Uilyam Henri Breqq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Uilyam Henri Breqq
William Henry Bragg
William Henry Bragg Nobel bw.jpg
Doğum tarixi:2 iyul 1862(1862-07-02)
Doğum yeri: Viqton, Kumberland, İngiltərə
Vəfatı: 10 mart 1942 (79 yaşında)
Vəfat yeri: London, İngiltərə
Vətəndaşlıq: İngiltərə
Milliyyəti: Britaniyalı
Elm sahəsi: Fizika
Alma mater: Kembric Universiteti
Təhsili: Adelaida Universiteti,
Lids Universiteti,
London Universitet Kolleci,
Kral İnstitutu
Tanınmış yetirmələri:Con Berton Klilend
Tanınır:Rentgen şüası səpələnmə texnikası
Mükafatları:Fizika üzrə Nobel mükafatı (1915),

Barnarda Medalı (1915),
Matteussi Medalı (1915),
Rumford Medalı (1916),
Copli Medalı (1930),
Faraday Medalı (1936),

Con Carti Mükafatı (1939),
Uilyam Henri Breqq Vikianbarda

Uilyam Henri Breqq (ing. William Henry Bragg; doğum 2 iyul 1862 - ölüm 10 mart 1942) — britaniyalı fizik, kimyaçı, riyaziyyatçı və fəal idmançı idi.[1] Breqq 1915-ci ildə oğlu Uilyam Lorens Breqq ilə birlikdə Fizika üzrə Nobel Mükafatını qazanmışdı.[2]

Adelaida[redaktə | əsas redaktə]

1885-ci ildə Uilyam Henri Breqq 23 yaşında olarkən Adelaida Universitetinin Riyaziyyat və Tətbiqi Fizika üzrə Tomas Elder Professoru təyin olundu.[3] və 1886-cı ilin əvvəlində orda işləməyə başladı.

Breqq bacarıqlı və məşhur mühazirəçi idi.[4][5] Breqq 1907-ci ildə London Kral Cəmiyyətinə seçilmişdi.

Lids[redaktə | əsas redaktə]

Breqq 1908-ci ilin sonunda İngiltərəyə qayıtdı və bir il sonra - 1909-cu ildə Lids Universitetində Fizika üzrə Kavendiş Professoru adına yiyələndi. O, 1912-ci ildə radioaktivlik üzrə vacib elmi işini "Radioaktivlik tədqiqatları"nı tamamladı.

Breqq Rentgen şüası spektrometrini kəşf etdi və oğlu ilə birgə işləməyə başladı. Onlar birlikdə Rentgen şüasının kristalloqrafiyası texnikasını yaratdılar. Bu nailiyyətlərinə görə onlar 1915-ci ildə Fizika üzrə Nobel Mükafatına layiq görüldülər.[2] Həmin il həmçinin onlar "Rentgen şüaları və kristal struktur" kitabını nəşr etdirdilər. Uzun illər bu nəşr dəyişdirilmədi.

1914-cü ildən ata və oğul müharibə gərginliyinə töhfə verdilər; Breqq Aberdorda və Harviçdə sualtı qayığı müəyyən etmə ilə məşğul olurdu və 1918-ci ildə admirallığa məsləhətçi kimi Londona qayıtdı.[4]

London Universitet Kolleci[redaktə | əsas redaktə]

Breqq 1915-ci ildə London Universitet Kollecində Fizika üzrə Qvayn professoru təyin olundu.[4]

Kral İnstitutu[redaktə | əsas redaktə]

1923-cü ildən o Kral İnstitunda Kimya üzrə Fulleriyan Professoru idi və həmçinin Davi Faradey Tədqiqat Laboratoriyasının direktoru vəzifəsində çalışırdı.[6] Bu institut Breqqin rəhbərliyi altında 1929-30-cü illərdə yenidən quruldu və çoxlu əhəmiyyətli sənədlər laboratoriyadan dövriyyəyə buraxıldı.[4]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Da C. Andrade E.N. & Lonsdale K. 1943. William Henry Bragg. 1862-1942. Obituary Notices of Fellows of the Royal Society 4 (12): 276.
  2. 2,0 2,1 Bu hələ də unikal nəaliyyətdir, çünki başqa valideyn-övlad cütlüyü heç bir sahədə Nobel mükafatını eyni ilə qazanmayıb. Bəzi hallarda valideynin mükafatı qazanmağından bir neçə il sonra övladı da qazanıb. Buna misal olaraq Mariya Küri və İren Yoliot-Kürini göstərmək olar. Onlar mükafat qazanan yeganə ana və qız cütlüyüdür. Bir neçə halda ata və oğullar bu mükafatı ayrılıqda qazanıb.
  3. Bragg Centenary, 1886-1986, Adelaida Universiteti, səhifə 3 & 4.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 "Bragg, Sir William Henry (1862-1942)". Dictionary of Australian Biography. http://gutenberg.net.au/dictbiog/0-dict-biogBr-By.html#bragg1. İstifadə tarixi: 2008-10-07.
  5. Tomlin S.G. 1979. Australian Dictionary of Biography. Bragg, Sir William Henry (1862-1942)
  6. The Davy Faraday Research Laboratory

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Uilyam Henri Breqq ilə əlaqəli mediafayllar var.