Uilyam Smit

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Uilyam Smit
ing. William Smith
William Smith (geologist).jpg
Doğum tarixi 23 mart 1769(1769-03-23)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 28 avqust 1839(1839-08-28)[1][2][…] (70 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
  • Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya və İrlandiya Birləşmiş Krallığı[d]
Elm sahəsi geologiya, KartoqrafiyaMeliorasiya
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Uilyam Smit (ing. William Smith; 23 mart 176928 avqust 1839)[5]1815-ci ildə ilk regional geoloji xəritəni yaradan Böyük Britaniya geoloqu, paleontoloq.

Tərcümeyi-halı[redaktə | əsas redaktə]

Uilyam Smit Oksfordşir qraflığında Con və Anna Smitlərin ailəsində anadan olmuşdur. Ailədə ondan balaca olan iki qardaşı - Daniel və Con və bacısı Elizabet var idi. Elizabetin oğlu Con Fillips Oksford universitetinin geologiya üzrə professoru olmuşdur.

Atası Kuznets sətəlcəmdən vəfat edəndə Uilyam Smitin 8 yaşı vardı. Onun tərbiyəsi ilə dayısı Uilyam məşğul olmuşdur.

Təhsili[redaktə | əsas redaktə]

Uilyam Smit ibtidai təhsilini kənd məktəbində almışdı. sonrakı təhsilini o, müstəqil şəkildə almışdır.

Hələ uşaqlıq illərində Uilyam yaşayış yerinə yaxın ətraf ərazilərdə dəniz molyuskaları və dəniz kirpiləri ilə maraqlanmış və onların daşlaşmış qalıqlarını toplamağa başlamışdır.[6].

1727-ci ildə o, torpaq müfəttişinin köməkçisi vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Geologiya elminə töhfəsi[redaktə | əsas redaktə]

Ixtisasca yer quruluşu mühəndisi olan Uilyam Smit "ingilis geologiyasının atası" kimi məşhurdur. Onun İngiltərənin cənub-şərq hissəsində aşkar edilmiş mezozoy erasına aid canlı orqanizmlərin daşlaşmış qalıqların identifikasına aid əsərləri ilə müstəqil geoloji elmlər kimi tarixi geologiyanın və stratiqrafiyanın əsası qoyulmuşdur. O, ilk dəfə olaraq paleontoloji üsulla suxurların yaşını müəyyənləşdirmiş, onları nisbi yaşa görə qruplaşdırmış və geoloji xəritələr tərtib edilmişdir. Geoloji layların ardıcıllığını şkalasın yaranmasında onun xüsusi xidmətləri olmuşdur.

İngiltərənin cənubunda kanallar çəkilərkən o, aşkar etdi ki, Bat şəhəri yaxınlığında suxurlar ardıcıllıqla bir-birini əvəz edir. Bu ardıcıllıq bir-birindən uzaq ərazilərdə də dəyişməzdir və əvəz olunur. Bununla Smit müəyyən etdi ki, içərisində oxşar fauna kompleksi olan bütün laylar eyni yaşlıdır. Beləliklə, Uilyam Smit geologiyanın müstəqil, lakin bir-birilə əlaqəsi olan iki sahəsini - keçmişdə yaşamış orqanizmləri öyrənən paleontologiya və suxurların əmələ gəlməsi və ardıcıllığını öyrənən stratiqrafiya elmlərinin əsasını qoydu.

London Geologiya Cəmiyyəti geoloji kəşflərinə görə onu cəmiyyətin birinci qızıl medalı ilə təltif etmişdir.

Biblioqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

  • Геологическая карта: A delineation of the strata of England and Wales, with parts of Scotland; exhibiting the collieries and mines, the marshes and fen lands originally overflowed by the sea, and the varieties of soil according to the variations in the substrata, illustrated by the most descriptive names by William Smith. London: Cary, 1815.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Тихомиров В. В. Палеонтологические исследования. Стратиграфия палеозоя // Геология в России первой половины XIX века: Ч. 2. Развитие основных идей и направлений геологической науки. М.: Изд-во АН СССР, 1963. С. 105-173.
  • Cox L. William Smith and the birth of stratigraphy. International geological congress, 18th ses. London: The Congress, 1948. 8 p.
  • Phillips J Memoirs of William Smith. London: J. Murray, 1844. 196 p.

Xarici keçid[redaktə | əsas redaktə]

Istinad[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 BnF identifikatoru: açıq data platforma — 2011.
  2. 1 2 Encyclopædia Britannica
  3. 1 2 SNAC — 2010.
  4. Смит Уильям // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / red. ilə А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. http://data.bnf.fr/12566759/william_smith/
  6. Winchester S. The map that changed the World: William Smith and the birth of Modern Geology. New York: HarperCollins e-book, 2009.