Vinoqradov lemminqi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Vinoqradov lemminqi
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinif: Məməlilər
İnfrasinif: Plasentalılar
Dəstə: Gəmiricilər
Fəsilə: Dağ siçanı
Yarımfəsilə: Çöl siçanları
Cins: Dicrostonyx
Növ: Vinoqradov lemminqi
Elmi adı
Dicrostonyx vinogradovi Ognev, 1948

Vinoqradov lemminqi[1] (lat. Dicrostonyx vinogradovi) — Dağsiçanları fəsiləsinə aid sıçan növüdür. Növ öz adını zooloq Boris Stepanoviç Vinoqradovun adındn götürmüşdür. Vinoqradov lemminqi Vrangel adasının endemik canlısıdır.

Sistematikası[redaktə | əsas redaktə]

Vinoqradov lemminqi ilk əvvəllər Dicrostonyx torquatus növünün yarımnönü hesab edilirdi. Sonradan isə müstəqil növ olması müəyyənləşir. Hazırda bəzi taksonlarda Vinoqradov lemminqi Qrenlandiya lemminqinin yarımnövü olaraq qeyd edilir.

Xariçi görünüş[redaktə | əsas redaktə]

Leminqlərin ən iri növüdür. Onun ölçüləri 17 sm təşkil edir. Karyotip stabildir (2n = 28). Bel nahiyədinin ümumi rəngi küll-boz olur. Üzərində isə qəhvəyi ləkələr vardır. Belinin tən ortasından qara xətt keçir. Boğaz nahiyəsi açıq-bozdur. Cavanlarda isə bədən bütünlüklə bozumtul rəngdə olur. Bu növ qiş ayları ağ rəngə bürünür. Vinoqradov lemminqi digər lemminqlərə nisbətdə kəllələri uzun və iridir.

Özünü aparması[redaktə | əsas redaktə]

Yayda onlar əsasən daşlıqlı çay vadilərində dolaşırlar. Onlar xüsusi ilə quru və bitki ilə zəngin əraziləri üstün tuturlar. Demək olar ki, nəm və kəskin rütubətli ərazilərdən qaçırlar. Qışda isə onlar qar örtüyünün daha tez düşdüyü ərazilərdə yerləşirlər. Bunlar isə əsasən alçaq dağlıq və qayalıqlar olur.

Vinoqradov lemminqi əsasən ot və kollarla qidalanır. Xüsusi ilə sümbüllü bitkilər üstünlük təşkil edir. Onlar əsasən iyulun sonlarından avqustun əvvələrindən ehtiyat toplamağa başlayırlar. Maksimal qida toplatısı 10 kq təşkil edir.

Vinoqradov lemminqi yer altında zəngin tunel şəbəkəsi qururlar. Onların yaşayış sahəsi bəzən 30 km²-dən çox olur. Yuvalar əsasən 25 sm dərinlikdə yerləşir. Bəzən isə dərimlik hətta 50 sm-ri keçir. Tunellərin 30-dan çox girişi olur.

Dişilər ildə 1—2 dəfə bala verir. Yayda dişilər 5-6 bala verdiyi halda, qışda cəmi 3—4 bala verir.

Qoruma statusu[redaktə | əsas redaktə]

Vinoqradov lemminqi [2] 10 000 km² ərazidə qoruma altındadır. Sayları ilbəil dəyişir. Bu isə bu növün təbiəti ilə bağlıdır. Adanın ərazisi bütünlüklə qoruma altındadır. Bu növ üçün isə rəsmi qoruma statusu «DD» (data Deficient, az məlumat) olaraq qiymətləndirilir. Əslində isə az təhlükə altında olan növdür «LC».

Vrangel adasında yerləşən Vrangel dövlət qoruğunda xüsusi sttus altıında qorunur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. ↑ Соколов В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Млекопитающие. Латинский, русский, английский, немецкий, французский. / под общей редакцией акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., 1984. — С. 157. — 10 000 экз
  2. Травина И. В. "Лемминг Виноградова". Грызуны бывшего СССР. Благотворительный фонд “Центр охраны дикой природы”.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]