Volqa siyənəyi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Volqa siyənəyi
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:Sonağızlılar
Tip:Xordalılar
Yarımtip:Onurğalılar
Sinifüstü:Balıqlar
Sinif:Sümüklü balıqlar
Yarımsinif:Şüaüzgəcli balıqlar
Dəstə:Siyənəkkimilər
Fəsilə:Siyənəklər
Cins:Alosa
növ: Volqa siyənəyi
Elmi adı
Alosa kessleri volgensis Berg ,1915
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 EN.svgNəsli kəsilməkdə olan növlər
Nəsli kəsilmə təhlükəsi olanlar
Endangered (IUCN 3.1)
BTTSMB LC
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəklin VikiAnbarda
axtarışı
ÜTMX  135537

Volqa siyənəyi (lat.Alosa kessleri volgensis ) - siyənəkkimilər fəsiləsinin növüdür.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Xəzərin hər yerində rast gəlinir. Qışı Cənubi Xəzərdə (Azərbaycan sularında) keçirir, yaz gəldikdə hər iki sahil boyu şimala doğru miqrasiya edir, başlıca olaraq Volqa çayına, az miqdarda isə Ural çayına girir.

Morfoloji əlamətləri[redaktə | əsas redaktə]

D III - IV 13 - 15 (14), ümumi sayı 17 - 19 (18), A III 16 – 20 (17.8), ümumi sayı 19 - 23 (20.8), qəlsəmə dişciklərinin sayı 90 - 155 arasında dəyişir. Qəlsəmə dişcikləri nazik və uzun olur. Başı çox böyük və enlidir. Fəqərə sümüklərinin sayı 48 - 54 (51.9) olur. Yetkin fərdlərinin uzunluğu 19 - 39 sm, kütləsi 100 - 600 q arasında dəyişir. Qəlsəmə qapağının gerisində qara ləkə (xal) olur.

Yaşayış yeri və həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Keçici balıq olub Xəzərdə yaşayır, çoxalmaq üçün Volqa və Ural çaylarına girirlər.Qidasını xərçəngkimilər və balıqlar təşkil edir. Düşmənləri yırtıcı balıqlar (bölgə, naxa və b.), balıqyeyən quşlar və suitilərdir.

Çoxalması[redaktə | əsas redaktə]

Çoxalması kürüləmə yolu ilə olur. Kürüsünü çaylarda hissə-hissə tökür.Orta ömrün uzunluğu 6-7 il olub, cinsi yetkinliyə 3-4 yaşlarında çatır. Fərdi inkişaf forması tam çevrilmə şəklindədir. Həyat sikli kürü-sürfə-körpə-yetkin fərd şəklində olur.Reproduktivliyin forması - kürü şəkilində olur. Bir dəfəlik reproduksiyanın sayı- kürüsünü hissə - hissə, 100 - 280 min ədədə qədər tökür. Reproduktivliyin periodu - ildə bir dəfə, hər il olur. Generasiyaların sayı - orta ömrün uzunluğundan asılı olaraq 3 dəfə olur.Volqa çayı rejiminin dəyişilməsi və təbii kürüləmə yerlərinin sıradan çıxması ilə əlaqədar olaraq sayı azalmağa doğru gedir.. [1]

Növdaxili müxtəlifliyi[redaktə | əsas redaktə]

Əsas növün Alosa kessleri - 2 yarımnövü vardır: Alosa kessleri kessleri (Qrimm, 1887), Alosa kessleri volgensis (Berg, 1915). Hər iki yarımnöv Azərbaycan sularında yayılmışdır.

Təsərrüfat əhəmiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Ekoloji əhəmiyyəti müəyyənləşdirilməyib. Sosial - iqtisadi əhəmiyyəti: ov və vətəgə əhəmiyyətlidir. Elmi - mədəni əhəmiyyəti müəyyənləşdirilməyib. Ziyanvericilik xüsusiyyətləri yoxdur.

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Ovunun tənzim olunması barədə qanun qəbul edilməsinə ehtiyac vardır. Su hövzələrinin çirkləndirilməsinə və ovlanmasına nəzarət gücləndirilməlidir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycanın heyvanlar aləmi. Onurğalılar, III cild. Bakı: Elm, 2004, s. 620.
  2. Əbdürrəhmanov Y.Ə. Azərbaycan faunası (Balıqlar), VII, cild, Bakı, Elm, 1966, 224 s. 3.
  3. Световидов А.Н. Сельдевые. (Clupeidae). Фауна СССР, Рыбы, том II, вып. 1, Изд. АН СССР, М.-Л.: 1952, -330 с

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Казанчеев Е.Н. Рыбы Каспийского моря. М.: Легкая и пищевая промышленность, 1981, 165 с.