Məzmuna keç

Xorvirab monastırı

Xorvirab monastırı
Խոր Վիրապ
Ölkə  Ermənistan
Yerləşir Ararat mərzi, Qəmərli
Aidiyyəti EQK
Sifarişçi III Nerses
Tikilmə tarixi İlk kilsə: 642
Hazırkı monastır: 1662
Üslubu Erməni memarlığı
Vəziyyəti fəaliyyət göstərir
İstinad nöm.3.49/1
KateqoriyaMəbəd
ƏhəmiyyətiÖlkə əhəmiyyətli
39°52′42″ şm. e. 44°34′34″ ş. u.HGYO
Xəritə
Xorvirab monastırı (Ermənistan)
Nöqtə
Xorvirab monastırı
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Xorvirab Monastırı – Vedibasar mahalının aran hissəsində, Araz çayı sahilində, qədim Artaşad şəhərinin xarabalıqları yerində, qaya üstündə yerləşən qədim monastır.[1]

Məbədin tarixiylə bağlı maraqlı bir əhvalat məlumdur. Belə ki, Maarifçi Qriqori Ermənistanda xristianlığı yaymaq istəyərkən Erməni çarı II Trdat (286 – 343) tərəfindən Ermənistandan uzağa sürgün olunmuş, və bu monastırın ərazisində on üç il quyuda saxlanmışdır.

Sasani hökmdarı II Şapurun (309 – 379) hakimiyyəti dövründə Artaşad şəhəri tamamilə yerlə - yeksan edilmişdir.[2] Müqəddəs Qriqorinin quyuya salındığı həmin yerdə VI yüzildə məbəd inşa edilmiş [3] və bu yer ətraf camaatın ziyarətgahına çevrilmişdir.

Sonrakı yüzillərdə, zamanla məbədə yeni tikililər əlavə edilmişdir.[4] Məbədin yerləşdiyi Artaşad şəhəri e.ə. II yüzilin ortalarında Erməni hökmdarı Artaş tərəfindən salınmışdır.

  1. ↑ "Əziz Ələkbərli. Qərbi Azərbaycan abidələri, 2-ci nəşri (Azərbaycan dilində), Bakı, Nurlan. 2007". 24 iyul 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 iyun 2019.
  2. ↑ M. Kalankatlı – Albaniya tarixi, Bakı, 1993, səh 21 – 22
  3. ↑ Берже – Кавказ в археологическом отношении, Тифлис, 1875, ст 159
  4. ↑ Н. Г. Буниатов, Ю. С. Яралов – Архитектура Армении, Москва, 1950, ст 126 – 127
  • И.Шопен. Исторический памятник состояния армянской области к эпоху ее присоеденения к Российской империи, С-п., 1852, стр.271-273, 555-556, 685;
  • А.Берже. Кавказ в археологическом отношении, Тифлис, 1875, стр.159;
  • Сборник сведений о Кавказе (Списки населенных мест Кавказского края по сведениям 1873 года), Эриванская губерния, 5 т., Тифлис, 1879, № 185;
  • M.Kalankatuklu. Albaniya tarixi. В., 1993, səh.21-22;
  • C.A. Мамедов. Азербайджан по источникам XV - первой половины XVIII вв., Б., 1993, стр.42;
  • Ə.Ələkbərli. Qərbi Azərbaycan, I с, Vedibasar mahalı, В., 2000, səh. 458-460.