Yevgeni öldürgəni

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Elmi adı - Anabasis eugeniae Iljin 

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir – VU D2. Azərbaycanın nadir, prioritet, endem növüdür.

Regional IUCN Statusu: VU D2. [1][2][3]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Gövdəsi incə, yarpaqlarla örtülü olan, 10-25 sm hündürlükdə yarımkolcuqdur. Yarpaqları sərtvari, yuxarıda itiuclu, 2-3 sm uzunluqdadır. Çiçəkləri yarpaq qoltuğunda üç-üç yerləşmişdir. Meyvə qanadları sarı və ya tünd –qırmızıdır, sonradan qaralır, yuxarıda dik durandır, onlardan 3-ü nisbətən böyükdür, köndələn ovaldır və ya geniş geriyə -yumurtavaridir. Digər 2 meyvə yarpağı kiçikdir. Yumurtalıq kiçik ziyilcikvaridir. [1][2][4]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Çiçəkləmə - meyvə əmələgətirmə dövrü may-noyabr aylarına təsadüf edir. Kserofit, işıqsevən, duzlaşmaya davamlıdır. Toxumla çoxalır. Dağ ətəyində taxıllı-şoranlı müxtəlif otluq qruplaşmaları əmələ gətirir. [1][2][5][6]

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Naxçıvanın düzənliyi (Culfa rayonu –Darıdağ ətrafı). [1][2][7][8][9]

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Populyasiyanın sayı azdır. Yeganə lokalitetində antropogen təsirlər azalma təhlükəsini sürətləndirir. [1][2][8]

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Ekoloji amillərin kəskin dəyişməsi, texnogen və antropogen amillər (otarılma, tapdalanma). [1][2][10][11]

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Mühafizə üçün xüsusi tədbirlər aparılmır [6]. Biotopda antropogen təsiri azaltmaq üçün qoruma tədbirlərinin görülməsi, yasaqlıqların təşkili, populyasiya səviyyəsində genetik tədqiqi, toxularının toxum bankında saxlanılması, bərpasının təmin edilməsi, yeni yayılma sahələrinin axtarılması təklif olunur. [1][2][8][11]

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabı  Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri II nəşr, Bakı-2013
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 http://redbook.az/
  3. Schtaz G., Shulkina T., Solomon J., 2013
  4.  Флора Азербайджана, 1952
  5. Гроссгейм А.А., 1945
  6. Ахундов Г.Ф., 1972
  7. Ахундов Г.Ф., Гогина Е.Е., Прилипко Л.И., 1978
  8. 8,0 8,1 8,2 Azərbaycan SSR-in Qırmızı kitabı, 1989
  9.  Naxçıvan Mr-in Qırmızı kitabı, 2010
  10. Мовсумова Ф.Г., 2005
  11. 11,0 11,1  Мовсумова Ф.Г., 2010