Yevgeni öldürgəni

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Elmi adı - Anabasis eugeniae Iljin 

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir – VU D2. Azərbaycanın nadir, prioritet, endem növüdür.

Regional IUCN Statusu: VU D2. [1][2][3]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Gövdəsi incə, yarpaqlarla örtülü olan, 10-25 sm hündürlükdə yarımkolcuqdur. Yarpaqları sərtvari, yuxarıda itiuclu, 2-3 sm uzunluqdadır. Çiçəkləri yarpaq qoltuğunda üç-üç yerləşmişdir. Meyvə qanadları sarı və ya tünd –qırmızıdır, sonradan qaralır, yuxarıda dik durandır, onlardan 3-ü nisbətən böyükdür, köndələn ovaldır və ya geniş geriyə -yumurtavaridir. Digər 2 meyvə yarpağı kiçikdir. Yumurtalıq kiçik ziyilcikvaridir. [1][2][4]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Çiçəkləmə - meyvə əmələgətirmə dövrü may-noyabr aylarına təsadüf edir. Kserofit, işıqsevən, duzlaşmaya davamlıdır. Toxumla çoxalır. Dağ ətəyində taxıllı-şoranlı müxtəlif otluq qruplaşmaları əmələ gətirir. [1][2][5][6]

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Naxçıvanın düzənliyi (Culfa rayonu –Darıdağ ətrafı). [1][2][7][8][9]

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Populyasiyanın sayı azdır. Yeganə lokalitetində antropogen təsirlər azalma təhlükəsini sürətləndirir. [1][2][8]

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Ekoloji amillərin kəskin dəyişməsi, texnogen və antropogen amillər (otarılma, tapdalanma). [1][2][10][11]

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Mühafizə üçün xüsusi tədbirlər aparılmır [6]. Biotopda antropogen təsiri azaltmaq üçün qoruma tədbirlərinin görülməsi, yasaqlıqların təşkili, populyasiya səviyyəsində genetik tədqiqi, toxularının toxum bankında saxlanılması, bərpasının təmin edilməsi, yeni yayılma sahələrinin axtarılması təklif olunur. [1][2][8][11]

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabı  Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri II nəşr, Bakı-2013
  2. 1 2 3 4 5 6 7 http://redbook.az/
  3. Schtaz G., Shulkina T., Solomon J., 2013
  4.  Флора Азербайджана, 1952
  5. Гроссгейм А.А., 1945
  6. Ахундов Г.Ф., 1972
  7. Ахундов Г.Ф., Гогина Е.Е., Прилипко Л.И., 1978
  8. 1 2 3 Azərbaycan SSR-in Qırmızı kitabı, 1989
  9.  Naxçıvan Mr-in Qırmızı kitabı, 2010
  10. Мовсумова Ф.Г., 2005
  11. 1 2  Мовсумова Ф.Г., 2010