Yumşaq deysiya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yumşaq deysiya
Yumşaq deysiya
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Fəsilə: Yapongülükimilər
Cins: Deysiya cinsi
Növ: Deutzia mollis Duthie
Elmi adı
Deutzia mollis Duthie

Təbii yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Çində geniş yayılmışdır.

Botaniki təsviri:[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 2 m olan koldur. Cavan zoğları ulduz formalı olub, tüklü, qırmızımtıl-qonur rəngli qabıqla örtülmüşdür. Yarpaqları yumurtavari və ya uzunsov – yumurtavari, uzunluğu 4-8 sm-dir. Uc hissəsi sivri, qaidəsi enli, pazvari və ya zəif ürəkvaridir. Kənarları xırda mişardişli, üstdən tünd yaşıl, alt tərəfdən açıq yaşıl olub, yumşaq tüklüdür. Saplaqları 3-6 mm uzunluqdadır. Çiçək qrupu 6-8 sm diametrində, sıx, qalxanvaridir. Çiçəkləri ağ, 1-1,2 sm enindədir. Kasa yarpaqları sıx tüklü, enli-yumurtavaridir. Erkəkcikləri saplaqlı, telli, çıxıntısız, bizvaridir. Sütuncuqları adətən üçdür. İyun ayında çiçəkləyir, meyvələri oktyabr ayında yetişir. Meyvəsi şarşəkilli qutucuq, arakəsmələri vasitəsilə ayrıca hissələrə bölünür, çoxsaylı toxumlarının uzunluğu 2,5 -2,7 mm, eni 3 mm-dir. Bu növ yazın axırında - yayın əvvəlində bol və uzun müddət çiçəkləyir. Toxumları ellipsvari, qısa, üçkünc qanadlı, qonur rəngli, uzunluğu 1 mm, eni 0,5 mm-dir. Toxumlarla, forma və sortları isə qələmlərlə çoxaldılır. Deysiya hər il budanmalıdır. 25 ilə qədər yaşayır.

Ekologiyası:[redaktə | əsas redaktə]

Bol çiçəkləməsi üçün rütubətli, yaxşı gübrələnmiş torpaqlara ehtiyacı vardır. Şəhər şəraitini yaxşı keçirir, tüstüyə, qaza, quraqlığa davamlı, işıq, istisevən, zərərverici və xəstəliklərlə az zədələnir. Soyuq qışda çox donduqdan sonra zoğları yenidən çıxır və bitkilər həmin ildə çiçəkləyir.

Azərbaycanda yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Abşeronda park və bağlarda rast gəlinir.

İstifadəsi:[redaktə | əsas redaktə]

Deysiya bağda tək, qruplarla, bordyurda və canlı hasarlarda əkilir. Çox miqdarda sadə və ya çoxləçəkli çiçəkləri olan dekorativ formaları və sortları becərilmişdir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov


Məlumat mənbələri[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. "Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  • Флoрa Aзeрбaйджaнa. т.5. 1954; Флoрa Kaвkaзa. т.5. 1954;
  • Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961;
  • Azərbaycan flora-sının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh