Zaramaq SES

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Zaramaq Su Elektrik Stansiyaları - Şimali Osetiyanın Alagir bölgəsindəki Ardon çayı üzərində bir-biri ilə əlaqəli iki su elektrik stansiyasından - mövcud Qolovnoy SES və tikilməkdə olan Zaramaq SES ibarət su elektrik stansiyasından ibarətdir. Kompleksin inşasına 1976-cı ildə başlanılıb, 2019-cu ildə başa çatdırılması planlaşdırılır.[1] Layihə çətin təbii şəraitdə həyata keçirilir və Rusiya hidroenergetika sənayesinə xas bir sıra texniki həllər ilə fərqlənir - xüsusən, Zaramaq SES-1 Rusiyada ən böyük başlığa, ən güclü soba hidrolik turbinlərinə və ən uzun törəmə tunelə sahib olacaqdır. İnşaatın idarəedilməsi PAS RusHidro şirkətinin törəmə şirkəti olan Zaramaq SES-lər tərəfindən həyata keçirilir.[2]

Ətraf mühitə təsiri[redaktə | əsas redaktə]

Bərpa olunan enerji mənbəyi olmaqla, Zaramaq Su Elektrik Stansiyaları işə düşəndən sonra Şimali Qafqazın yanacaq balansından təxminən 270 min ton standart yanacaq çıxarmağa imkan verəcəkdir. Bunun illik azot oksidlərinin 3,5 min ton, kükürd oksidlərinin - 8,2 min ton, külün - 3 min ton, karbon qazının 420 min ton miqdarında tullantıların qarşısını alacağı gözlənilir. Su anbarının kiçik olması səbəbindən mikroiqlimə təsiri azdır, onu yalnız sahildən 100 metr radiusda görmək mümkündür. Tədqiqatlara görə, su anbarı Tibski mineral su yatağına, eləcə də Kudzaxtanın və Nara qrupunun bulaqlarına təsir göstərməyəcəkdir. Zaramaq SES-nin inşası layihəsi Ətraf Mühitə Təsirin Qiymətləndirilməsi prosedurundan keçmişdir.[3]

İnşası[redaktə | əsas redaktə]

2015-ci ildə tikinti yenidən quruldu, obyekt yenidən RusHidro investisiya proqramına daxil edildi, Zaramaq SES-1-in istifadəyə verilməsi 2018-ci ilə planlaşdırılır. [4]2015-ci ilin əvvəlinə stansiya hazırlığı 60% qiymətləndirilmişdir. 2015-ci il ərzində tuneldə qazıntı işləri aparıldı, şaquli şaxtanın çox hissəsinə örtük quraşdırıldı, örtük və betonlama subhorizontal su kəmərlərində davam etdirildi (bunlardan birində 5000 m-dən çox hissəsi quraşdırılmış və betonlanmışdır, ikincisində 30 m)[5] [6]

2016-cı ildə şaquli şaxtanın üz hissəsində quraşdırma işləri başa çatdırılmış, subhorizontal su kəmərlərində və sutkalıq tənzimləmə hövzəsinin yerində intensiv tikinti-quraşdırma işləri aparılmışdır.[7] 2017-ci ildə Zaramaq SES-1 binasının tikintisinə, gündəlik tənzimləmə hövzəsinin qəzalı dağlıq yolunun inşasına başlanıldı.[8]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]