Zeya su anbarı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Zeya su anbarı
Ölkə Flag of Russia.svg Rusiya
Yerləşməsi Amur vilayəti
Uzunluğu 227 m
Eni 24 m
Sahəsi 2.420 m²
Həcmi 68,4 m³
Dolma ili 1.980
Zeya su anbarı (Rusiya)
Blue pog.svg

Zeya su anbarıRusiyanın Amur vilayəti ərazisində Zeya çayı üzərində yerləşən su anbarı. Su anbarı 1974-1980-ci illərdə inşa edilən bənd sayəsində yaradılmışdır.

Ümumi xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Su anbarı Zeya çayının yuxarı axarlarında qərarlaşır. 40 kilometrlik enə malik hissəsindən digər hissələrdə su anbarı ensizdir. Bəzi hissələrdə isə hətta körfəzlər əmələ gətirir. Baykal-Amur magidtralı su anbarının şimalından keçir.

Zeya su anbarının uzunluğu 227 km, nisbətən enli hissəsi 24 km, sahəsi 2420 km², həcmi 68,4 km³, dərinliyi 4 - 30 metr arasında dəyişir. Su anbarı həcminə görə Rusiya ərazisində Brat (169,3 km³) və Krasnoyarsk (73,3 km³) su anbarlarından sonra üçündür. Qış ayları su anbarının səthində 120 - 150 sm buz formalaşır. Su anbarının dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 307 metrdir. Su anbarı su tutumunun 87 % yayın ikinci yarısında qəbul edir.

Tikilmə tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Tikintisi 1974-cü ildə Zeya çayının qarşısının kəsilməsi nəticəsində yaranmışdır. Çayın Tukurinqa və Soxtaxan silsilələrini kəsdiyi yerdə bəndin tikilməsi nəticəsində formalaşmışdır. Tikintisi başa çatdıqdan sonra anbarın su ilə doldurulması nəticəsində 3,9 min ha ərazi suyun altında qalmışdır. Burada 14 yaşayış məntəqəsi mövcud olmuşdur. Bu məntəqlələrdə ümumilikdə 4 460 nəfər yaşayırdı. Bu anbar həmdə çayın nizamlanmasımı təmin edir[1]

Balıqçılıq[redaktə | əsas redaktə]

Su anbarının tikintisindən sonra balıqların növ tərkibində azalma baş vermişdir. Çayda mövcud oıan 34 növdən cəmi 12 növü hazırda anbarda yaşayır.

Bəndin atılması ilə bir çox növlər miqrasiyası mümkunsuzləşir. Bu səbəbdən sayları azalaraq yoxa çıxmışdır. Yeni su basmış ərazilər balıqların yeni məskənlərinə çevrilmişdir. Bəzi balıqların isə bu şərait yeni imkanlar açdığından təbii olaraq saylarında çoxalma müşahidə edilir.

Su anbarında balıqçılığın sənaye istehsalı 1981-ci ildən başlanılır. Balıq hasilatı olduqca az olmuşdur. Səbəb isə mərkəzlərdən uzaq olması olmuşdur.

Balıqçılıq sənayesində əsasən uzunluğu 25 m, hündürlüyü 1,75 m olan torlardan istifadə edilir.

1986—1987 illərdə hər hektara 0,8 kq balıq ovlanılmışdlr[2]

Su anbarının sahilində yerləşən yaşayış məntəqələri[redaktə | əsas redaktə]

  • Vomnak (şimalda)
  • Qornıy (şimalda)
  • Verxnezeysk (şimal-şərqdə)
  • Xvoynıy (şimal-qərbdə)
  • Bereqovoy (qərbdə)
  • Snejnoqorski (şərqdə)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Zeya su anbarı
  2. Zeya su anbarı. K. A. Timirzayev adına МSХА Zootexnik fakultəsi.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]