Əkin çovdarı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?Əkin çovdarı
Secale cereale.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Sinif: Birləpəlilər
Yarımsinif: Kommelinid
Sıra: Taxılçiçəklilər
Fəsilə: Qırtıckimilər
Cins: Çovdar
Növ: Əkin çovdarı
Latınca adı
Secale cereale L.
Sinonimlər
Secale fragile M.Bieb.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX   42090
MBMM   4550
IPNI   ???


Əkin çovdarı (lat. Secale cereale) – qırtıckimilər fəsiləsinin çovdar cinsinə aid bitki növü.

Rogge aar Secale cereale.jpg
Rogge korrels Secale cereale.jpg

Çovdarın ilk dəfə E.ə.6500 illərində Asiyanın cənub-qərbində yetişdirildiyi sanılmaqdadır. Soyuğa ən dayanıqlı taxıl olan çovdar yüksək yerləri, qumlu və zəif torpaqları sevər. Rusiya, İskandinav ölkələri kimi qışları çox sərt keçən bölgələrdə belə yetişdirilər və payızda əkilib ertəsi il yay başlarında biçilər. Üstəlik buğda, arpa, qarğıdalıdüyü əkinçiliyinə əlverişli olmayan ən səmərəsiz torpaqlarda belə o biri taxıllardan daha yaxşı məhsul verər.

Ümumiyyətlə 1-2 metr yüksəkliyə çatan çovdarın görünüşü arpaya çox bənzər. Dənələri buğdaya görə daha incə uzundur. Daha çox çörəklik un və heyvan yemi olaraq qiymətləndirilən çovdarın içində karbonhidrat, zülal, kaliumB vitamini tapılar.

İstehsal və istehlak statistikaları[redaktə]

istehsalçı – 2005
( milyon metrik ton)
Flag of Russia.svg Rusiya 3,6
Flag of Poland.svg Polşa 3,4
Flag of Germany.svg Almaniya 2,8
Flag of Belarus.svg Belarus 1,2
Flag of Ukraine.svg Ukrayna 1,1
Flag of the People's Republic of China.svg ÇXR 0,6
Flag of Canada.svg Kanada 0,4
Flag of Turkey.svg Türkiyə 0,3
Flag of the United States.svg ABŞ 0,2
Flag of Austria.svg Avstriya 0,2
Dünya Cəmi 13,3
Qaynaq :
BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO)
[1]

Mənbə[redaktə]

  1. Bütün böyük qida və əkinçilik mallar və istehsalçıları