Əlibəyqışlaq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Əlibəyqışlaq
Quba rayonu
Quba rayonu
Məlumatlar
Koordinatlar
İnzibati İdarə
Ölkə Azərbaycan
Rayon Quba




ƏlibəyqışlaqAzərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Ağbil bələdiyyəsinin tərkibindədir[1].

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Əlibəyqışlaq Quba rayonunda kənd. Qusar maili düzənliyindədir. XIX əsrdə kəndin ərazisi Zizik kəndinin bəylərindən biri olan Əlibəy Zizikskiyə məxsus qışlaq yeri idi. Kəndin ilk sakinləri də Zizik kəndindən köçmüş ailələr olmuşdur[2].

1831-ci il kameral siyahıyaalma zamanı Əlibəyqışlaq kəndinin adı: Əlibəy qışlağı olaraq göstərilmişdir. Kənd 1780-90-cı illərdə Zizik kəndinin bəylərindən olan Əli bəyin qışlaq yeri olduğu üçün belə adlandırılmışdır. Sonralar ailəsi ilə birgə Zizikdən bura köçən Əli bəy 1740 cı illərdə yəhudilər ilə birlikdə Qubaya köçən moğol ailəsinə mənsub olub. Əli bəy üç oğlu və bir qızı ilə birlikdə kənddə yaşamağa başlayır. Kameral siyahıyaalmada Əli bəyin qızlarının adı göstərilməsə belə oğlanları qeyd olunmuşdur:

Abdulsəməd Əli bəy oğlu, Abdullai Əli bəy oğlu, Abdulrəhman Əli bəy oğlu.

1800-cü illərdə Irandan qaçıb gələn Vələd adlı yəhudi tacir ailəsi ilə birlikdə bu kəndə köçmək üçün Əli bəydən kömək istəyib və Əli bəy Islama keçəcəyi təqdirdə tacir Vələdə kənddə yaşamağa icazə verəcəyini deyib. Vələd Islama keçib. Siyahıyaalmada Vələdin üç qızının adı göstərilməsədə oğlanlarının adı qeyd olunub:

Yunus Hacı Vələd oğlu, Hacı Hacı Vələd oğlu, Işmail Hacı Vələd oğlu, Ibrahim Hacı Vələd oğlu, Qədir Hacı Vələd oğlu.

Hacı Vələdin özü isə siyahıyaalmada; Hacı Vələd Yehud oğlu olaraq göstərilib. Milliyətcə yəhudi olduğu ancaq Islam dininə keçdiyi üçün Hacı Vələdin inancı əvvəlcə iudaizm sonra isə sekta olaraq qeydə alınmışdır.

Hal-hazırda kənddə yaşayan ailələrin hamsı Vələd və Əli bəyin şəcərəsindən olanlardır. 1807 ci ildə kənddə cəmi üç ailə yaşayıb və bu ailələrdən ikisi Əli bəy ilə Hacı Vələdin, digəri isə Hacı Vələdin oğlu ilə Əli bəyin qızının ailəsi olub. 1819-20-ci illərdə kənddə 5 ailə yaşayıb və bu ailələr Əli bəy ilə Hacı Vələdin oğul, qızlarından, nəvələrindən ibarət olub. Artıq 1821-ci il kameral siyahıyaalmada kənddə 7 ailənin yaşadığı göstərilib. Əlavə iki ailə bu illərdə yaşayışın pis olduğu üçün dağ kəndlərindən köçüb bura gələn və 4-5 nəfərdən ibarət ailələr olmuşdur. 1831-ci il kameral siyahıyaalmada kənddə 13 ailənin yaşadığı göstərilib və əlavə köçüb gələn 6 ailənin ailə üzvlərinin adları qeyd edilib.

1831-ci il kameral siyahıyaalmasında kənddə yaşayan ailələr:

Əli bəyin qışlağı. 1) Kəndxuda: Malik Yunus Hacı Vələd oğlu, qardaşları:

Dosti Yunus Hacı Vələd oğlu, Seyid Yunus Hacı Vələd oğlu, Məstan Yunus Hacı Vələd oğlu.

Kəndə köçüb gələn ailələr: 2) Mazağ Məhəmməd oğlu, oğlanları:

Emin Mazağ Məhəmməd oğlu, Cəfər Mazağ Məhəmməd oğlu, Günəş Mazağ Məhəmməd oğlu.

3) Ismail Hacı Vələd Yehud oğlu, oğlu:

Vələd Ismail oğlu.

4) Şixzada Əhməd oğlu, oğlu:

Məmməd Qasım Şixzada oğlu.

5) Əhmədi Abdullai oğlu, oğlanları:

Abdullai Əhmədi oğlu, Kərim Əhmədi oğlu, Abdulrəhman Əhmədi oğlu.

6) Hacı Məmməd Abdulsəməd oğlu, qardaşı:

Şıxməmməd Abdulsəməd oğlu.

7) Abdulqəni Abdulsəməd oğlu, oğlu:

Baba Abdulsəməd oğlu.

8) Məmməd Əmin Hacı Hacı Vələd oğlu, oğlanları:

Allahverdi Məmməd Əmin oğlu, Məmmədqulu Məmməd Əmin oğlu,

qardaşı: Əli Hacı Hacı Vələd oğlu.

9) Qədir Hacı Vələd oğlu, oğlanları:

Məmməd Qədir oğlu, Əhməd Qədir oğlu, Şıxməmməd Qədir oğlu,

10) Ibrahim Hacı Vələd oğlu, oğlanları:

Qurban Ibrahim oğlu, Mehrəli Ibrahim oğlu, Hacı Əli Ibrahim oğlu, Usman Ibrahim oğlu.

11) Pirim Məmməd Əli oğlu, qardaşları:

Əmi Məmməd Əli oğlu, Abdulrəhim Məmməd Əli oğlu, Abdulla Məmməd Əli oğlu, Rəhim Məmməd Əli oğlu.

12) Hacı Məmməd Məhəmməd oğlu, oğlu:

Balakişi Hacı Məmməd oğlu.

qardaşlaşları:

Şıxməmməd Məhəmməd oğlu, Atakişi Məhəmməd oğlu, Alməmməd Məhəmməd oğlu.

13) Sultan Əhməd Yunus Hacı Vələd oğlu, oğlanları:

Hacıəhməd Sultan Əhməd oğlu, Şıxəhməd Sultan Əhməd oğlu, Xanəhməd Sultan Əhməd oğlu, Əlihüseyn Sultan Əhməd oğlu, Mirzəməmməd Sultan Əhməd oğlu.


Bu 13 ailədən iki ailəni çıxmaqla qalan ailələr Hacı Vələdin nəslindən olanlar və Əli Bəyin nəslindən olub Hacı Vələdin qız övladları ilə evlənən şəxslərdən ibarətdir. 1847, 1863 və 1881-ci il kameral siyahıyaalmalarında siyahıya alınan ailələrə əsasən demək olar ki, 13 ailədən savayı kəndə daha iki ailə köçmüşdür və bundan başqa bu gün kənddə yaşayan hamı Hacı Vələdin, Əli bəyin və Hacı Vələd ilə Əli bəyin ailə quran oğul və qızlarının nəslindən olanlar və 1881-ci ilə qədər kəndə köçüb bu ailələrlə qohum olanlardan ibarətdir. Kənddə hal-hazırda 881 nəfər yaşayır.

Istinad olaraq kameral siyahıyaalmalardan, kəndin tarixi və sakinlərinin etnik tərkibi, sayı ilə bağlı tarix arxivindəki qeydlərdən istifadə olunmuşdur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin siyahısı
  2. "Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti". İki cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2007.