Aşıq Abbasəli
| AŞIQ ABBASƏLİ | |
| Abbasəli Süleyman oğlu Xəlilov | |
 |
|
| Doğum tarixi: | 31 dekabr, 1913 |
|---|---|
| Doğum yeri: | Daşkənd, Basarkeçər, Göyçə |
| Vəfatı: | 30 sentyabr, 2007 |
| Vəfat yeri: | Yeni Daşkənd, Bərdə |
Aşıq Abbasəli (Xəlilov Abbasəli Süleyman oğlu) - aşıq, şair.
Mündəricat |
[redaktə] Həyatı
Aşıq Abbasəli 31 dekabr 1913-cü ildə Göyçə mahalının Daşkənd kəndində anadan olub. Şair Məmmədhüseynin nəticəsidir. 1941-1945-ci illərdə Böyük Vətən müharibəsində iştirak etmiş, orden və medallarla təltif olunmuşdur.
Aşıq Abbasəli müharibədən qayıtdıqdan sonra uzun müddət Gədəbəy rayonunda yaşamışdır. 1953-cü ildə ata-baba yurdu olan Göyçə mahalından həmkəndliləri və qohumları deportasiya olunduqdan sonra 1965-ci ildə Aşıq Abbasəli də Bərdə rayonunun Yeni Daşkənd kəndinə köçmüşdür.
Aşıq Abbasəli 93 il yaşamış və 30 sentyabr 2007-ci ildə Bərdə rayonunun Yeni Daşkənd kəndində vəfat etmişdir. Yeni Daşkənd kənd qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
[redaktə] Yaradıcılığı
Aşıq Abbasəlinin ustadı Göyçə mahalının Yarpızlı kəndindən olan Aşıq İslam olmuşdur. Aşıq Abbasəli qardaşı Aşıq Novruzun ustadı idi. Aşıq Abbasəli uzun müddət saz çalıb oxumuş həm ifaçı aşıq kimi, həm də yaradıcı aşıq kimi tanınmışdır. Xasay Zeynalovun 2001-ci ildə yazdığı "Göyçə mahalının tarixindən yarpaqlar" adlı əlyazmasında Aşıq Abbasəli ilə Aşıq Əli Şairovun bir deyişməsi verilmişdir (səh.107-108).
MƏNİM
Elə baxdı zalım qızı,
Getdi sərdən huşum mənim.
Viran etdi qəlb evimi,
Qalmadı bir daşım mənim.
Şamaması qucaq-qucaq,
Yanaq lalə, buxağı ağ.
Gözəllərin yolunda bax,
Ağarıbdı başım mənim.
Abbasəli tutdu dilə,
Bürünmüşdü bəyaz tülə.
Canıyanmış bu gözələ,
Yaman qonub quşum mənim.
DAĞLAR
Göylər sənə laylay çalır,
Ay vüqarlı, uca dağlar.
Gədikləri sərt sıldırım,
Qayaları haça dağlar.
Sənə heyran gör neçə göz,
Dillərdəsən gəzib söz-söz.
Alovlanır ocaqda köz,
Tüstülənir baca, dağlar!
Abbasəli qatar-qatar,
Tərif deyib, şeir qoşar.
Hər gələndə nazlı bahar,
Cavanlaşır qoca dağlar.
AY HAYIF
Qocalmışam, bükülübdü qamətim,
Olubdu ürəyim yara, ay hayıf!
Dünən həsrətimdən ölən gözəllər,
Bu gün gedir, bax əğyara, ay hayıf!
Uçub mürğu-ruhum könül dağından,
Özünə yurd seçdi qəm budağından.
Bülbül ayrı düşdü bağça-bağından,
Qönçə qismət oldu xara, ay hayıf!
Daha dərd görməkdən gözlərim doyub,
Qəm tüğyan eyləyib sinəmi oyub.
Tülkünü bir elə gözətçi qoyub,
Aslanı çəkdilər dara, ay hayıf!
Düşünmür sonunu, ərzi halının,
Qalmayır qeydinə qeyli-qalının.
Uyub işrətinə dünya malının,
Çoxusu aldanır vara, ay hayıf!
Abbasəli, neynəyirsən bu baxtı,
Getdi geri dönməz cavanlıq vaxtı.
Xoş gün axtarıdım, qara gün çıxdı,
Gəlmədi bu bəxtim kara, ay hayıf!
ARZU
Bacısı Nərgizin yeddi qızdan sonra
dünyaya gələn oğlu Arzuya
Xudayə kimsəni darda qoymayıb,
Bizim diləyimizin barıdır Arzu.
Əminin, dayının, qohum, qonşunun,
Zəngin xəzinəsi, varıdır Arzu.
Qədəmin mübarək!, xoş gəlib ilin,
Ürəklər oxşasın, qoy şirin dilin.
Böyük bir nəsilin, ağır bir elin,
Namusu, qeyrəti, arıdır Arzu.
Könlüm tel-tel ötür gəlibdi dilə,
Kökləyib sazımı çəkmişəm zilə.
Atanın, ananın sevinci ilə,
Abbasəli dayın yarıdır, Arzu!
DEYİŞMƏ
Aşıq Abbasəli Xəlilov - Əli Şairov
Aşıq Abbasəli
Gəl sənə söyləyim, ay cavan aşıq,
O, hansı şəhərdir birdi dükanı?
Bir bənna əyləşib o, şəhər üstə,
Yoxdu o, bənnanın cəsəddə qanı?
Əli Şairov
Salamını aldım, ay cavan aşıq,
Cəsəd bir şəhərdir, ürək dükanı.
Könül bir bənnadı o, şəhər üstə,
Unutmaz heç zaman ilqar, imanı.
Aşıq Abbasəli
Fəsillər dolanıb, hey keçir zaman,
Hər kəs ki, eyləsə özünə guman.
Yetmiş iki qul, əyləşib pünhan,
O, nədir dolanır bütün cahanı?
Əli Şairov
Alim gərək bu sözümü düz yaza,
Dalğa neylər dəryadakı qəvvasa.
Bədəndə əyləşib, yetmiş iki əza,
Xəyaldı dolanır, müdam cahanı.
Aşıq Abbasəli
Qülfallahı dildə eylərəm əzbər,
Dadıma yetişsin, ağam Əlamdar.
Abbasəli vəsf eylər, arif olanlar,
O, kim idi cəm eldəi Quranı?
Əli Şairov
Əlif Allah yaradıbdı dünyanı,
Ərşdən göndəribdi, otuz cüz ayəni.
Xaliq buyurdu Cəbrayıla nidanı,
Əli,-Osman cəm eylədi Quranı.
[redaktə] Həmçinin bax
[redaktə] Mənbə
- Araz Yaquboğlu, Daşkənd Aşıqları və Şairləri, Bakı-2008
- Musa Nəbioğlu. "Ozan-aşıq dünyası". Bakı: Nurlan, 2010, (şəkilli), səh.68.
