Ana lövhə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Ana lövhə ASUS (model MSI K7T266)

Ana lövhə və ya ana plata - (ing. Motherboard) kompüterin daxili əlaqələri ilə xarici qurğulara təsir göstərən və onları idarə edən xüsusi və əsas kompüter hissəsi. Ana (sistem) lövhə kompüterin daha effektli işləməsi üçün əhəmiyyətli rol oynayır. Ana lövhə müxtəlif ölçülərdə olur.

Ana lövhə daxildən sistem blokunun korpusuna bərkidilir, bunun üçün də lövhə tipinə görə korpusa uyğun gəlməlidir. Ana lövhə bir çox komponentləri birləşdirir:

  • Xüsusi yuvaya birləşdirilmiş prosessor. Adətən onu soyutmaq üçün ventilyatordan (kuller) istifadə olunur;
  • İkinci səviyyəli (xarici) keş-yaddaş mikrosxemi;
  • Əməli yaddaşın modullarını yerləşdirmək üçün 72 əlaqəli SIMM, 168 əlaqəli DIMM və ya RIMM modulları üçün yuvalar;
  • Kart genişlənmələri (videoadapter, səs kartı, modem və s.) üçün yuvalar;
  • BIOS-u, FK test yoxlamasını, əməliyyat sisteminin yüklənməsini, qurğuların drayverini və yaddaşda saxlamaq üçün proqramlaşdırılmış yaddaşa malik mikrosxemlər;
  • HDD, FDD, CD-ROM disklərinin, ardıcıl qoşulan periferik qurğuların (siçan, modem və s.), printer, skaner və başqa bu cür qurğuların qoşulması üçün paralel portlar yuvası;
  • FK-nın bütün komponentlərini idarə etmək üçün yüksək tərtibli mikrosxemlər;
  • BIOS-un cari sazlanmasını yadda saxlamaqdan ötrü CMOS tipli mikrosxemi cərəyanla təmin etmək üçün batareya və elektron saat (sistem saatı).


Ana lövhənın bütün komponentləri bir-birilə informasiya mübadiləsini aparan keçirici xətlərlə birləşdirilib. Bu cür keçirici xətlər birlikdə informasiya şini və ya sadəcə, şin adlanır. Şin xətlər üç tipə bölünür:

  1. Verilənlər şini.
  2. Ünvanların şini.
  3. İdarəetmələr şini.

Bu cür şinlərdən savayı, FK-nın özünün funksiyalarını yerinə yetirən xüsusi şinlər qrupu da var:

  1. Sistem şinləri;
  2. Keş-yaddaş şinləri;
  3. Əməli yaddaşda informasiya mübadiləsi aparan şinlər;
  4. Çıxış və giriş şinləri.

İstinadlar[redaktə]

Ana lövhə nədir?