İngilis dili

Ölkələr:	Böyük Britaniya, ABŞ,  Hindistan, Avstraliya Kanada, İrlandiya Yeni Zelandiya, Liberiya, Malta, CAR, Filippin
Təsnifatı
Kateqoriya:	???
—
Dil kodları
ISO 639-1:	—
ISO 639-2:	—
ISO 639-3:	—
Bax: Layihə:Dilçilik

İngilis dili (ing. English, English language) Hind-Avropa dillərinin german dillərinə aiddir. Doğma dil kimi 410 milyon insan daşıyıcısıdır. İkinci dil kimi 1 milyard insan danışır (2007).

BMT-nin altı rəsmi və işçi dilindən biridir. ingilislərin təbii dili, İngiltərənin, faktiki Böyük Britaniyanın, ABŞ (31 ştatının rəsmi dili), İrlandiyanın, Kanadanın və Maltanın iki rəsmi dilindən biri, Avstraliyanın, Yeni Zelandiyanın rəsmi dili. O, Asiya (məsələn Hindistan, Pakistan və s.) və Afrikanın bəzi dövrlərində rəsmi dil kimi istifadə edilir. Linqvistikada ingilis dilində danışanları аnqlofon adlanırlar, Kanadada bu termin siyasi mənada işlədilir.

Dildə qrammatik mənanı analitik formada ifadə etmək üstünlük təşkil edir. Dillərin analitik tipinə aiddir. Leksikanın 70% götürülmə sözlərdir. Əlifbası VII əsrdən latın qrafikası əsasındadır. Orta əsrlərin əvvələrində əlavə hərflər də istifadə edilirdi. Sonradan onlar sıradan çıxdılar. Orfoqrafiyada ənənəvi yazılış formasıdır.

Hazırda ingilis dili dünyada ən geniş yayılmış dillərdən biridir. İngilis dili dünyada diplomatiya, kommersiya, dənizçilik, elmi-texniki və kütləvi informasiya dili kimi məşhurdur. Zəmanəmizdə nəşr olunan ədəbiyyatın və kütləvi mətbuatın əksəriyyəti ingilis dilində dərc olunur. İngilis dilinin fonetik quruluşu bir sıra inkişaf mərhələlərindən keçməklə özünəməxsus orijinal səs strukturu yarada bilmişdir.

Əlifba

İngilis əlifbasında 26 hərf var.

Hərf	Hərfin adının tələffüzü (IPA)	Hərfin adının tələffüzü (azərbaycanca)
Aa	[eɪ]	ey
Bb	[biː]	bi
Cc	[siː]	si
Dd	[diː]	di
Ee	[iː]	i
Ff	[ɛf]	ef
Gg	[dʒiː]	ci
Hh	[eɪtʃ]	eyç
Ii	[aɪ]	ay
Jj	[dʒeɪ]	cey
Kk	[keɪ]	key
Ll	[ɛl]	el
Mm	[ɛm]	em
Nn	[ɛn]	en
Oo	[əʊ]	ou
Pp	[piː]	pi
Qq	[kjuː]	kyu
Rr	[ɑː] və ya [ɑɹ]	ar
Ss	[ɛs]	es
Tt	[tiː]	ti
Uu	[juː]	yu
Vv	[viː]	vi
Ww	[ˈdʌb(ə)l juː]	dabl-yu
Xx	[ɛks]	eks
Yy	[waɪ]	uay
Zz	[zɛd] və ya [ziː]	zed

Sözlərin uzunluğu

İngilis dilinin xarakterik cəhətlərindən biri onun qısa sözlərdən ibarət olmasıdır. Uzun sözlər dildə olsa da, onlara az rast gəlinir. Qısa sözlər ingilis dilinə alman tayfalarının dilindən, uzun sözlər isə fransız dilindən və latın dilindən keçib. Qısa sözlər danışıqda və jarqonda, uzun sözlər isə elmdə və publisistikada işlədilir.

Dil tarixi

İngilis dili inkişafına görə üç mərhələyə bölünür: qədim ingilis dili (450—1066), orta dövr ingilis dili (1066—1500), yeni dövr ingilis dili (1500-ci ildən indiki dövrə qədər).

Dialektləri

İngilis dilinin çox sayda dialektləri vardır. Dialektlər İngiltərədə daha çoxdur. ABŞ-da dialektlər olsa da, ədəbi dil kimi orta-atlantik dialekt işlənir.

İngiltərə

• Kokni — London rayonlarının və sənətkar sexlərinin tarixi dialektləri
• Liverpul sakinlərinin dialekti
• Nortumberlend və Nyukasl-apon-Tayn sakinlərinin dialekti
• West Country
• East Anglia (Şərqi İngiltərə)
• Birmingham (Brummy, Brummie) (Bininhem)
• Cornwall (Kornuoll)
• Cumberland (kamberlend)
• Central Cumberland ( Mərkəzi Kamberlend )
• Devonshire (Devonşir)
• East Devonshire ( Şərqi Devonşir)
• Dorset (Dotset)
• Durham (Darem)
• Bolton Lancashire ( Lenkeşirdəki Bolton)
• North Lancashire
• Radcliffe Lancashire
• Northumberland (Nortumberlend)
• Norfolk ( Norfolk )
• Tyneside Northumberland ( Taynsayd Nortumberlend )
• Somerset ( Somerset )
• Sussex ( Sasseks )
• Westmorland ( Uestmorlend )
• North Wiltshire (Uiltşir)
• Craven Yorkshire ( Yorkşir )
• North Yorkshire ( Şimali Yorkşir )
• Sheffield Yorkshire ( Şeffild )
• West Yorkshire (Qərbi Yorkşir)

Xarici keçidlər

• İngiliscə Azərbaycanca lüğət
• Ре-романизация английского (ing.)
• Общие назначения для английского языка (ing.)
• Английский язык потеряет глаголы
• Читаем длинные английские предложения (методика "схватывания" грамматической структуры) (rus.)

Rusca-ingiliscə onlayn tərcüməçi

• Переводчик текстов и Web-страниц основанный на Promt.
• Переводчик Google
• http://lingvo.yandex.ru
• Онлайн словарь, пополняемый пользователями

Həmçinin bax

• Böyük Britaniya
• ABŞ

بو مقاله، تورک-عرب الیفباسینداکی اینگیلیس دیلی مقاله سینین قارشیلیغی دیر.

VikiLüğətdə ingilis dili sözlərinin siyahısı İngilis dili kateqoriyasındadır