Eritreya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Eritreya Dövləti
Ərəbcə. دولة إرتري‎‎
İngiliscə. State of Eritrea
Eritreya bayrağı Eritreya gerbi
Bayrağı Gerbi
Himn:
Eritreya – xəritədə yeri
Böyük şəhərlər Əsməra- 649 min (2009-cu il)
Rəsmi dil Tiqrinya, Ərəb dili, İngilis dili
Etnik qruplar tiqrinya -55%, tiqre -30%, saho -4%, kunama -2% ,bilen -2%.
İdarəetmə forması Respublika
Prezident İsayas Afevorki [8.VI.1993 ~]
Müstəqillik 24 may 1993 
Ərazi
• Ümumi

117 600 km² (101-ci yer)
Əhali
• Təxmini sayı (2014)
• Siyahıyaalma (9.IV.1984)
Əhali sıxlığı

5 800 min nəfər (110-cu yer)
2 748 304 nəfər
47 nəfər/km²
ÜDM (AQP)
  • Cəmi (2013)
  • Adam başına

$4 717 milyon  (172 yer)
$1 200  (212 yer)
İnsan inkişafı indeksi (2013) 0,351  (aşağı) (181-ci yer)
Pul vahidi nakfa (EPN)
Saat qurşağı UTS +3 (UKV)
İnternet domeni .er
Telefon kodu +291

EritreyaAfrika qitəsiin şərqində dövlət.

Coğrafiyası[redaktə]

Şərqi Afrikanın şimalında yerləşən bir ölkədir. Qərbdə Sudan, cənubda Efiopiya və cənub-şərqdə Cibuti ilə həmsərhəddir. Ölkənin şərqi və şimal-şərqi Qırmızı dənizi sahili boyunca uzanır. Paytaxtı Asmeradır.

Tarixi[redaktə]

Eritreya İtaliya tərəfindən işğal edildi və rəsmi olaraq 1 yanvar 1890-cı ildə bu ölkənin koloniyasına çevrildi. İtaliya ikinci dünya müharibəsində məğlub olduqdan sonra Eritreya 1941-ci ildən 1952-ci ilə qədər BMT-nin himayəsinə verilmişdir. O zaman ölkənin bayrağı bütün rəsmi dairələrdə dalğalanırdı. 2 dekabr 1950-ci ildə BMT-nin qərarı ilə Efiopiyaya birləşdirildi. 1951-ci ildən 1962-ci ilə qədər Efiopiyanın muxtar bölgəsi olaraq qaldı. Xalqın narahatlığı bu qərara qarşı artdı və Eritreya 30 il boyunca Efiopiya hökumətinə qarşı dirəndi və bu dirəniş 1991-ci ildə bitdi. 1993-cü ildə BMT-nin qərarı ilə Eritreya müstəqillik əldə etdi. Ölkə çoxmədəniyyətli və ikidinlidir. Müasir Eritreyanın adı ilk dəfə italyan işğalçıları tərəfindən istifadə edilmişdir.

Əhalisi[redaktə]

6,233,682 nəfər. Ölkədə yaşayanların 55% Tigrinya, 30% Tigre, 4% Saho və digər etnik qruplardır.

İqtisadiyyatı[redaktə]

Eritreyada əhalinin əksəriyyəti (85%) əkinçilik və heyvandarlıqla məşğuldur. Əhalinin üçdə ikisi oturaq və yarı-oturaq, qalanı köçəri həyat sürür. Ölkədaxili hasilatı 550 milyon dollar olaraq hesablanır. Adambaşına düşən milli gəlir 150 dollardır. Ölkənin iqtisadi durumu ağırdır.

Təhsil[redaktə]

Eritreyada təhsil beşmərhələlidir: ana məktəb, ibtidai məktəb, ilk məktəb, orta məktəb və universitet.

İbtidai, ilk və orta məktəbdə təxminən 245.000 məktəbli təhsil alır. Təhsilin şüarı Vətən, ana dilidir.

Mədəniyyəti[redaktə]

Bu ölkə ticarət və alver üçün dünyanın bağlantı nöqtəsidir. Eritreya mədəniyyətində italyan mədəniyyətinin izlərini görmək olar. Bu gün ölkədə italyan mətbəxindən faydalanmış kafelər fəaliyyət göstərir.

İstinadlar[redaktə]