Misir
| Himn: Vətən, Vətən, Vətən | |
_highlighted.svg) |
|
| Paytaxt | Qahirə |
| Rəsmi dil | ərəb dili |
| ' |
|
| Əhali • Təxmini sayı • Əhali sıxlığı |
79, 074 000 nəfər (15) nəfər/km² |
| Pul vahidi | Misir funtu ([[ISO 4217|]]) |
| İnternet domeni | .eg |
| Telefon kodu | +20 |
Misir (ərəb. مصر Misr/Masr), rəsmi adı Misir Ərəb Respublikası (ərəb. Cumhûriyet Masr'al Ərabiye) — Afrikanın şimal-şərqində və Sinay yarımadasında yerləşən ölkə. Ölkənin əsas yaşayış məntəqələri Nil çayı boyunca yerləşir.
Mündəricat |
[redaktə / تحریر] Tarixi
Misirin ərazisində qədim insanlar suvarma sistemlərini yaratmış, daş və misdən düzəldilmiş əmək alətlərindən istifadə etmişdirlər. Əmək fəaliyyətinin nəticəsində orada yüksək mədəniyyətin yaranması mümkün olmuşdur. Bütün işlərin görülməsində kölə əməyindən geniş iftifadə olunurdu. Qədim misirlilər sami xalqları qrupuna daxil olmuşdurlar, lakin onların başqa Afrika, Avropa və Asiya xalqları ilə qarışması faktları da tarixdə olmuşdur. E.ə. V-IV-cü minilliklərdə, ibtidai icma quruluşunun dağılmasından sonra, Misirdə tədricən kiçik dövlət qurumları yaranmışdır. Sümerdə olduğu kimi, hər bir vilayət müstəqil ərazi olmuşdur. Onların baş şəhərləri, idarə etmə sistemləri, orduları və tanrıları olmuşdur. Bu vilayətlər bir-birləri ilə ittifaq qururdurlar və ya savaşırdırlar. Lakin sonra birləşmə meylləri artmış və olkə ikiyə - yuxarı (şimal) və aşağı (cənub) hissəyə bölünmüşdür. Bu hissələrin çarları savaşlar aparmış və ölkənin birləşdirilməsi üçün cəhdlər etmişdirlər. Bu dövrə Misirin “sülalələr öncəsi dövrü” deyilir. E.ə. III-cü minilliyə aid olan bir daş lövhəsində qədim Misirin şimal çarlarının siyahısı verilmişdir. Lakin ola bilsin ki, onlar çarlar deyil, tayfa və ya şəhər başçıları olmuşdurlar. Ümumiyyətlə o dövrlər haqqında bilgilər çox azdır və “sülalələr öncəsi dövrü” nə vaxta qədər davam edib, demək çətindir. Hər halda artıq e.ə. III minillikdə vahid dövlət mövcud olmuşdur və burada 2 çar sülaləsi olmuşdur və bu tarixdən Misir dövlətinin tarixi başlanır. Misir çarlarıni “firon”lar adlandırırlar. Hesab olunur ki Misirin 30-a yaxın çar sülalələri olmuşdur. [1]
[redaktə / تحریر] Coğrafi mövqeyi
Misir Afrika qitəsinin şimal-şərq hissəsində yerləşir. Ölkənin şimalı Aralıq dənizinin suları ilə əhatə olunur. Orada Sina yarımadası vasitəsi ilə ölkənin Yaxın Şərqə çıxışı vardır. Burada Qədim zamanlarda yalnız Nil çayı hövzəsinin ətrafı Misir ölkəsi sayılırdı. Bu çayın mövcud olmasına görə orada ən qədim zamanlarda əkinçilik və heyvandarlıq üçün əlverişli imkanlar yaranmışdır və bu region, Mesopotamiya ilə birlikdə, bəşəriyyətin ən qədim mədəniyyət ocaqlarından biri olmuşdur. Nil çayının və oradakı ərazilərin Aralıq dənizinə yaxınlaşan hissəsi üçbucaq şəkilli olduğuna və eyni adlı yunan hərfinə bənzədiyinə görə oraya “Delta” deyilir. ‘Delta’da yerləşən vilayətlər bu çaydan, bir çox məcralarla axdığına görə, həmdə xarici basqınlardan qorunmaq üçün istifadə edirdilər. [1] Misir, üç qitəni – Asiya, Afrika və Avropanı birləşdirən yolların kəsişdiyi mərkəz, ən qədim dünya sivilizasiyası ölkələrindən biridir. Ölkə Afrikanın şimal-şərqində və Asiyanın cənub-qərbində yerləşir. Şərqdən İsrail, cənubdan Sudan, qərbdən Liviya dövlətləri ilə həmsərhəddir. Şimaldan Aralıq dənizi, şərqdən – Qırmızı dəniz əhatə edir. Ölkənin sahəsi 1.001.450 km²-dir[2]
[redaktə / تحریر] Əhalisi
Misirin əhalisi 2006 – cı ildə aparılmış rəsmi siyahıya almanın yekunlarına əsasən 72.579.030 nəfərdir[3] . Əhalisinin 67.3% – ni Misir ərəbləri , 2%-ni müsəlman qaraçılar təşkil edir .[4]
[redaktə / تحریر] İqlim
Aralıq dənizi boyunca ensiz sahil xəttinin iqlimi – subtropik, qalan ərazidə tropik səhra iqlimidir. Burada hava son dərəcə qurudur, ilboyu azbuludlu olur, çox az-az yağış yağır. Misir üçün temperaturun kəskin dəyişməsi xarakterikdir. Asuanda noyabrda hava gündüz 41 °C-dək qıza, gecə isə 3 °C-dək soyuya bilər. Yanvarda orta temperatur şimaldan cənuba 14 °C-dən 17 °C-dək, iyulda 26 °C-dən 33 °C-dək dəyişir.
[redaktə / تحریر] Dovlət quruluşu
1953-cü ildən yarıprezident respublikasıdır. 1967-ci ildən fövqəladə vəziyyət qanunu ilə idarə olunur[5].
[redaktə / تحریر] Pul
Pul vahidi – Misir funtudur. Funt 100 piastra bölünür. Yerli pulun aşağıdakı dəyərləri var: 100, 20, 10, 5, 1 Misir funtu banknotları; 50, 25 piastr banknotları; 20, 10, 5 xırda pulları. Valyutanın dəyişdirilməsi yerli bankların vasitəsilə həyata keçirilir. Kredit kartları iri mehmanxanaların çoxunda qəbul edilir. Bir Amerika dolları təqribən 3,5 Misir funtuna dəyişilir.
[redaktə / تحریر] Həmçinin bax
[redaktə / تحریر] Xarici keçidlər
[redaktə / تحریر] İstinadlar
- ↑ 1,0 1,1 Aydın Əlizadə. Məqalələri Qədim Misirin qısa tarixi icmalı
- ↑ http://www.sis.gov.eg/En/Land&people/Location/030200000000000001.htm
- ↑ http://www.sis.gov.eg/En/Land&people/Population/030900000000000001.htm
- ↑ Ethnologue: Languages of the World : Languages of Egypt (Muslim Gypsies in Egypt: 1,080,000, or 2% of the population, including 864,000 Helebi, 216,000 Ghagar (1993 Johnstone). The Ghagar live mainly in Dakahlia Governorate, north of Cairo.)
- ↑ MÜBARƏK İSTEFA VERDİ. İLKİN REAKSİYALAR
|
|
|
|---|---|
| Anqola • Benin • Botsvana • Burkina Faso • Burundi • Cənubi Afrika Respublikası • Cibuti • Çad • Efiopiya • Ekvatorial Qvineya • Eritreya • Əlcəzair • Fil Dişi Sahili • Kabo-Verde • Kamerun • Keniya • Komor • Konqo Demokratik Respublikası • Konqo Respublikası • Lesoto • Liberiya • Liviya • Madaqaskar • Malavi • Mali • Mavriki • Mavritaniya • Mərkəzi Afrika Respublikası • Misir • Mozambik • Namibiya • Niger • Nigeriya • Qabon • Qambiya • Qana • Qvineya • Qvineya-Bisau • Ruanda • San-Tome və Prinsipi • Seneqal • Seyşel adaları • Somali • Sudan • Svazilend • Syerra-Leone • Tanzaniya • Toqo • Tunis • Uqanda • Zambiya • Zimbabve |
 Ərəb Dövlətləri Liqası |
||
|---|---|---|
| Etibarlı | Əlcəzair • Bəhreyn • Cibuti • Misir • İordaniya • İraq • Yəmən • Qətər • Komorlar • Küveyt • Livan • Mavritaniya • Mərakeş • BƏƏ • Oman • Fələstin • Səudiyyə Ərəbistanı • Suriya • Somali • Sudan • Tunis |  |
| Üzvlük dayandırılıb | ||
|
|
|
|---|---|
| Üzv Ölkələr |
Albaniya • Azərbaycan • Banqladeş • Benin • Bəhreyn • Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri • Bruney • Burkina Faso • Cibuti • Çad • Əfqanıstan • Əlcəzair • Fələstin • |
| Müşahidəçi Ölkələr | Bosniya və Herseqovina • Mərkəzi Afrika • Rusiya Federasiyası • Şimali Kipr Türk Respublikası • Tailand |
| Müşahidəçi Təşkilatlar | Afrika Birliyi • Birləşmiş Millətlər Təşkilatı • Ərəb Birliyi • ECO • Bitərəf Dövlətlər Hərəkatı |
|
|
|
|---|---|
</noinclude> •  İran •  Malayziya •  Misir •  Nigeriya •  Pakistan •  Türkiyə |
|
Misir ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. |
