Tayfa

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Tayfa — sinifli cəmiyyətə qədərki dövrdə insanların sosial və etnik birliyinin əsas formalarından biri.

Tayfa insanların qəbilədən böyük olan birliyidir. Tayfa üzvləri qan qohumluğu ilə bir-birinə bağlı olur, bir neçə qəbilə və fratriyaya bölünür. Tayfa daxilində hər bir qəbilə müstəqil sosial istehsal vahidi olaraq qalır.

Tayfanın digər əlaməti ümumi ərazi, müəyyən iqtisadi birliyin, kollektiv ovçuluq və qarşılıqlı yardım ənənələrinin, vahid dilin (dialektin), endoqamiyanın olmasıdır. Tayfa təsərrüfat fəaliyyətinin, ibtidai mədəniyyətin inkişafına, adamların birləşməsinə, dilin təkmilləşməsinə kömək etmişdir. Tayfanı idarə etmək üçün tayfa şurası yaranmışdı. hələ qəbilə dövründə tayfanın 6əzi elementləri meydana k^lmişdi. Qəbilənin əsas əlaməti olan ekzoqamiya ən azı iki qəbilə arasında daimi əlaqənin mövcudluğunu tələb edirdi.

Tayfanın erkən mərhələsinə Avstraliya aborigenlərini, son mərhələsinə isə Şimali Amerikanın hindi tayfalarını göstərmək olar. Tayfa sinifli cəmiyyətdə də mövcud idi. Mülki təbəqələşmə, əyanların və hərbi başçıların rolunun artması, tayfa ittifaqlarının yaranması tayfanın dağılmasına səbəb olmuşdur. Tayfa qalıqları quldarlıq, feodal və kapitalist münasibətləri dövründə də mövcud olmuşdur. Hazırda köçəri bədəvilər, tuareqlər, kürdlər, əfqanlar və b. xalqlar arasında tayfa münasibətləri qalmaqdadır.