Malayziya
Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا
| Şüar: Bersekutu Bertambah Mutu "Birlik gücdür" |
|
| Himn: "Negaraku" "Mənim ölkəm" |
|
| Paytaxt | Kuala Lumpur[1] |
| Böyük şəhərlər | Kuala Lumpur, Cohor-Baru, Subanq Caya |
| Rəsmi dil | Malay |
| Etnik qruplar | Malay, çinli, tamil, indoneziyalı və s. |
| Hökumət | Federativ seçkili konstitusiyalı monarxiya |
| - Yang di-Pertuan Agong (Ali başçı) | Mizan Zainal Abidin |
| - Baş nazir | Najib Tun Razak |
| ' | |
| - Böyük Britaniyadan müstəqillik | 31 avqust 1957 |
| - Federasiyanın qurulması | 16 sentyabr 1963 |
| Ərazi | |
| - Ümumi | 329 845 km² (66-cı) |
| - Su (%) | 0,3 |
| Əhali | |
| - 2009 təxm. | 28 276 000 (43-cü) |
| - 2000 siyahıyalmasına görə | 24 821 286 |
| - Sıxlıq | 86 nəfər/km² (114-cü) |
| ÜDM | 2008 təxmini |
| - Cəmi | $384 119 milyon () |
| - adam başına | $14 071 () |
| ÜDM
(nominal) |
2008 təxmini |
| - Cəmi | $222 219 milyon () |
| - adam başına | $8 140 () |
| İnsan inkişafı indeksi (2008) | ▲ 0,823 (63-cü) – high |
| Pul vahidi | Ringgit (MYR) |
| Saat qurşağı | Standart Malayziya vaxtı (UKV+8) |
| İnternet domeni | .my |
| Telefon kodu | +60 |
Malayziya - Şərqi Asiyada dövlət. 1957-ci ildə Böyük Britaniyadan müstəqillik qazanmış, 1963-cü ildə Malayziya Federasiyanın 11 ştatı Sinqapur, Saravak və Sabahla (keçmiş Şimali Borneo) birləşmişdir. Lakin, 1965-ci ildə Sinqapur federasiyadan ayrılmışdır. Şimalda Tayland və Sinqapur, cənubda İndoneziya ilə qonşudur. Bundan əlavə qərbdən Andaman dənizi, şərqdən Şimali Çin dənizinə çıxışı var. Ölkə coğrafi baxımdan Qərbi Malayziya və Şərqi Malayziya olmaqla 2 bölgəyə, bu bölgələr isə 10 ştata ayrılır.
[redaktə / تحریر] Dini vəziyyət
Malayziyada islamın sünni məzhəbi rəsmi din elan olunub. Müsəlmanlar əsasən sünni-şafiilər ölkə əhalisinin 49%-ni təşkil edirlər. Qərbi Malayziyada 51%, Şərqi Malayziyada isə 40% əhali islam dininə etiqad edir. Müsəlmanlar əsasən malaylar və İndoneziyadan gələnlər, ərəblər, əfqanlar, çin-malay metislər, çinlilərin bir qrupudur. Malayziyada yaşayan çinlilər buddizmin maxayana formasını, konfusiçilik və daosizmi qəbul edirlər. Malayziya əhalisinin 5%-i xristiandır. Onlar Cənubi Asiyadan çıxanlar, çinlilər və avropalılardır. Xristianlar həm katoliklər (335 min nəfər, Malayziya və Bruneydə), həm də protestantlarla (225 min nəfər) təmsil olunublar. Protestantlar arasında metodistlər (85 min nəfər) daha çoxdur. Bununla yanaşı anqlikanlar (40 min nəfərdən çox), lüteranlar (35 min nəfər), presviterianlar (20 min nəfər), baptistlər (8 min nəfər), yeddinci gün adventistləri (7 min nəfər) və digər xristian təriqətləri vardır. Əhalinin 9%-i induistlərdir. Bunların da 70%-i Cənubi Asiyadan gələnlərdir. Malayziyada siqxlər də yaşayırlar. Bunlar Cənubi Asiyadan gələnlərin 2%-ni təşkil edir. Şərqi Malayziyada yaşayan dyakların böyük əksəriyyəti və Qərbi Malayziyanın azsaylı xalqları ənənəvi kultlarını qouyub saxlayırlar.
[redaktə / تحریر] Qeydlər
|
|
|
|---|---|
| Ştatlar | Johore · Kedah · Kelantan · Malacca · Negeri Sembilan · Pahang · Perak · Perlis · Penang · Sabah · Saravak · Selangor · Terengganu |
| Federal Ərazilər | Kuala Lumpur · Labuan · Putrajaya |
|
|
|
|---|---|
| Üzv Ölkələr |
Albaniya · Azərbaycan · Banqladeş · Benin · Bəhreyn · Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri · Bruney · Burkina Faso · Cibuti · Çad · Əfqanıstan · Əlcəzair · Fələstin · Fil Dişi Sahili · İndoneziya · İordaniya · İraq · İran · Kamerun · Komor · Küveyt · Livan · Liviya · Malayziya · Maldiv Adaları · Mali · Mavritaniya · Mərakeş · Misir · Mozambik · Niger · Nigeriya · Oman · Qabon · Qambiya · Qayana · Qazaxıstan · Qətər · Qırğızısıtan · Qvineya Bisau · Qvineya · Özbəkistan · Pakistan · Seneqal · Səudiyyə Ərəbistanı · Somali · Sudan · Surinam · Suriya · Syerra Leone · Tacikistan · Toqo · Tunis · Türkiyə · Türkmənistan · Uqanda · Yəmən |
| Müşahidəçi Ölkələr | Bosniya və Hersoqovina · Mərkəzi Afrika · Rusiya Federasiyası · Şimali Kipr Türk Respublikası · Tailand |
| Müşahidəçi Təşkilatlar | Afrika Birliyi · Birləşmiş Millətlər · Ərəb Birliyi · ECO · Bitərəf Dövlətlər Hərəkatı |