İsrail

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
İsrail dövləti
מדינת ישראל
Medinat Yisrā'el
İsrail bayrağı İsrail gerbi
Bayrağı Gerbi
Himn: İsrail dövlət himni
İsrail – xəritədə yeri
Paytaxt Yerusəlim
Rəsmi dil İvritərəb dili
Etnik qruplar 75,4% yəhudilər, 20,6% ərəblər, 4% digər
Prezident Şimon Peres
Baş nazir Benjamin Netanyahu
Knesset spikeri Reuven Rivlin
Müstəqillik Fələstinin parçalanması 
Deklarasiya 14 may 1948 
Ərazi
• Ümumi
• Su sahəsi (%-lə)

22,072 km2 km² (151-ci)
~2%
Əhali
• Təxmini sayı (2010)
Əhali sıxlığı

7,602,400 nəfər (95-ci)
365.3/km2 nəfər/km²  (30-cu)
ÜDM (AQP)
  • Cəmi (2009)
  • Adam başına

$206.430 milyard  (49-cu yer)
$28,393  (29-cu yer)
ÜDM (nominal)
  • Cəmi (2009)
  • Adam başına

$194.825 milyard  (40 yer)
$26,796  (28 yer)
İnsan inkişafı indeksi (2007) 0,935  (çox yüksək) (27-ci)
Pul vahidi Shekel (₪‎) (ILS)
Saat qurşağı IST (UTC+2) (UKV+2)
Yay vaxtı IDT (UTC+3) (UKV+3)
İnternet domeni .il
Telefon kodu +972

İsrail (ivr. מדינת ישראל ‎ (Medinat Yisra'el), ərəb. دولة إسرائيل‎‎ (Dawlat Isrā'īl)) — Asiyada dövlət. İsrail dövləti 1948-ci ildə yaradılmışdır.

Mündəricat

Əhalisi[redaktə]

İsrail dövləti yaradılarkən – 1948-ci ildə ölkə əhalisinin sayı 806 min nəfər idi. İsrailin rəsmi dövlət rəqəmlərinə asasən 2007-ci ildə ölkədə 7243,6 min nəfər insan yaşayır, onun 5478,2 min nəfərini yəhudilər[1], 1450 mini nəfərini ərəblər[2] və 315,4 min nəfərini isə digər xalqlar[3] təşkil edir. Son ildə artımın miqdarı 121 min nəfər olub. Hazırda ölkədə əhalisinin sayı 200 mindən çox olan 5 şəhər var – Yerusəlim, Təl-Əviv, Hayfa, Rişon Le-TsionAşdod. Bu şəhərlərdə ölkə əhalisinin dörddə biri – 1 milyon 810 min 300 nəfər məskunlaşıb.[4]

Dil[redaktə]

İsraildə iki - ivrit və ərəb dilləri rəsmi dildir və yol tabloları və çoxlu sayda başqa rəsmi yazılar ivrit, ərəbingilis dillərində yazılır. İsrail inkişaf etmiş ölkələr sırasındadır; onun 2006-cı ildə illik gəliri (GDP) 177.3 milyard dollar olmuşdur. Həmin ildə isə adambaşı gəliri 26200 dollara çatmışdır.

Din[redaktə]

1948-ci ildə yaradılmış İsrail dövlətində hakim din iudaizmdir. Onun ardıcılları bütün inanclı yəhudilərdir. Ölkədə 2 iudaizm sektası mövcuddur. Lakin onların ardıcılları çox azdır: karaimlər (12 min nəfər) və samaritlər (500 nəfərə yaxın). İnduistlərdən başqa İsraildə müsəlmanlar və xristianlar da yaşayır (israildə yaşayan ərəblərin 4/5 hissəsi islama, 1/5 hissəsi xristianlığa ibadət edir). Müsəlmanların əsas hissəsi müxtəlif məzhəbli sünnülərdir. Eyni zamanda burda druzlar da yaşayır (50 min nəfər). İsraildə xristianlıq bir sıra kilsələrlə təmsil olunur. Əksəriyyəti katoliklərdir. Bunlar əsasən Hayfa və digər rayonlarda yaşayan mel-kitlər (41 min nəfər), eləcə də latın ənənəli katoliklər (12 min nəfər) və maronitlərdir (6 min nəfər). Burada pravoslavlar (22 min nəfər), az sayda Yepiskopal kilsənin tərəfdarları (min nəfər), lüteranlar, presviteranlar, baptistlər, erməni-qriqoryanlar (900 nəfər), monofizit kilsəsinin tərəfdarları - Efiopiya kilsəsi və Kopt kilsəsi (700 nəfər) mövcuddur. Xristianların hamısı demək olar ki, böyük şəhərlərdə yaşayırlar.

Coğrafiyası[redaktə]

İsrail Aralıq dənizinin sahilində yerləşir. Bu ölkə şimaldan Livan, şimal-şərqdən Suriya, şərqdən İordaniya və İordan çayının Qərb sahilləri ərazisi ilə, cənub-qərbdən Misir və Qəza sektoru ilə həmsərhəddir.

İstinadlar[redaktə]

  1. Central Bureau of Statistics
  2. Central Bureau of Statistics
  3. Central Bureau of Statistics
  4. http://www.apa.az/print.php?id=55815

Həmçinin bax[redaktə]