Aralıq dənizi
Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا
Aralıq dənizi, şərqində Asiya, şimalinde Asiya və cənubda Afrika qitələri tərəfindən əhatə olunmuş bir dənizdir. Qərbində Cəbəli-Tariq ilə Atlantik okeanına bağlanar. Cənub-şərqindən isə Misirdəki Süveyş Kanalı (Suez) ilə Qızıl denizə bağlanmışdır. Süveyş Kanalı insan istehsalı bir kanal olub 1869-da tamamlanmışdır.
Aralıq dənizi təxminən 2.5 milyon km²-lik bir ərəzini əhatə edər. Keçmişdəki böyük antik sivilizasiyalar aralıq hövzəsində ortaya çıxmışdır.
[redaktə / تحریر] Etimologiya
- Türkcədə Akdeniz;
- İngilis dilidə Mediterranean Sea deyirlər. Bu da Latın dilidəki Mediterraneustan (Medi: Orta + terra: Torpaq, yer) gəlməkdədir.
- Yunan dilidə Mesogeios deyilir.
- Ərəb dilidəki qarşılığı البحر المتوسط (Bahre-l Mutavassit) 'ortada iştirak edən dəniz' mənasındadır.
- Fars dilidə Aralıq dənizi üçün istifadə edilən Bahr-e Sefid adı Osmanlı dövrü xəritələrində də görünməkdədir.
- Romalılar da Mare Nostrum deyərlər ki bu da Bizim Dəniz mənasına gəlirdi.
[redaktə / تحریر] Aralıq dənizine sahili olan ölkələri
- Avropada (qərbdən şərqə): İspaniya, Fransa, Monako, İtaliya, Malta, Sloveniya, Xorvatiya, Bosniya və Hersoqovina, Çernoqoriya, Albaniya, Yunanıstan, Türkiyə.
- Asiyada (şimaldan cənuba): Türkiyə, Suruya, Şimali Kipr Türk Respublikası, Cənubi Kipr, Livan, İsrail, Qəzzə Şeridi, Misir.
- Afrikada (şərqdən qərbə): Misir, Liviya, Tunis, Cəzair, Fas
[redaktə / تحریر] Aralıqdaki böyük adalar
- Şərq aralıqda Kipr, Girit, Rodos, Midilli, Saqqız Adası
- Orta aralıqda Sardinya, Korsika, Sicilə, Malta
- Qərb aralıqda İbiza,Mallorca, Minorca
