Aralıq dənizi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Aralıq dənizi
Aralıq dənizinin peyk vasitəsilə çəkilmiş fotoşəkli 35° şm. e. 18° şr. u. / 35° şm. e. 18° q. u. / 35; -18Koordinatlar: 35° şm. e. 18° şr. u. / 35° şm. e. 18° q. u. / 35; -18
Aralıq dənizinin peyk vasitəsilə çəkilmiş fotoşəkli
35° şm. e. 18° şr. u. / 35° şm. e. 18° q. u. / 35; -18Koordinatlar: 35° şm. e. 18° şr. u. / 35° şm. e. 18° q. u. / 35; -18
Üst akvatoriyası Atlantik okeanı
Ölkələr Flag of France.svg Fransa
Flag of Italy.svg İtaliya
Flag of Spain.svg İspaniya
Flag of Greece.svg Yunanıstan, Flag of Turkey.svg Türkiyə
Flag of Egypt.svg Misir, Flag of Tunisia.svg Tunis, Flag of Morocco.svg Mərakeş
Flag of Cyprus.svg Kipr, Flag of Algeria.svg Əlcəzair
Yerləşməsi Avropa
Adalar Appenin yarımadası, Korsika, Sardiniya, Siciliya
Temperature up.svg
22-30  °C
Temperature down.svg
7-16  °C
İllik yağıntı 400-1.300  mm
Aralıq dənizi
Aralıq dənizi
Commons-logo.svg Aralıq dənizi Commonsda

Aralıq dənizi — şərqdən Asiya, şimaldan Avropa, cənubdan Afrika qitəsi ilə əhatə olunmuş dəniz. Aralıq dənizi qərbdən Cəbəli-Tariq boğazı və Atlantik okeanı ilə, cənub-şərqdən isə Misirdəki Süveyş kanalıQırmızı dənizlə birləşir.

Aralıq dənizi təxminən 2.5 milyon km²-lik bir ərazini əhatə edir. Keçmişdəki böyük antik sivilizasiyalar onun hövzəsində formalaşmışdır.

Etimologiya[redaktə | əsas redaktə]

  • Türk dilidə - Akdeniz;
  • İngilis dilidə - Mediterranean Sea deyirlər. Bu da Latın dilindəki Mediterraneustan (Medi: orta + terra: torpaq, yer) mənasına gəlir.
  • Yunan dilidə - Mesogeios deyilir.
  • Ərəb dilidə - qarşılığı البحر المتوسط (Bahre-l Mutavassit) "ortada olan dəniz" mənasındadır.
  • Fars dilidə - Aralıq dənizi üçün istifadə edilən Bahr-e Sefid adı Osmanlı dövrü xəritələrində də görünməkdədir.
  • Romalılar da - Mare Nostrum deyirlər ki, bu da Bizim Dəniz mənasına gəlir.

Aralıq dənizinə sahili olan ölkələr[redaktə | əsas redaktə]

Aralıq dənizindəki böyük adalar[redaktə | əsas redaktə]

Aralıq dənizidə özü daxilində bir sira dənizlərə bölünür:Balear dənizi, Liquriya dənizi, Alboran dənizi, İоn dənizi, Kipr dənizi, Egey dənizi, Liviya dənizi, Adriatik dənizi.