Türk dili
Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا
| Türkiyə Türkçəsi Türkiye Türkçesi |
|
|---|---|
| Danışıldığı ölkələr: | Türkiyə, Şimali Kipr Türk Respublikası, Bolqarıstan, Yunanıstan, İran, Makedoniya Respublikası, Moldova, Suriya, İraq, Kosova şu ülkelerdeki göçmen topluluklar: Niderland, Almaniya, Avstriya, Kanada, Amerika Birləşmiş Ştatları, İsrail, Braziliya, Venesuela, Kolumbiya, Belçika, Böyük Britaniya, Danimarka, İsveç, İsveçrə, Avstraliya ve sürgündəki Axısqa türklərinin yaşadığı ölkələr: Qazaxıstan, Azərbaycan, Rusiya Federasiyası, Qırğızıstan, Özbəkistan ve Ukrayna. |
| Danışanların sayı: | 173 milyon |
| Sıra: | * |
| Dil Qrupu Sinifləndirmə: | : Altay Dil Ailəsi
|
| Rəsmi Vəziyyəti | |
| Rəsmi dil olduğu ölkələr: | Türkiyə, Cənubi Kipr, Şimali Kipr Türk Respublikası, Makedoniya Respublikası, Kosovo |
| Dili tənzimləyən qurum: | TDK |
| Əlifbası: | Latın əlifbası |
| Dil Kodları | |
| ISO 639-1 | tr |
| ISO 639-2 | tur |
| SIL | tur |
| Həmçinin bax: Dil – Dil ailələri |
|
Türk dili və ya Türkiyə Türkçəsi - Türk dillərindəndir.
Türkiyə, Şimali Kipr Türk Respublikası, Avropa İttifaqı və Cənubi Kipr-in rəsmi dövlət dilidir. Bolqarıstan, Yunanıstan, Makedoniya, Moldova, Suriya, Iraq, İran, Çin, Azərbaycan və digər ölkələrdə danışılır.
Mündəricat |
[redaktə / تحریر] Əlifbası
|
a - A |
b - B |
c - C |
ç - Ç |
d - D |
e - E |
f - F |
g - G |
|
ğ - Ğ |
h - H |
i - İ (*) |
ı - I |
j - J |
k - K |
l - L |
m - M |
|
n - N |
o - O |
ö - Ö |
p - P |
r - R |
s - S |
ş - Ş |
t - T |
|
u - U |
ü - Ü |
v - V |
y - Y |
z - Z |
Qanunda, “i” səsi, “ı” səsindən əvvəl yazılmışsa da qabaxta “ı”, sonra “i” kullanılması da yaygındır. (Mənbə: Türk Dil Kurumu resmî saytı [www.tdk.gov.tr])
[redaktə / تحریر] Lövha I
| İsmin Türk və Azərbaycan dillərində hallandırılması | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| kapı | qapı | ev | ev | ||||
| kapının | qapının | evin | evin | ||||
| kapıya | qapıya | eve | evə | ||||
| kapıyı | qapını | evi | evi | ||||
| kapıda | qapıda | evde | evdə | ||||
| kapıdan | qapıdan | evden | evdən | ||||
[redaktə / تحریر] Lövha II
| Şimdiki Zaman | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Olumlu | Olumsuz | ||||||
| geliyorum | gəlirəm | okuyorum | oxuyuram | gelmiyorum | gəlmirəm | okumuyorum | oxumuram |
| geliyorsun | gəlirsən | okuyorsun | oxuyursan | gelmiyorsun | gəlmirsən | okumuyorsun | oxumursan |
| geliyor | gəlir | okuyor | oxuyur | gelmiyor | gəlmir | okumuyor | oxumur |
| geliyoruz | gəlirik | okuyoruz | oxuyuruq | gelmiyoruz | gəlmirik | okumuyoruz | oxumuruq |
| geliyorsunuz | gəlirsiniz | okuyorsunuz | oxuyursunuz | gelmiyorsunuz | gəlmirsiniz | okumuyorsunuz | oxumursunuz |
| geliyorlar | gəlirlər | okuyorlar | oxuyurlar | gelmiyorlar | gəlmirlər | okumuyorlar | oxumurlar |
[redaktə / تحریر] Lövha III
| Geniş Zaman | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Olumlu | Olumsuz | ||||||
| gelirim | gələrəm | okurum | oxuyaram | gelmem | gəlmərəm | okumam | oxumaram |
| gelirsin | gələrsən | okursun | oxuyarsan | gelmezsin | gəlməzsən | okumazsın | oxumarsan |
| gelir | gələr | okur | oxuyar | gelmez | gəlməz | okumaz | oxumaz |
| geliriz | gələrik | okuruz | oxuyarıq | gelmeyiz | gəlmərik | okumayız | oxumarıq |
| gelirsiniz | gələrsiniz | okursunuz | oxuyarsınız | gelmezsiniz | gəlməzsiniz | okumazsınız | oxumazsınız |
| gelirler | gələrlər | okurlar | oxuyarlar | gelmezler | gəlməzlər | okumazlar | oxumazlar |
[redaktə / تحریر] Lövha IV
| Gelecek Zaman | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Olumlu | Olumsuz | ||||||
| geleceğim | gələcəyəm | okuyacağım | oxuyacağam | gelmeyeceğim | gəlməyəcəyəm | okumayacağım | oxumayacağam |
| geleceksin | gələcəksən | okuyacaksın | oxuyacaqsan | gelmeyeceksin | gəlməyəcəksən | okumayacaksın | oxumayacaqsan |
| gelecek(tir) | gələcək(dir) | okuyacak(tır) | oxuyacaq(dır) | gelmeyecek(tir) | gəlməyəcək(dir) | okumayacak(tır) | oxumayacaq(dır) |
| geleceğiz | gələcəyik | okuyacağız | oxuyacağıq | gelmeyeceğiz | gəlməyəcəyik | okumayacağız | oxumayacağıq |
| geleceksiniz | gələcəksiniz | okuyacaksınız | oxuyacaqsınız | gelmeyeceksiniz | gəlməyəcəksiniz | okumayacaksınız | oxumayacaqsınız |
| gelecekler | gələcəklər | okuyacaklar | oxuyacaqlar | gelmeyecekler | gəlməyəcəklər | okumayacaklar | oxumayacaqlar |
[redaktə / تحریر] Xarici keçidlər
|
|
|||
| Bulqar qrupu | Bulqar dili* | Çuvaş dili | Hun dili* | Xəzər dili* | ||
| Qıpçaq qrupu | Baraba dili | Başqırd dili | Krım Tatarcası1 | Koman dili* | Qaraçay dili | Karai dili | Qaraqalpaq dili | Qazax dili | Qıpçaq dili* | Qırımçak dili | Qumuq dili | Noqay dili | Tatar dili | Urum dili | Altay dili | Qırğız dili 1 | ||
| Oğuz qrupu | Əfşar dili | Azərbaycan dili | Krım Tatarcası1 | Qaqauz dili | Xorasan Türkcesi | Osmanlı Türkcəsi* | Peçeneq dili* | Qaşqay dili | Salar dili | Türk dili | Türkmən dili | Urum dili1 | ||
| Uyğur və ya Çagatay qrupu | Ayni dili | Cağatay dili* | İli Turki | Lop dili | Uyğur dili | Özbək dili | ||
| Sibir qrupu | Çulım dili | Dolqan dili | Fuyü Qırğız dili | Xakas dili | Şərqi Altay dili | Şor dili | Tofa dili | Tuva dili | Qərbi Yugur dili | Yakut dili | ||
| Arqu qrupu | Xələc dili | ||
| Qeydlər: * Ölü dillər | |||