Kosovo

Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا

Keçid et: naviqasiya, axtar
Kosovo map-ru.svg

Kosovo veya Kosova (albanca: Kosova və ya Kosovë, serbcə: Косово, Kosovo, türkcə: Kosova) Şərqi Avropada bölgə və eyni zamanda yarı-tanınmış ölkə. Bir sıra dövlət, o cümlədən Azərbaycan, Kosovonun müstəqilliyini tanımamışdırlar. Müstəqilliyi iddia edən alban çoxluğu Kosovo Respublikası adında bir dövlətin tanılmasına cəhd edir. Serbiya höküməti isə bölgənin Serbiyanın daxilində olan Kosovo və Metoxiya muxtar vilayəti sayır. Hal-hazırda 192 ölkədən yalnız 53-ü Kosovonun müstəqilliyini tanıyıbdır.

Mündəricat

[redaktə / تحریر] Tarix

Roma İmperiyası’nın zamanında Kosova muhiti adlandırmalarından biri "Dardania" idi. “Dardania” adlı bu kiçik yönetim bölgesinin, bu günkü Kosova topraqlarıyla ten düşdüyü mevkileri vardır. Dardania, "Moesia Superior" adlı eyaletin içindeki kiçik bir bölgenin adı idi. Kosova'da yaşayan Albanların çoxu, özlerinin Dardanlar ve İlirlerin varisleri olduqlarına inanar. Bu teoriyanın delili olaraq; insan yapısı, eyni kültür ve dilin danışılması fikrleri belirtilir.

Roma İmperiyası dövründe ve bu imperiyanın ikiye ayrılması sonrasında Şerqi Roma İmperiyası sınırları içinde qalan (3. ve 4. əsr) Kosova muhitinde Hun, Avar, Proto Bulgar, Peçenek, Uz gibi Türk boylarının keçici ve daimi yerleşmeleri olmuşdur. Slavların bölgeye gelişleri ise, 7. əsrden sonra olmuşdur.

M. S. 5. əsrde Hunların hüsusile Attila önderliyinde birleşerek teşkil eyledikleri dövlet zamanında Balkanlar (Kosova’yı da içine alacaq şekilde), Hunların keçici ve daimi yerləşdirməlerine sahne olmuşdur.[1]

6. əsrde Tuna'nın şimaline yerleşen Avarlar, buraya doğru ilerlemişlerdir. Bu dövrün dil ve kültür yadigarlarına dair arxeolojik buluntular, Balkanlar’ın çeşidli zonalarında vardır. Şerqi Roma İmperiyası zamanında Şerqi Roma (Bizans) ordusunda ve Şerqi Roma topraqlarının uclarına (ki Kosova bölgesi uclara yaxındır) Türk boyları hüsusile yerləşdirilmişdir. Bundaki amac, sınır emniyyeti, ordu ehtiyacı ve bu boyların merkezden uzak tutulması idi. Bugün Kosova’nın Gora bölgesinin dağlıq arazisinde rastlanan qayalarda Orxun elifbasıyla haqq edilmiş nesneler vardır.

Kosova, Bizans'ın zayıfladığı dövrlerde Bulgarların ve Serblerin hakimiyyetine girmişdir.

[redaktə / تحریر] Coğrafiya

Kosovo Avropanın şərqindəki Balkan yarımadasının ortasında yerləşir. Qonşuları: cənubda Albaniya və Makedoniya Respublikası, şimalda Serbiya və qərbdə Çernoqoriyadır. Mərkəzi Priştina olan ölkənin ərəzisi 10,887 km²dir.

[redaktə / تحریر] Müstəqillik

2008-ci ilin fevralın 17-də Serbiyadan öz müstəqilliyini elan edən Kosovanın müstəqilliyini Rusiya, Çin, Serbiya, İspaniya, Ukrayna, Rumıniya, Yunanıstan, İspaniya, Cənubi Afrika, Hindistan, Pakistan, Qazaxıstan, Braziliya, Gürcüstan, Azərbaycan və s. ölkələr tanımayıblar. Müstəqillik bəyannaməsini parlementdə baş nazir Haşim Taçi oxuyub. Müstəqillik bəyannaməsinə görə “Kosova demokratik və çox etnik ünsürlü bir dövlət olacaq. Burada yaşayan serb və digər etnik azlıqların da bütün haqları qorunacaq”.[2]

[redaktə / تحریر] Şeherleri

Albanca/Serbcə/Türkcə adları ile Kosova belediye merkezleri: [3]



[redaktə / تحریر] Şeher Nüfusları


[redaktə / تحریر] Mənbə

  1. ↑ Prof.Dr. İbrahim Kafesoğlu, Türk Millî Kültürü, Ötüken, 2003, İstanbul
  2. ↑ Zaman, 20 fevral 2008, http://www.zaman.az
  3. ↑ Yunik, Mamuşa, Elezhan, Graçaniça, Ranilug, Parteş, Klokot ve Kuzey Mitroviça belediyeleri, müstəqillik sonrası dövrde, iç anlaşmazlıqları çözmek üçün, beynelxalq qurumların da inisiyatifleriyle teşkil edilmiş yeni belediyelerdir. Bu sınırlarda deyişiklik ihtimalleri vardır.

[redaktə / تحریر] Xarici keçidlər

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'da:
Kosovo ilə əlaqədar fayllar var.
Geographylogo.svg  Ölkə ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.
Retrieved from "http://az.wikipedia.org/wiki/Kosovo"