Qacarlar
| Qacar İran Dövləti |
|||||||
|
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|||||||
| Paytaxt | Tehran | ||||||
| Dil(lər) | rəsmi dili yoxdur | ||||||
| Din | İslam (şiəlik) | ||||||
| İdarəetmə forması | Mütləq monarxiya | ||||||
| Şahlar | |||||||
| - 1794–1797 | Ağa Məhəmməd şah | ||||||
| - 1797–1834 | Fətəli şah | ||||||
| - 1834–1848 | Məhəmməd şah | ||||||
| - 1848–1896 | Nasirəddin şah | ||||||
| - 1896–1907 | Müzəffərəddin şah | ||||||
| - 1907–1909 | Məhəmmədəli şah | ||||||
| - 1909–1925 | Sultan Əhməd şah | ||||||
| Azərbaycanın şah və xan sülalələri |
|---|
| Şah sülalələri |
| Sacilər Şəddadilər Rəvvadilər Şirvanşahlar Səlcuqlular Elxanlılar Cəlayırlar Qaraqoyunlular Ağqoyunlular Səfəvilər Avşarlar Qacarlar |
| Xan sülalələri |
| Cavanşirlər Ziyadoğlular sülaləsi Bayatlar Qaradağlılar Müqəddəmlər Şahsevənlər Şəqaqilər Dünbililər Kəngərlilər Xançobanlılar |
| Azərbaycan sultanları |
Qacarlar — 1796 və 1925-ci illər arasında İranda hakimiyyətdə olmuş Azərbaycan-türk sülaləsidir [1][2]. Qovanlı Türk tayfasından olan Qacarlar, Monqol işğalı zamanlarında İrəvan ətrafında kök salmışlar və Səfəvi sülaləsini Azərbaycanda və İranda hakimiyyətə gətirən yeddi Qızılbaş-türk tayfalarından biri olmuşlar [3].
16-cı əsrin əvvələrində Azərbaycanda və İranda hakimiyyəti ələ keçirən Səfəvilər indikiAzərbaycan Respublikasının ərazisini yerli türk xanlarına buraxmışlardır [4] və 1554-cü ildə Gəncə şəhərinin Şahverdi Soltan Ziyadoğlu Qacar tərəfindən idarə edildiyi haqda tarixi məlumatlar mövcuddur [5]. Ziyadoğulları ailəsi sonralar Qarabağa da hökmdarlıq etmişdir. 16-17-ci əsrlərdə Qacarlar Səfəvi dövlətində bir sıra rəsmi vəzifələr tutmuşlar. 1-ci Şah Abbas Səfəvi dövründə şahsevən türk tayfaları kimi tanınan Qacarları İranın müxtəlif bölgələrinə yerləşdirmişdir və bunların bir çoxu Astarabad (hal-hazırda Qorğan) ərazisində yerləşmişlər.
Qacar sülaləsinin əsası 1781-ci ildə Ağa Məhəmməd xan Qacar tərəfindən qoyulmuşdur. 1796-cı ildə Zənd sülaləsinin sonuncu hökmdarını məğlub etdikdən sonra Ağa Məhəmməd xan Azərbaycanı və İranı Qacar hakimiyyəti altında birləşdirmişdir.
Mündəricat |
[redaktə] Sülalənin süqutu
21 yanvar 1898-ci ildə Təbrizdə anadan olan Soltan Əhməd, 11 yaşında şah taxtına qalxmışdır. Ancaq I Dünya Müharibəsi illərində İranın Rus, İngilis və Osmanlı qoşunları tərəfindən işğalı Əhməd şahın nüfuzunun itməsilə nəticələnmişdir. 1921-ci ilin fevral ayında dövlət çevrilişinə başcılıq edən Rza xan Pəhləvi İranda ən nüfuzlu şəxsiyyətə çevrilmişdir. 1923-cü ildə Əhməd şah İranı həmişəlik tərk etmişdir və 1925-ci ildə Məclisin qərarı ilə Qacar hökmdarlığının sonu qoyulmuşdur. 1925-ci ildən 1979-cu ilə qədər İrana Pəhləvi sülaləsinin şahları hökmdarlıq etmışlər. Əhməd şah Qacar 21 fevral 1930-cu ildə Fransanın Neuilly-sur-Seine şəhərində vəfat etmişdir.
[redaktə] Qalereya
[redaktə] İstinadlar
- ↑ Genealogy and History of Qajar (Kadjar) Rulers and Heads of the Imperial Kadjar House
- ↑ Cyrus Ghani. Iran and the Rise of the Reza Shah: From Qajar Collapse to Pahlavi Power, I.B. Tauris, 2000, ISBN 1-86064-629-8, p. 1
- ↑ Encyclopedia Iranica. The Qajar Dynasty. Online Edition
- ↑ K. M. Röhrborn, Provinzen und Zentralgewalt Persiens im 16. und 17. Jahrhundert, Berlin, 1966, p. 4
- ↑ Encyclopedia Iranica. Ganja. Online Edition
Tarixdəki Böyük Türk İmperiyaları və DövlətləriBöyük Hun İmperiyası | Qərbi Hun İmperiyası | Avropa Hun İmperiyası | Ağ Hun İmperiyası | Göytürk İmperiyası | Avar xaqanlığı | Xəzər xaqanlığı | Uyğur xaqanlığı | Qaraxanlılar dövləti | Qəznəlilər dövləti | Böyük Səlcuq İmperiyası | Xarəzmşahlar dövləti | Qızıl Orda | Osmanlı İmperiyası | Böyük Teymur İmperiyası | Səfəvilər dövləti | Böyük Moğollar imperiyası | Qacarlar dövləti |
[redaktə] Həmçinin bax
| Monarx, sülalə və ya onların nümayəndələri ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. |