Qacarlar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Qacar İran Dövləti
1791 — 1925


State Flag of Iran (1924).svg
Bayraq
Paytaxt Tehran
Dil(lər) rəsmi dili yoxdur
Din İslam (şiəlik)
İdarəetmə forması Mütləq monarxiya
Şahlar
 - 17941797 Ağa Məhəmməd şah
 - 17971834 Fətəli şah
 - 18341848 Məhəmməd şah
 - 18481896 Nasirəddin şah
 - 18961907 Müzəffərəddin şah
 - 19071909 Məhəmmədəli şah
 - 19091925 Sultan Əhməd şah
Azərbaycanın şah və xan sülalələri
Сефи 1й 1629-42.jpg
Şah sülalələri
Sacilər
Şəddadilər
Rəvvadilər
Şirvanşahlar
Səlcuqlular
Elxanlılar
Cəlayırlar
Qaraqoyunlular
Ağqoyunlular
Səfəvilər
Avşarlar
Qacarlar 
Xan sülalələri
Cavanşirlər
Ziyadoğlular sülaləsi
Bayatlar
Qaradağlılar
Müqəddəmlər
Şahsevənlər
Şəqaqilər
Dünbililər
Kəngərlilər
Xançobanlılar 
Azərbaycan sultanları

Qacarlar17961925-ci illər arasında İranda hakimiyyətdə olmuş Azərbaycan-türk sülaləsidir [1][2]. Qovanlı Türk tayfasından olan Qacarlar, Monqol işğalı zamanlarında İrəvan ətrafında kök salmışlar və Səfəvi sülaləsini Azərbaycanda və İranda hakimiyyətə gətirən yeddi Qızılbaş-türk tayfalarından biri olmuşlar [3].

16-cı əsrin əvvələrində Azərbaycanda və İranda hakimiyyəti ələ keçirən Səfəvilər indikiAzərbaycan Respublikasının ərazisini yerli türk xanlarına buraxmışlardır [4] və 1554-cü ildə Gəncə şəhərinin Şahverdi Soltan Ziyadoğlu Qacar tərəfindən idarə edildiyi haqda tarixi məlumatlar mövcuddur [5]. Ziyadoğulları ailəsi sonralar Qarabağa da hökmdarlıq etmişdir. 16-17-ci əsrlərdə Qacarlar Səfəvi dövlətində bir sıra rəsmi vəzifələr tutmuşlar. 1-ci Şah Abbas Səfəvi dövründə şahsevən türk tayfaları kimi tanınan Qacarları İranın müxtəlif bölgələrinə yerləşdirmişdir və bunların bir çoxu Astarabad (hal-hazırda Qorğan) ərazisində yerləşmişlər.

Qacar sülaləsinin əsası 1781-ci ildə Ağa Məhəmməd xan Qacar tərəfindən qoyulmuşdur. 1796-cı ildə Zənd sülaləsinin sonuncu hökmdarını məğlub etdikdən sonra Ağa Məhəmməd xan Azərbaycanı və İranı Qacar hakimiyyəti altında birləşdirmişdir.

Mündəricat

[redaktə] Sülalənin süqutu

21 yanvar 1898-ci ildə Təbrizdə anadan olan Soltan Əhməd, 11 yaşında şah taxtına qalxmışdır. Ancaq I Dünya Müharibəsi illərində İranın Rus, İngilis və Osmanlı qoşunları tərəfindən işğalı Əhməd şahın nüfuzunun itməsilə nəticələnmişdir. 1921-ci ilin fevral ayında dövlət çevrilişinə başcılıq edən Rza xan Pəhləvi İranda ən nüfuzlu şəxsiyyətə çevrilmişdir. 1923-cü ildə Əhməd şah İranı həmişəlik tərk etmişdir və 1925-ci ildə Məclisin qərarı ilə Qacar hökmdarlığının sonu qoyulmuşdur. 1925-ci ildən 1979-cu ilə qədər İrana Pəhləvi sülaləsinin şahları hökmdarlıq etmışlər. Əhməd şah Qacar 21 fevral 1930-cu ildə Fransanın Neuilly-sur-Seine şəhərində vəfat etmişdir.

[redaktə] Qalereya


[redaktə] İstinadlar

  1. Genealogy and History of Qajar (Kadjar) Rulers and Heads of the Imperial Kadjar House
  2. Cyrus Ghani. Iran and the Rise of the Reza Shah: From Qajar Collapse to Pahlavi Power, I.B. Tauris, 2000, ISBN 1-86064-629-8, p. 1
  3. Encyclopedia Iranica. The Qajar Dynasty. Online Edition
  4. K. M. Röhrborn, Provinzen und Zentralgewalt Persiens im 16. und 17. Jahrhundert, Berlin, 1966, p. 4
  5. Encyclopedia Iranica. Ganja. Online Edition


[redaktə] Həmçinin bax

Alətlər sandığı
Adlar fəzası

Variantlar
Görünüş
Hərəkətlər
Bələdçi
Keyfiyyətli səhifələr
Xüsusi
Alətlər sandığı
Başqa dillərdə