Böyük Səlcuq İmperiyası
Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının ərəb qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: بویوک سلجوق ایمپئرییاسی
| Azərbaycan tarixi | |
 Bu məqalələr ölkə seriyasındandır |
|
| Ən qədim tarix | |
|---|---|
| Aratta | |
| Lulubi | |
| Kuti | |
| Turukki | |
| Sak çarlığı | |
| Qədim tarix | |
| Manna | |
| Midiya | |
| Atropatena | |
| Qafqaz Albaniyası | |
| Orta əsrlər | |
| Şirvanşahlar dövləti | |
| Sacilər dövləti | |
| Salarilər dövləti | |
| Şəddadilər dövləti | |
| Rəvvadilər dövləti | |
| Böyük Səlcuq İmperiyası | |
| Atabəylər dövləti | |
| Elxanilər dövləti | |
| Cəlayırlar dövləti | |
| Qaraqoyunlular | |
| Ağqoyunlular | |
| Səfəvilər | |
| Əfşarlar | |
| Qacarlar | |
| Azərbaycan xanlıqları | |
| Azərbaycan sultanlıqları | |
| Müasir tarix | |
| Azərbaycan Demokratik Respublikası | |
| Azadıstan | |
| Azərbaycan SSR | |
| Azərbaycan Milli Hökuməti | |
| Azərbaycan Respublikası | |
| Hərəkatlar | |
| Pavlikanlar hərəkatı | |
| Xürrəmilər hərəkatı | |
| Gəncə qiyamı | |
|
Azərbaycan portalı |
Böyük Səlcuq İmperiyası (ingiliscə: Great Seljuq Empire), (1037-1157) – Oğuz Türklərinin Qınıq boyundan olan tayfaların IX əsrdə yaratdığı, Orta Asiya, İran, Yaxın Şərq, Qafqaz və Anadolu ərazilərini əhatə edən nəhəng Türk dövləti. Səlcuq imperiyasının əsasını 1037-ci ildə Səlcuq bəyin sülaləsindən olan Toğrul bəy qoymuşdur.
Səlcuq bəy dəstə başçısı olmuş, onun nəvəsi Toğrul Qəznəvilərlə mübarizə aparmışdır. O, Xorasana girərək Səlcuq dövlətini elan etdi. Ərazisi Mərkəzi Asiyadan Aralıq dənizinə, Dərbənd keçidindən İran körfəzinədək uzanırdı. Paytaxt Nişapur şəhəri idi.
23 may 1040 – Sultan Toğrul bəyin başçılıq etdiyi Səlcuq ordusu Dandənəkan yaxınlığında Qəznəvilər dövlətinin qoşunlarını məğlub etdi və Toğrul sultan elan edildi. 1038-ci ildə paytaxtı Nişapur şəhəri olmaqla əsası qoyulan Səlcuq dövləti bu döyüşdən sonra güclü imperatorluğa çevrilməyə başlayıb. 1043-cü ildə dövlətin paytaxtı Tehran yaxınlığındakı Rey şəhərinə köçürülüb, 1048-ci ildə Səlcuq ordusu Bizans imperatorluğu, erməni və gürcü feodallarının birləşmiş qoşunlarını məğlub edib. 1055-ci ildə o, Bağdadı tutdu. 1050-60-cı illərdə Səlcuq imperatorluğu indiki İran və İraqın böyük hissəsini, Cənubi Qafqazı əhatə edirdi
I Toğruldan sonra Alp Arslan (1063-1072) hakimiyyətə gəldi. Məqsədi Anadoluya girmək idi. Bizans qoşunlarını məğlub edərək Anadolunu türk torpağına çevirdi. Abbasi xəlifəsi Alp Arslanı dinin təməli adlandırırdı. Alp Arslandan sonra Məlik şah Konya, Ankara, Urfa, Qüds və Suriyanı (1072-1092) ələ keçirdi. XI əsrin sonunda Səlcuq imperiyası tənəzzülə uğramağa başladı. Sultan Səncərdən (1118-1157) sonra Səlcuq imperatorluğu dağıldı. [1] Şirvanşahlar Səlcuq türkləri ilə əlaqəni pozub gürcülərlə yaxınlaşdı. XII əsrin 30-60-cı illərində Şirvanşah özünün qüdrətli dövrünü yaşadı.
[redaktə] Soy ağacı
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Səlcuq bəy |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Arslan Yabqu |
|
Mikail |
|
Musa Yabqu |
|
Yusif İnal |
|
Yunis |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Kutalmış |
|
Çağrı bəy |
|
1. Toğrul bəy (1037 - 1063) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Süleyman Rum Səlcuqları |
|
2. Alp Arslan (1063 - 1072) |
|
Kavurd bəy Kirman Səlcuqları |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
3. Sultan Məlikşah (1072 - 1092) |
|
Tutuş Suriya Səlcuqları |
|
Tekiş |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
5. Börkyaruk (1094 - 1105) |
|
8. Səncər (1118 - 1157) |
|
4. Mahmud (1092 - 1094) |
|
7. Məhəmməd (1105 - 1118) |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
6. II. Melikşah (1105) |
|
9. II Mahmud (1118 - 1131) |
|
12. Mesud (1134 - 1152) |
|
15. Süleyman Şah (1160 - 1161) |
|
11. II Toğrul bəy (1132 - 1134) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
13. III. Melikşah (1161 - 1176) |
|
14. II Məhəmməd (1153 - 1160) |
|
10. Davud (1131 - 1132) |
|
|
|
|
|
16. Arslan (1161 - 1176) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
17.III. Toğrul bəy (1176 - 1194) |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
Tarixdəki Böyük Türk İmperiyaları və Dövlətləri
Böyük Hun İmperiyası | Qərbi Hun İmperiyası | Avropa Hun İmperiyası | Ağ Hun İmperiyası | Göytürk İmperiyası | Avar xaqanlığı | Xəzər xaqanlığı | Uyğur xaqanlığı | Qaraxanlılar dövləti | Qəznəlilər dövləti | Böyük Səlcuq İmperiyası | Xarəzmşahlar dövləti | Qızıl Orda | Osmanlı İmperiyası | Böyük Teymur İmperiyası | Səfəvilər dövləti | Böyük Moğollar imperiyası | Qacarlar dövləti |
 |
Tarix ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. Etdiziniz redaktələri mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın. |
Ç
