Bolqarıstan
Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا
| Република България Republika Balgariya [1] Bolqarıstan Respublikası
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Şüar: Съединението прави силата (Bulgarian) "Şablon:Transl" (transliteration) "Unity makes power"1 |
||||||
| Himn: Мила Родино (Bulgarian) Mila Rodino (transliteration) Dear Motherland |
||||||
 |
||||||
| Paytaxt | Sofiya |
|||||
| Ən böyük şəhər | capital | |||||
| Rəsmi dillər | Bolqar dili | |||||
| Etnikon | Bolqarıstanlı | |||||
| Hökumət | Parlament respublikası | |||||
| - | Prezident | Georgi Parvanov | ||||
| - | Baş nazir | Sergey Stanişev | ||||
| Formalaşma | sovereignty_note | |||||
| - | Əsası qoyuldu | 681 | ||||
| - | İlk müstəqil dövlət2 | 1422 | ||||
| - | Osmanlı İmperiyası çərçivəsində muxtariyyət | 1878 | ||||
| - | Şərqi Rumeliya ilə birlik | 1885 | ||||
| - | Rəsmən tanınan müstəqillik | 1908 | ||||
| Ərazi | ||||||
| - | Cəmi | 110.910 km² (112-ci) | ||||
| - | Su (%) | 0.3 | ||||
| Əhali | ||||||
| - | 2008 təqribi sayı | 7,640,238 (93-cü) | ||||
| - | 2001 siyahıyaalmaya görə sayı | 7,932,984 | ||||
| - | Sıxlıq | 68.9/km² (124-cü) | ||||
| ÜDM (AQP) | 2008 estimate | |||||
| - | Cəmi | $92.894 miliard (63-cü) | ||||
| - | Adam başına | $12,252 (65-ci) | ||||
| ÜDM (nominal) | 2008 estimate | |||||
| - | Cəmi | $49.686 miliard (75-ci) | ||||
| - | Adam başına | $6,546 (88-ci) | ||||
| Cini (2003) | 29.2 | |||||
| İpİİ (2007) | ▲ 0.824 (high) (53-cü) | |||||
| Pul vahidi | Lev3 (BGN) |
|||||
| Saat qurşağı | (KÜV+2) | |||||
| - | Yay vaxtı | EEST (KÜV+3) | ||||
| İnternet domeni | .bg4 | |||||
| Telefon kodu | +359 | |||||
| 2 | Vidin Tsardom. | |||||
| 3 | plural Leva. | |||||
| 4 | Bulgarians, in common with citizens of other European Union member-states, also use the .eu domain. | |||||
| 5 | Cell phone system GSM and NMT 450i | |||||
| 6 | Domestic power supply 220 V/50 Hz, Schuko (CEE 7/4) sockets | |||||
Bolqarıstan Respublikası (bolqarca: Република България), Avropa ölkəsi və Avropa İttifaqı, Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatı (NATO) üzvüdür.
Beş ölkə ilə - şimalda Rumıniya, qərbdə Serbiya və Makedoniya, cənubda Yunanıstan və Türkiyə ilə həmsərhəddir.
Əfsanəyə görə, Allah dünyadakı torpaqları xalqlar arasında bölüşdürən vaxt bolqarlardan savayı bütün xalqlar "auksionda" iştirak ediblər. Bolqarlar isə bu vaxt torpaqda "eşələnirmişlər", - axşamacan zəmilərdə toxum səpirmişlər. Allah onların bu zəhmətkeşliyini görüb onlara cənnəti - indi Bolqarıstan adlanan ərazini hədiyyə edib.
Bolqarıstanda yerli idarəetmələr, bölgə, şəhər tipli qəsəbə (district) və bələdiyyələrdir. 1991-ci ildə qurulan şəhər tipli qəsəbələr hələ ki, qurulma mərhələsini tamamlamamışdır.
Hal-hazırda Bolqarıstanda 9 bölgə və 255 bələdiyyə vardır. Bolqarıstanın əhalisi 8.976.027 və ərazisi 111.000 kv. km-dir.
Mündəricat |
[redaktə / تحریر] Demoqrafiya
Bolqarıstanın əhalisi son hesablamalara görə 7,205,000 nəfərdir. Ölkənin 81%-ni bolqarlar təşkil edir, ikinci böyük millət isə türklərdir (10%). Ölkənin 80%-i rəsmi dil olan bolqar dilində danışır. Bolqarıstan əhalisinin 79,8%-i xaçpərəstliyin qolu olan Bolqar Pravoslav Kilsəsinə aiddirlər. Ölkənin ən böyük şəhəri isə paytaxt Sofiyadır. Sofiyanın əhalisi 1,500,000 nəfərdir.
[redaktə / تحریر] Adın etimologiyası
[redaktə / تحریر] Tarix
Bolqarıstan beş əsr ərzində Osmanlı imperiyası na daxil olub. Buna baxmayaraq, bütün bu dövr ərzində Bolqarıstanda pravoslav ənənələri güclü olub. İkinci Dünya müharibəsi ndən sonra, Bolqarıstan, demək olar ki, yarım əsr Sovet İttifaqı nın əlaltısına çevrildi. Ölkənin 2004-cü il mart ayında NATO-ya daxil olması Qərb dünyasına inteqrasiya yolunda Bolqarıstanın ən böyük uğuru oldu.
Kommunizmin dağılmasından sonra Bolqarıstanın demokratiya və bazar iqtisadiyyatına keçidi asan olmadı. 90-cı illərin birinci yarısında siyasi qeyri-stabillik və tətillər davam etdi. Öz partiyalarının adını sosialist kimi dəyişdirən kommunistlər yenə də böyük təsirə malikdirlər. 90-cı illərin ikinci yarısında isə ölkədə daha çox stabillik, iqtisadi islahatların həyata keçirilməsində inkişafın hiss edilməsi müşahidə olunub. 2001-2005-ci illər arasında baş nazir vəzifəsini keçmiş çar II Simeon tutanda, ölkə iqtisadiyyatı Avropa Birliyi meyarlarına uyğunlaşdırmaq məqsədilə aktiv bazar islahatları keçirirdi. Nəticədə, Bolqarıstan inflyasiyanın və həmin vaxta qədər 20 faizə çatan işsizliyin azalması ilə iqtisadi inkişafa nail oldu. Buna baxmayaraq, əhalinin həyat səviyyəsi və gəliri hələ də aşağı olaraq qalır. 2004-cü ildə Bolqarıstan Avropa Birliyinə (AB) namizədlər arasına düşmədi. Amma artıq 2005-ci ilin aprel ayında ölkə birliyə daxil olmaq barədə müqavilə imzaladı və 2007-ci il yanvarın 1-dən Avropa Birliyi nin tərkibinə daxil olması ilə əlaqədar razılıq əldə etdi. [2]
[redaktə / تحریر] Coğrafiya
[redaktə / تحریر] Hökumət
[redaktə / تحریر] Siyasət
[redaktə / تحریر] İnzibati ərazilər
[redaktə / تحریر] Xarici əlaqələr
[redaktə / تحریر] Silahlı qüvvələr
[redaktə / تحریر] İqtisadiyyat
[redaktə / تحریر] Daşınma və kommunikasiyalar
[redaktə / تحریر] Demoqrafiya
[redaktə / تحریر] Bölgələrlə bağlı statistik göstəricilər
| # | Bölgənin adı | Əhalisi | Ərazisi (kv. km) | Sıxlıq |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Sofiya şəhəri | 1.220.196 | 1.241.5 | 983.4 |
| 2 | Burqaz | 878.145 | 14.659.7 | 59.7 |
| 3 | Varna | 991.901 | 11.927.8 | 83.0 |
| 4 | Loveç | 1.048.025 | 15.150.0 | 69.0 |
| 5 | Montana | 653.285 | 10.622.0 | 61.7 |
| 6 | Plovdiv | 1.289.991 | 13.625.2 | 94.5 |
| 7 | Ruse | 835.713 | 10.838.2 | 77.8 |
| 8 | Sofiya | 1.003.761 | 19.100.4 | 52.9 |
| 9 | Haskovo | 1.055.010 | 13.897.0 | 76.0 |
| 10 | Cəmi | 8.976.027 | 11.061.8 | 80.8 |
[redaktə / تحریر] Dil
[redaktə / تحریر] Din
[redaktə / تحریر] Mədəniyyət
[redaktə / تحریر] Elm
[redaktə / تحریر] Şəkillər
[redaktə / تحریر] Həmçinin bax
[redaktə / تحریر] İstinadlar
[redaktə / تحریر] Xarici keçidlər
[redaktə / تحریر] Mənbə
- ↑ This article uses the official Bulgarian transliteration system when romanizing Bulgarian Cyrillic. For details, see Romanization of Bulgarian.
- ↑ http://www.anspress.com/index.php?stid=300100621
 Avropa İttifaqı dövlətləri və namizəd dövlətlər |
||
|---|---|---|
| İttifaq üzvləri | Almaniya · Avstriya · Belçika · Bolqarıstan · Böyük Britaniya · Cənubi Kipr · Çex Respublikası · Danimarka · Estoniya · Finlandiya · Fransa · İrlandiya · İspaniya · İsveç · İtaliya · Latviya · Litva · Lüksemburq · Macarıstan · Malta · Niderland · Polşa · Portuqaliya · Rumıniya · Slovakiya · Sloveniya · Yunanıstan |  |
| Digər namizəd ölkələr | Türkiyə · Xorvatiya · Makedoniya | |
|
|
||
|---|---|---|
| İttifaq üzvləri | Amerika Birləşmiş Ştatları · Albaniya · Almaniya · Belçika · Böyük Britaniya · Bolqarıstan · Çex Respublikası · Danimarka · Estoniya · Fransa · İspaniya · İtaliya · İslandiya · Kanada · Latviya · Litva · Lüksemburq · Macarıstan · Niderland · Norveç · Polşa · Portuqaliya · Rumıniya · Slovakiya · Sloveniya · Türkiyə · Xorvatiya · Yunanıstan |  |
| Namizəd ölkələr | Gürcüstan · Keçmiş Yuqoslaviya Respublikası Makedoniya | |
 |
Bolqarıstan ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. |
