Xarəzm

Xarəzm (Ərəbcə: خوارزم / Khwārizm, Özbəkcə: Xorazm, Farsca: خوارزم / Khwārazm) —Özbəkistanda şəhər.

Anlamı

Xarəzm sözünün mənası "Günəş ölkəsi" deməkdir.

Tarixi

İrandilli xalqlar er. əv. II minilliyin ortalarında Cənubi Şərqi Avropadan Şərqdə hərəkət etmiş və Orta Asiyada qədim türklərin ərazisinin bir hissəsini zəbt etmişlər. Böyük mütəfəkkir Biruni yazır ki, er. əv. 1200-cü ildə farslar indiki Xarəzm ərazisinə gəlib məskunlaşmış və Türk çarlığını özünə tabe etmişlər (170,10). Bundan sonra Orta Asiyanın bu hissəsi Ariazem ―Arilərin ərazisi‖ adlanmış və bu ad zaman keçdikcə əvvəlinə ―h‖ səsi əlavə olunmaqla Harəzm (Xarəzm) formasına düşmüşdür. ―Avesta‖da bu ərazi ―Arianvəc‖, yəni ―Arilərin düzənliyi‖ adlanmışdır .

Mənbə

• Буниятов З. Государство хорезмшахов-ануштегинидов (1097—1231), Москва, 1986.
• Веселовский Н. И. Очерк историко-географических сведений о Хивинском ханстве от древнейших времён до настоящего времени, СПБ, 1877.
• Толстов С. П. Новогодний праздник "каландас" у хорезмийских христиан начала XI века. Материалы и исследования по этнографии и антропологии СССР, 1946, 2, с. 87-108.
• Толстов С. П. По следам древнехорезмийской цивилизации. М.-Л., Изд. АН СССР, 1948.

Həmçinin bax

• Xarəzm vilayəti

Xarici keçidlər

• Государство Хорезмшахов на Форуме История Казахстана
• Кунград
• Портал Хорезма
• Наш край — Хорезм
• А. Паевский. Следы забытой империи // "Троицкий вариант" № 60, c. 8 (2010)