Başqırd dili
Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا
| Başqırdca Башҡорт теле; Başqort tele |
|
|---|---|
| Danışıldığı ölkələr: | Rusiya, Başqırdıstan, Özbəkistan |
| Danışanların sayı: | 2,2 mio. |
| Sıra: | İlk 100'ün içinde değil |
| Dil Qrupu Sinifləndirmə: | Altay Dil Ailəsi |
| Rəsmi Vəziyyəti | |
| Rəsmi dil olduğu ölkələr: | Başqırdıstan |
| Dili tənzimləyən qurum: | {{{qurum}}} |
| Əlifbası: | {{{əlifbası}}} |
| Dil Kodları | |
| ISO 639-1 | ba |
| ISO 639-2 | bak |
| SIL | bak |
| Həmçinin bax: Dil – Dil ailələri |
|
Başqırd Türkcəsi və ya Başqırdca Qıpçaq qrupuna aid bir Türk ləhcəsidir. Başqırdlar tərəfindən qonuşulan bu Türk ləhcəsi, Qazan Tatar Türkcəsine olduqca yaxındır.
Mündəricat |
[redaktə / تحریر] Özəlliklər
- Başkurt Türkçesi'nde' bazı ç'ler s'ye dönebilir: Başqortsa (Başkurtça), nisek (niçek) "nasıl", ağas(ağaç)...
- Bazı sözcük başı s'ler h olabilir: hin (sen), harı (sarı), hıw (su)...
- O'lar u olabilir: urman (orman), ut (ot), uynaw (oyna-)
- ü'ler ö olabilir: kön (gün)
- z'ler ve bazı Arapça alıntı sözlerdeki d'ler, ź olabilir: diñgeź (deniz), eźebiyet (edebiyat)...
[redaktə / تحریر] Kişi zamirleri
| Teklik | Çokluk | ||
|---|---|---|---|
| Başqırd Türkcəsi | Türkiyə Türkcəsi | Başqırd Türkcəsi | Türkiye Türkçesi |
| Мин (Min) | Ben | Бeҙ (Beź) | Biz |
| Һин (Hin) | Sen | Һеҙ | Siz |
| Ул (Ul) | O | Улар (Ular) | Onlar |
[redaktə / تحریر] Alfabe
Başkır latin alfabesinin Tatar ve Türk latin alfabeleri ile karşılaştırması:
- Başkırca: Aa Bb Cc Ç ç Dd Ee Əə (Ää) Ff Gg Ğğ Hh Xx Iı İi Íí Jj Kk Ll Mn Nn Ññ Oo Öö Pp Qq Rr Ss Şş Tt Uu Üü Vv Ww Yy Zz Źź
- Tatarca: Aa Ää Bb Cc Ç ç Dd Ee Ff Gg Ğğ Hh Xx Iı İi Íí Jj Kk Ll Mn Nn Ññ Oo Öö Pp Qq Rr Ss Şş Tt Uu Üü Vv Ww Yy Zz
- Türkçe: Aa Bb Cc Ç ç Dd Ee Ff Gg Ğğ Hh Iı İi Jj Kk Ll Mn Nn Oo Öö Pp Rr Ss Şş Tt Uu Üü Vv Yy Zz
[redaktə / تحریر] Yazı örneği
12 Mart östämä haylawzar ütäsäk
12 mart respublikanıñ qayhı ber rayondarında häm qalalarında urındağı üźidäralıqtıñ wäkälätle orğandarına öźtämä haylawźar ütkäreläsäk. Räsäy ustisia ministrı Yüriy Çayqanıñ şaw–şıu tıuźırğan yañğırawıqlı belderewenän huñ Başqortostanda bıl haylawźarğa yetdi äźerlek başlandı. (Kaynak: [1])
|
|
|||
| Bulqar qrupu | Bulqar dili* | Çuvaş dili | Hun dili* | Xəzər dili* | ||
| Qıpçaq qrupu | Baraba dili | Başqırd dili | Krım Tatarcası1 | Koman dili* | Qaraçay dili | Karai dili | Qaraqalpaq dili | Qazax dili | Qıpçaq dili* | Qırımçak dili | Qumuq dili | Noqay dili | Tatar dili | Urum dili | Altay dili | Qırğız dili 1 | ||
| Oğuz qrupu | Əfşar dili | Azərbaycan dili | Krım Tatarcası1 | Qaqauz dili | Xorasan Türkcesi | Osmanlı Türkcəsi* | Peçeneq dili* | Qaşqay dili | Salar dili | Türk dili | Türkmən dili | Urum dili1 | ||
| Uyğur və ya Çagatay qrupu | Ayni dili | Cağatay dili* | İli Turki | Lop dili | Uyğur dili | Özbək dili | ||
| Sibir qrupu | Çulım dili | Dolqan dili | Fuyü Qırğız dili | Xakas dili | Şərqi Altay dili | Şor dili | Tofa dili | Tuva dili | Qərbi Yugur dili | Yakut dili | ||
| Arqu qrupu | Xələc dili | ||
| Qeydlər: * Ölü dillər | |||

