Okean
Okean [redaktə]
Okean (yunanca Ωκεανός, qədim yunanlarda tanrının adı) Dünya Okeanının bir hissəsinin təşkil edən, materiklər arasında yerləşən, suyun sirkilyasiya sisteminə və digər spesifik xüsusiyyətlərə malik olan böyük su obyekti. Tərkibinə okean və dənizlərin daxil olduğu Dünya Okeanını səthinin sahəsi Yer səthinin 71 %-ə yaxın hissəsini (təqribən 361 milyon km2) təşkil edir. Okeanların dibinin relyefi mürəkkəb və müxtəlifdir.
Əvvəllər Dünya Okeanı, 4 okeana ayrılırdı - Sakit okean, Atlantik okeanı, Hind okeanı və Şimal Buzlu okeanı.
Beynəlxalq Hidroqrafiya Təşkilatının 2000-ci il qərarına əsasən 60 dərəcə cənub paralelindən Antarktikaya qədər olan sular isə Cənub okeanına aid edilir.
Okeanları okeanologiya elmi öyrənir. Dünya okeanını ən çox öyrənən 1872-1874-cü illərdə Çellencer adında ingilis gəmisi olub. Okeanın dərinliyini əvvəllər lotla ölçürdülər. Sonralar isə exolotla ölçdülər. Ən müasir cihaz isə exoqrafdır. Suda dərinliyi bərabər olan nöqtələri birləşdirən xətlərə izobat deyilir.
Okeanların sahəsi və okeanların ən dərin yerləri [redaktə]
| Adı | Səthinin sahəsi | Ən dərin yeri |
| Sakit okean | 180 milyon km2 | Marian çökəkliyi (11022 m) |
| Atlantik okeanı | 93 milyon km2 | Puyerto-Riko (8742 m) |
| Hind okeanı | 75 milyon km2 | Zond çökəkliyi(7729m) |
| Şimal Buzlu okeanı | 13 milyon km2 | Qrenlandiya çökəkliyi (5527m), Nansen (5449 m). |
| Okeanlar |
|---|
| Sakit okean · Atlantik okean · Hind okeanı · Cənub okeanı · Şimal Buzlu okean |
