Okean

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Okean[redaktə]

Okeanlar

Okean (yunanca Ωκεανός, qədim yunanlarda tanrının adı) Dünya Okeanının bir hissəsinin təşkil edən, materiklər arasında yerləşən, suyun sirkilyasiya sisteminə və digər spesifik xüsusiyyətlərə malik olan böyük su obyekti. Tərkibinə okean və dənizlərin daxil olduğu Dünya Okeanını səthinin sahəsi Yer səthinin 71 %-ə yaxın hissəsini (təqribən 361 milyon km2) təşkil edir. Okeanların dibinin relyefi mürəkkəb və müxtəlifdir.

Əvvəllər Dünya Okeanı, 4 okeana ayrılırdı - Sakit okean, Atlantik okeanı, Hind okeanıŞimal Buzlu okeanı.

Beynəlxalq Hidroqrafiya Təşkilatının 2000-ci il qərarına əsasən 60 dərəcə cənub paralelindən Antarktikaya qədər olan sular isə Cənub okeanına aid edilir.

Okeanları okeanologiya elmi öyrənir. Dünya okeanını ən çox öyrənən 1872-1874-cü illərdə Çellencer adında ingilis gəmisi olub. Okeanın dərinliyini əvvəllər lotla ölçürdülər. Sonralar isə exolotla ölçdülər. Ən müasir cihaz isə exoqrafdır. Suda dərinliyi bərabər olan nöqtələri birləşdirən xətlərə izobat deyilir.

Okeanların sahəsi və okeanların ən dərin yerləri[redaktə]

Sakit okean 1 MILYON KM 180 milyon km2 Marian çökəkliyi (11022 m)
Atlantik okeanı A NIKMA 93 milyon km2 Puyerto-Riko (8742 m)
Hind okeanı 75 milyon km2 Zond çökəkliyi(7729m)
Şimal Buzlu okeanı 13 milyon km2 Qrenlandiya çökəkliyi (5527m), Nansen (5449 m).
Okeanlar
Sakit okean · Atlantik okean · Hind okeanı · Cənub okeanı · Şimal Buzlu okean