Bakteriyalar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Bakteriyalar
Elmi təsnifat
Aləmüstü: Nüvəsizlər
Aləmi: Bakteriyalar
Latın dilində adı
Bacteria
star

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS 202421
MBMM 2
Xolera bakteriyası

Bakteriyalar (lat. Bacteria) - təkhüceyrəli mikroorqanizmalardır. Böyüklükləri 0,1 - 10 µm arasındadır. Bakteriyaların dünya üzərində 3,5 milyard ildir yaşadıqları bilinməkdədir. Dünyada ən çox yayılmış orqanizmlərdir və yer kürəsində həyatın davam etmesi üçün böyük önəm təşkil etməkdədirlər. Siyanobakteriyalar (ing. cyanobacteria) fotosintez aparmağa malikdirlər və dünyada bilinən ilk yaşam formunu təşkil etmişdirlər [1]. Bəzi bakteriya növlər xəstəlik törədirlər. Bakteriya sözü Yunanca bakteria 'çubux, qəmiş' kökündən gəlir. Bunun səbəbi ilk kəşf edilən bakteriyaların çubux şəklində olmasıdır. [2]

Bakteriyalar mikroorqanizmlərin torpaqda ən çox yayılmış qrupudur. Onların 1 q torpaqda miqdarı torpağın xassələrindən və hidrotermik şəraitdən asılı olaraq on milyondan bir-neçə milyarda kimi dəyişir. Qidalanma xüsusiyyətindən asılı olaraq bakteriyalar heterotrof və avtotrof qruplara bölünür. Sərbəst oksigendən istifadəsinə görə bakteriyalar iki qrupa bölünür - aerob, yəni sərbərst oksigendən istifadə edən və anaerob, yəni sərbəst oksigendən istifadə etməyən. Anaerob bakteriyalar da öz növbəsində iki qrupa bölünür: birinci qrup bakteriyalar üçün sərbəst oksigen toksik təsir göstərir, onların məhv olmasına gətirib çıxarır. İkinci qrup – fakultativ-anaerob bakteriyalar sərbəst oksigenə həssas deyillər. Bakteriyalar torpaqda mineral və üzvi birləşmələrin müxtəlif çevrilmə proseslərini həyata keçirir.[3]

Mənbə[redaktə]

  1. Oksford İngiliscə Lüğət, cyanobacteria
  2. Oksford İngiliscə Lüğət, bacterium
  3. Q. Məmmədov. Torpaqşünasliq və torpaq coğrafiyasinin əsaslari. Bakı, Elm, 2007


Xarici keçidlər[redaktə]