Qətər

Qətər ya da rəsmi adıyla Qətər Əmirliyi (Ərəbcə: دولة قطر, Devletü'l-Qatar), Ərəb yarımadasının şərqində olan Fars körfəzinə uzanan ölkə. Şimal-qərbdən Bahrain, qərb və cənubda Səudiyyə Ərəbistanı və şərqdə Birləşmiş Ərəb Emirlikleri'yle çevrilidir. Tək sərhəd qonşusu Səudiyyə Ərəbistanı olub digər tərəfləri Fars körfəzi ilə çevrilidir. 1.7 milyon əhalisi olan Qətər, artan neft qiymətləri və sahib olduğu təbii qaz ehtiyatları sayəsində adam başına düşən gəlir nisbətlərinə görə dünyanın ən zəngin ölkəsidir.

Tarix

Qətər, 3 Sentyabr 1971-ci ildə müstəqil bir dövlət olmuşdur. Qətər, uzun illər bölgə tayfa bəylərinin əmri altında idarə. Region ümumiyyətlə köçəri qəbilələrin yaşadığı yer olduğu üçün idarəsində də tez-tez dəyişmələr meydana gəlmişdir. 19. əsrdə bölgənin idarəsi bu günkü əmrin böyük babası olan Məhəmməd al Sanının keçmişdir. Ölkədə hərəkəti Türk suverenliyi ilk olaraq 1852'de, daha sonra və qəti olaraq 1871-ci ildə Məhəmməd al Sanının dəvəti ilə başlamışdır. Qətərin bu günki paytaxtı Doha (Kal'atü't-Türk adı verilən qala) və yenə bu gün ABŞ əsasının olduğu al-Obeid'e yerləşən Türk birlikləri 1913də qədər qaldılar. Qətər da Bəsrə Vilayətinin Lahsa bayrağına bağlı bir qəza (mahal) oldu. Al-Sani ailəsi də Osmanlı kaymakamları olaraq vəzifə etməyə başlamışlar. Osmanlı Dövləti Qətər üzərindəki haqqlarından 29 İyul 1913də imtina etdi. Son Türk əsgəri Qətərdan Avqust 1915də çəkildi. I. Dünya Döyüşünün çıxmasının dərhal sonra 3 Noyabr 1916da Qətər İngilis işğalına girdi. Qatar 1.Dünya döyüşündə İngilislərin neft siyasəti üzündən Osmanlı İmparotorluğundan işğal edilmişdir. 2022 FIFA Dünya Kuboku Şampiyonasının burada təşkil edilməsinə qərar verildi.

İqtisadiyyat

Neft ehtiyatlarının kəşf edilməsini əvvəl Qatar iqtisadiyyatı balıqçılıq və-ci avcılığına bağlı idi. Amma 1940-cı neft ehtiyatlarının kəşfiylə ölkənin bütün iqtisadiyyatı dəyişməyə uğradı. Bu dəyişmə yüksək həyat standartları və böyük ölkələrin vətəndaşlarına təqdim etdiyi ictimai xidmətləri də özü ilə gətirdi. Ölkə, dünyadakı ən çox qaz ehtiyatlarına sahib ölkələr arasındadır. Bu böyük faktor ölkə vətəndaşlarının rifah səviyyəsini ən üst pillələrə daşımışdır. Ölkədə az qala heç bir istehlak maddəsi üretilmemekte, çöldən idxal edilir. Lakin ölkədəki olduqca az olan vergi dərəcələri və enerjinin çox ucuz olması bu mallardaki qiyməti olduqca aşağı tutması gözləməsi doğursada qida bənzəri istehlak vəsaitləri ucuz deyil, amma elekrik və elektronikada ucuzluq özünü hiss etdirməkdədir. 1 dənəsi quruda 6-sı açıq dənizdə olmaq üzrə cəmi 7 ədəd təbii qaz istehsal nöqtəsi vardır. Ölkənin körfəzə baxan hissəsində ras laffan deyilən bir sənaye şəhəri qurulmuşdur. Neftin varlığı ölkədə gübrə və sement sənayesinin inkişafına də iştirak etmişdir.

Demografi

Az qala bütün Qatar vətəndaşları İslam dininə mənsubdur. Etnik Arap'ların xaricində çoxu vətəndaş müxtəlif ölkələrdən neft sektorunda çalışmaq üçün gəlmişdir. Ərəb ana dildir. Onlarla fərqli millətdən insanların olması İngiliscə ikinci bir milli dil halına gətirmişdir. Qatar ərəblərinin ümumiyyətlə üst səviyyə idarəçi, bürokrat ya da mal sahibi olduğu ölkədə digər ölkə ərəbləri banklarda, gas plant ya da dövlətin təşkilatlarında məmur olaraq çalışarlar. Ölkənin demoqrafik quruluşu immiqrasiya sisteminə əsaslanır. Ölkədə xarici ölkələrdən təxminən 1,5 milyona yaxın işçi çalışmaqdadır. Ümumiyyətlə Filippin, Nepal, Hindistan kimi ölkələrdən insanlar bu ölkəyə tikinti, səhiyyə, xidmət, enerji sektorlarında çalışmaq üçün gəlirlər. Qatarda hər 100 qadına 309,8 kişi vardır; bu kişilərin lehinə olan dünyanın ən yüksək cinsiyyət nisbətidir. [3] Təhsil [redaktə] Yaxın tarixdə Qatarda təhsilə böyük əhəmiyyət verilməyə başlandı.Öğrenci sayı az olduğundan daha yaxşı təhsil imkanları təmin edilməyə başladı. Hər kəsə pulsuz olaraq verilən sağlamlıq xidmətlərinin yanında orta məktəbdən universitetə ​​qədər təhsil bütün Qatar vətəndaşları üçün pulsuz hala gətirildi. Ölkənin Qatar Universiteti adında bir universiteti və bir çox yüksək təhsil təşkilatı vardır. Paytaxt Dohada istehsalı davam edən təhsil qəsəbəsi ölkənin bütün ortadoğunun ən böyük təhsil yeri olmasını təmin etməkdə və bütün bölgədən şagirdlərin burada toplanmasını hədəfləməkdədir.

Coğrafiya

Qatar Yarımadası Fars körfəzinə doğru Səudiyyə Ərəbistanından çıxmış 160 km-lik bir uzantıya bənzər. Ümumiyyətlə alçaq düzlüklərdən ibarət olan ölkə qumla örtülüdür. Ölkənin cənubu isə çöllərlə örtülüdür.

İqlim

Qışlar ilıq və yağışlı.yazın quraq

Administrativ hissələr

Qatar

Qatar ən böyük idarəetmə vahid olan 7 ayrı bələdiyyə bölünmüşdür. Bunlar: Ad Doha, Al Rayyan, Umm Salal, Al Khor, Al Wakrah, AlDaayen və Al Shamal belediyeleridir.

İctimai Həyat

Qatar ictimai həyat olaraq da bir çox fəaliyyətə ev sahibliyi yapmaktadır.Hareketli gecə həyatı və bir çox dünya starının uğrak yeridir. Ucsuz-bucaqsız çöllərində düşərgə edə bilər, fevral ayında belə dənizə girilebilmektedir. Bir çox alver mərkəzləri var.

Dini vəziyyət

2004-cü ilin rəsmi hesablamalarına görə ölkə əhalisinin 77,5 %-i müsəlman, 8,5 %-i xristian, 14 %-i digər dinlərin nümayəndələridir.