Rusiya Federasiyası

Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا

Rusiya Federasiyası
Российская Федерация

Bayrağı Gerbi
Milli himni: Rusiya Dövlət Himni
Rəsmi dil	Rus dili
Paytaxt	Moskva
Prezident	Dmitri Medvedyev
Baş Nazir	Vladimir Putin
Ərazi  - Ümumi  - % Su	1-cı yer 17,075,400 km² 0.5%
Əhali  - Ümumi  - Əhali sıxlığı	8-ci yer 141,903,979[1] 8.4/km²
Müstəqillik günü	12 İyul 1990
Pul	Rusiya Rublu (RUR)
Saat qurşağı	UTC +2 - +12
Internet TLD	.ru
Telefon kodu	7

Rusiya Federasiyası (rusca: Российская Федерация) - Avropanın şərq, Asiyanın şimal hissəsində yerləşmiş dövlət. Ərazisinə görə dünyada ən böyük dövlətdir- 17 075 400 km² və ya bütün quru səthinin 11,46% (1/9)-ni. Paytaxtı Moskva şəhəridir.

Rusiyanın əhalisi 141,903,979 nəfərdir. Hal-hazırda əhalisinin sayına görə dünyada səkkizinci yeri tutur. Əhalisinin böyük əksəriyyəti şəhərlərdə-73,1% yaşayır. Əhalinin 79,83%-ni ruslar təşkil edir. Dövlət dili rus dilidir. 10-20 milyon arası Türk dilli xalqlar yaşayır. Bunlar başlıca olaraq tatarlar, başqırdlar, çuvaşlar, saxalar, qumuqlar, qaraçay-balqarlar və digərləridir.

Rusiya qurudan 16 ölkə ilə sərhhədi mövcuddur: quruda-Norveç, Finlandiya, Estoniya, Latviya, Litva, Polşa, Belorusiya, Ukrayna, Gürcüstan, Azərbaycan, Qazaxıstan, Çin, Monqolustan, Şimali Koreya ilə, sudan- Yaponiya və ABŞ-la. Bütün bunlar Rusiyaya həm Avropa, həm də Asiya ölkəsi olmağa imkan verir. Siyasi və hüquqi cəhətdən Rusiya imperiyasının və SSRİ-nin varisi olduğu üçün beynəlxalq münasibətlərdə əsas rollardan birini oynayır. BMT, MDB, AİQ, MAƏT, KTMT, ŞƏT, ASİƏT və s. kimi təşkilatların üzvüdür.

Mündəricat 1 Ərazi 2 Tarix 2.1 Dövlətçilik ənənəsi 3 Rusiya Respublikaları 4 Xarici keçidlər 5 Mənbələr

[redaktə / تحریر] Ərazi

[redaktə / تحریر] Tarix

862-ci ildən etibarən ardıcıl dövlətçiliyi mövcuddur. Müasir-Rusiya Federasiyası adını 25 dekabr 1991-ci ildə almışdır.

[redaktə / تحریر] Dövlətçilik ənənəsi

• Kiyev Knyazlığı (862-1242)
• Böyük Vladimir Knyazlığı (1157-1389)
• Moskva knyazlığı (1246-1389)
• Böyük Moskva Knyazlığı (1389-1547)
• Rus çarlığı (1547-1721)
• Rusiya İmperiyası (1721-1917)
• Rusiya Respublikası (1917)
• Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası (1917, 1922-ci ildən SSRİ-nin tərkibində)
• Sovet Sosialist Respublikalar İttifaqı (1922-1991)
• Rusiya Federasiyası (1991-ci ildən bu günə kimi)

[redaktə / تحریر] Rusiya Respublikaları

1. Adıgeya Respublikası
2. Altay Respublikası
3. Başqırdıstan Respublikası
4. Buryatiya Respublikası
5. Dağıstan Respublikası
6. İnquşetiya Respublikası
7. Kabarda-Balkariya Respublikası
8. Kalmıkiya Respublikası
9. Qaraçay-Çerkesiya Respublikası
10. Kareliya Respublikası
11. Komi Respublikası
12. Mari El Respublikası
13. Mordoviya Respublikası
14. Saxa (Yaqutiya) Respublikası
15. Şimalı Osetiya-Alaniya Respublikası
16. Tatarıstan Respublikası
17. Tıva Respublikası
18. Udmurtiya Respublikası
19. Xakasiya Respublikası
20. Çeçenistan Respublikası
21. Çuvaşıstan Respublikası

[redaktə / تحریر] Xarici keçidlər

• 5. НАЦИОНАЛЬНАЯ ПРИНАДЛЕЖНОСТЬ И ВЛАДЕНИЕ РУССКИМ ЯЗЫКОМ
• Сайт Комитета государственной статистики Республики Саха (Якутия) : Национальный состав(тыс. человек)(Перепись подтвердила, что Российская Федерация является одним из самых многонациональных государств мира - представители свыше 160 национальностей проживают на территории страны.)

[redaktə / تحریر] Mənbələr

1. ↑ Rusiya Statistika Komitəsi : 1 yanvar 2009 – cu il tarixinə olan təxminə əsasən ölkə əhalisi 141.903.979 nəfərdir

g • m • r Rusiya Federasiyasının inzibati-ərazi bölgüsü
Federal subyektlər
Respublikalar	Adıgey · Altay · Başqırdıstan · Buryatiya · Çeçenistan · Çuvaşıstan · Dağıstan · İnquşetiya · Kabardino-Balkariya · Kalmıkiya · Qaraçay-Çərkəziya · Kareliya · Xakasiya · Komi · Mari El · Mordoviya · Şimali Osetiya · Saxa-Yakutiya · Tatarıstan · Tuva · Udmurtiya
Diyarlar (Kray)	Altay · Xabarovsk · Kamçatka · Krasnodar · Krasnoyarsk · Perm · Primorski · Stavropol
Vilayətlər (Oblast)	Amur · Arxangelsk · Astraxan · Belqorod · Bryansk · Çelyabinsk · Çita1  · İrkutsk2 · İvanovo · Kalininqrad · Kaluqa · Kemerovo · Kirov · Kostroma · Kurqan · Kursk · Leninqrad · Lipetsk · Maqadan · Moskva · Murmansk · Nijni Novqorod · Novqorod · Novosibirsk · Omsk · Orenburq · Orlov · Penza · Pskov · Rostov · Ryazan · Saxalin · Samara · Saratov · Smolensk · Sverdlovsk · Tambov · Tomsk · Tula · Tver · Tümen · Ulyanovsk · Vladimir · Volqoqrad · Voloqda · Voronej · Yaroslavl
Federal şəhərlər	Moskva · St. Peterburq
Muxtar Vilayətlər	Yəhudi
Muxtar Dairələr	Agin1 · Çukotka · Xantia-Mansiya · Nenets · Yamaliya-Nenets
Federal dairələr Mərkəzi · Uzaq Şərq · Şimali-Qərb · Sibir · Cənub · Ural · Volqa 11 Mart 2008 tarixindən etibarən, Çita Vilayəti və Aqin-Buryat Muxtar Dairəsi Zabaykalski Diyarı adı altında birləşəcəklər.

g • m • r Müstəqil Dövlətlər Birliyi
Üzvlər	Azərbaycan · Belorusiya · Ermənistan · Qazaxıstan · Qırğızıstan · Moldova · Özbəkistan · Rusiya · Tacikistan · Ukrayna
Müşahidəçilər	Türkmənistan

g • m • r Avrasiya İqtisadi Qrupu (EURASEC)
Üzvlər	Belorusiya · Qazaxıstan · Qırğızıstan · Rusiya · Tacikistan · Özbəkistan
Müşahidəçilər	Ermənistan · Moldova · Ukrayna

g • m • r İslam Konfransı Təşkilatı (OCI)
Üzv Ölkələr	Albaniya  · Azərbaycan  · Banqladeş  · Benin  · Bəhreyn  · Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri  · Bruney  · Burkina Faso  · Cibuti  · Çad  · Əfqanıstan  · Əlcəzair  · Fələstin  · Fil Dişi Sahili  · İndoneziya  · İordaniya  · İraq  · İran  · Kamerun  · Komor  · Küveyt  · Livan  · Liviya  · Malayziya  · Maldiv Adaları  · Mali  · Mavritaniya  · Mərakeş  · Misir  · Mozambik  · Niger  · Nigeriya  · Oman  · Qabon  · Qambiya  · Qayana  · Qazaxıstan  · Qətər  · Qırğızısıtan  · Qvineya Bisau  · Qvineya  · Özbəkistan  · Pakistan  · Seneqal  · Səudiyyə Ərəbistanı  · Somali  · Sudan  · Surinam  · Suriya  · Syerra Leone  · Tacikistan  · Toqo  · Tunis  · Türkiyə  · Türkmənistan  · Uqanda  · Yəmən
Müşahidəçi Ölkələr	Bosniya və Hersoqovina  · Mərkəzi Afrika  · Rusiya Federasiyası  · Şimali Kipr Türk Respublikası  · Tailand
Müşahidəçi Təşkilatlar	Afrika Birliyi  · Birləşmiş Millətlər  · Ərəb Birliyi  · ECO  · Bitərəf Dövlətlər Hərəkatı