Bilgəh
| BİLGƏH |
|
|---|---|
| Xəritə | |
 |
|
| Məlumatlar | |
| Əhali | 9 100 nəfər (2008)[1]. () |
| Koordinatlar | |
| İnzibati İdarə | |
| Ölkə | Azərbaycan |
| Rayon | Sabunçu rayonu |
| Şəhər | Bakı |
Bilgəh – 1937-ci ildən Bakının Sabunçu rayonunda şəhər tipli qəsəbə.
Mündəricat |
Tarixi [redaktə]
Bilgəh vaxtilə Bakının qədim kəndlərindən biri olub. Bilgəh sözünün mənası "Piləgah" sözü ilə bağlanır, mənası "ipək hazırlanan yer, ipək yeri" anlamına gəlir. Görünür, vaxtilə burada çox əski zamanlarda barama becərirmişlər.
Mədəniyyəti [redaktə]
Bilgəhdəki qayaüstü təsvirlər hələ orta əsrlərdə burada şəhər mədəniyyətinin inkişafından xəbər verir. Bilgəhdən keçən Avropa səyyahları da xatirələrində bu kəndin adını çəkirlər. Orta əsrlərə aid abidələrin bugünə qədər qalan qalıqları da bu qədim yaşayış məskəninin şərəfli keçmişindən xəbər verir.
Coğrafiyası və iqlimi [redaktə]
Bakının şimal-şərqində, Abşeron yarımadasının şimalında, Xəzər dənizinin sahilində yerləşən Bilgəh kəndi Maştağa, Nardaran, Kürdəxanı kəndləri ilə əhatə olunub. Əhalisinin sayı təqribən 11 mindən çoxdur. Tarixi abidələrlə zəngin olan Bilgəhdə vaxtilə xalçaçılıq, ipəkçilik, toxuculuq inkişaf etmişdir. Əncir, üzüm , nar və püstə bağları həmçinin geniş zəfəran plantasiyaları ilə zəngin olmuşdur. Bilgəh tarixən həm də liman şəhəri kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Tanınmış şəxsləri [redaktə]
- Şeyx Bağır ağa - din xadimi, müctəhid
- Şeyx Rüstəməli Əlizadə - dövrünün din xadimi. Görkəmli şərqşünas, akademik Əbdülkərim Əlizadənin atası
- Əlbəndə Quliyev - Bilgəh sakinləri arasında xüsusi hörmətə malik olan xeyriyyəçi, messenat
- Əbdülkərim Əlizadə - şərqşünas, akademik, Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi, Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı Laureatı
- Tofiq Quliyev - bəstəkar, pianoçu, dirijor, Azərbaycan SSR-in xalq artisti, Azərbaycan caz və estrada musiqisinin banilərindən biri
- Zeynal Cabbarzadə - şair, publisist, Azərbaycanın əməkdar mədəniyyət işçisi
- Fərrux Zeynalov - iqtisad elmləri namizədi, əməkdar kommunal və əhaliyə məişət xidməti işçisi, 1992-1997-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Material Ehtiyatları Naziri
- Gülbala Əliyev - SSRİnin fəxri neftçisi, Azərbaycan SSRnin neft ustası, Azərbaycan Neftçilərinin ağsaqqalı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
- Mirmahmud Kazımovski - Azərbaycan SSRnin Əməkdar artisti, görkəmli teatr xadimi, dramaturq, rejissor. Rauf Kazımovskinin atası
- Mirzərza Nəzirov "Dadaş Bəy" - professor, tibb elmləri doktoru, Azərbaycanın əməkdar elm xadimi
