Folklend müharibəsi
 |
Bu məqalənin mətnini Azərbaycan dilinə uyğunlaşdırmaq lazımdır. Məqalədə cümlə quruluşlarındakı yanlışlıqları və orfoqrafik səhvləri düzəltdikdən sonra {{qaralama - az}} şablonunu silməyi unutmayın. |
| Folklend müharibəsi | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
_1982.jpg) |
||||||||
|
||||||||
| Münaqişə tərəfləri | ||||||||
 Argentina |
 Böyük Britaniya |
|||||||
| Komandanlar | ||||||||
| Leopoldo Galtieri Jorge Anaya Basilio Lami Dozo Juan Lombardo Ernesto Crespo Mario Menendez Carlos Busser |
||||||||
| İtkilər | ||||||||
| 649 nəfər öldürülmüşdür.
1068 nəfər yaralanmışdır 11.313 nəfər əsir düşmüşdür 1 Desant gəmisi 1 Desant qayığı 2 Qırıcı gəmi 2 Freqat |
649 nəfər öldürülmüşdür
1 Kreyser 1 sualtı qayıq 1 gözətçi qayıq 1 nəqliyyat gəmisi 1 balıq ovu trauleri (gözətçi gəmi idi) |
|||||||
Folklend müharibəsi — 1982-ci ildə İngiltərə – Argentina arasında baş verən döyüşdür.Bu müharibədə nə İngiltərə, nə də Argentina formal səviyyədə bir-birlərinə müharib elan etməmişlər.Müharibə 42 gün davam etmişdir.
Mündəricat |
[redaktə] Konfliktin səbəbi
Folklend adaları 1690-cu ildə ilk dəfə ingiltərə səyyahları tərəfindən tapılmışdır.İngilislər bu adanı ,,Folkend adalrı" adlandırırlar.1694-cü ildə isə fransız səyyahları bu adaları tapırlar və onu San-Malo şəhərinin şərəfinə ,,Malvin adaları" adlandırırlar.Argentina müstəqillik qazandıqdan sonra (XIX əsr) bu adaları öz adaları hesab edirlər və onu fransızların adlandırdıqları ,,Malvin adaları" adlandırırlar.Lakin Folklend adaları 1833-cü ildə İngiltərə tərəfindən zəbt edilir.Bu da Argentinanın narazılığına səbəb olur.Narazılıq 1981-ci ildə daha da şiddətlənir.1981-ci ildə Argentina ordusunun general-leytenantı olan Leopal Qaltiyeri bu məsələni yenidən gündəmə gətirir.
[redaktə] Müharibənin başlanması
Müharibə 2 aprel 1982-ci ildə başlanır.Əvvəlcə Argentina İngiltərə donanmasına zərbələr endirir.Onlarda gəmi raketləri əleyhinə fransada istehsal olunmuş ,,Ekzoset" raketləri.Lakin Argentina donanmasında onların sayı çox az idi.Onlarda cəmi 5 raket var idi. 15 may gecəsində ingiltərənin xüsusi təyinatlı əsgərləri Argentinanın hərbi bazasına girib, 11 təyyarəni məhv edirlər. 25 mayda Argentina hərbi qüvvələri böyük uğur qazanırlar.Onlar ,,Ekzoset" raketləri ilə İngiltərə konteyner yük gəmisi ,,Atlantik Konveyor"a zərbə edirlər.Bu onların sonuncu böyük uğurları olur. 12 iyunda isə müharibənin vəziyyəti İngiltərə hərbi qüvvələrinin xeyrinə dəyişir.Onlar Port-Stenliyə hücum edərək Argentina hərbi qüvvələrinə zərbə endirirlər. 14 iyunda İngiltərə hərbi qüvvələri Port-Stenlini Argentina əsgərlərindən azad edirlər.20 iyunda isə müharibə başa çatır.
[redaktə] Müharibənin sonu və onun nəticələri
Müharibə 20 iyunda İngiltərə hərbi qüvvələrinin tam qələbəsi ilə başa çatır.Argentina hərbi qüvvələri isə məğlub olur.Onların general-leytenantı Leopal Qaltiyeri istefaya getməyə məcbur olur.Folklend adaları isə həmişəki kimi İngiltərənin tabeliyində qalır.
12 oktyabr 1982-ci ildə İngiltərədə qələbə münasibətilə parad keçirirlər.
Məşhur Argentina yazıçısı Xorxe Luis Borxes argentina və ingiltərə əsgərlərini yad edərək, onlara şeir yazır. O, bu müharibəni "İki keçəlin daraq səbəbdən müharibəsi" adlandırır.
[redaktə] Nüvə silahı
Hələ 1982-ci ildə İngiltərə hərbi gəmilərində nüvə silahının olması barədə söz-söhbət gedirdi.İngiltərə hərbi qüvvələri isə buna etiraz edirdilər.Yalnız 2003-cü ildə Böyük Britaniya hərbi gəmilərdə nüvə silahının (WE.177 bombaları) olmasını təsdiq etdilər.
[redaktə] İstinadlar
- ↑ Falklands 25: Background Briefing. Ministry of Defence. Yoxlanılıb 1 November 2009.
- ↑ :: Ministerio de Defensa – República Argentina :: (Spanish). www.mindef.gov.ar. Yoxlanılıb 1 November 2009.
 |
Vikimedia Commonsda Folklend müharibəsi ilə əlaqədar müxtəlif fayllar var. |
