Komisia

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Qədim Roma tarixi
lat. Senatus Populusque Romanus
Senat və Roma xalqı
Dövrlər
Roma çarlığı

( e. ə. 754e. ə. 509)

Roma Respublikası

( e. ə. 509e. ə. 27)

Roma İmperiyası

( e. ə. 271453-cü illər)

Prinsipat
Qərbi Roma

Dominat
Bizans

Respublika konstitusiyası
S.P.Q.R.
Senat
Komisia
Magistratura
Magistratlar

Konsul
Pretor
Senzor
Kurullu Edil
Kvestor

Xalq tribunu
Qubernator
Propretor

Fövqəladə magistratlar

Diktator
Suvarilər rəisi
(Magister equitum)
Hərbi tribun

Çar
İnterreks
Triumvirat
Desemvirlər

Titullar

Leqat
Duks
Offisium
Prefekt
Vikar
Vigintiseksviri
Liktor

Hərbi magistr
İmperator
Prinseps
Böyük pontifik
Avqust
Sezar
Tetrarx

Sülalələr
Yulilər-Klavdilər ( e. ə. 2768)
Flavilər (6996)
Nerva-Antonin (96192)
Konstantinlər (305363)
Valentinlər (364378)
Feodosiya (378395)
Yustinianlar (518602)
İraklilər (610695; 705711)
Əhali, inzibati və sosial tərkib
Latınlar
Sabinlər
Etrusklar
Patrisilər
Plebeylər
Pretorianlar
Barbarlar
Qladiator
Kuriya
Senturiya
Triba
Vestal bakirəsi
Matrona
Qədim Romada hüquq
Xatirənin lənətlənməsi
(Damnatio memoriae )
Roma vətəndaşlığı
Fərqlənmə kursu
(Cursus honorum)
Digesta
Konkubinat
Portal silver.svg

Komisia (lat. comitio, lat. comeo sözündən — oxşar, yığmaq, toplamaq) — Qədim romada xalq yığıncağı. Üç cür komisia mövcuddur:

  • Kuriya komisiası - Qəbilə və tayfa sisteminə əsaslanan kuriyalar üzrə patrisiyaların məclisi və ya yığıncağı. Çar dövründə (e.ə.VIII—VI) müharibə və sülh o cümlədən çar seçılməsi məsələlərini həll edərdi. Çar tərəfindən çağrılırdı. Ali magistrat seçmə hüququna malik olmuşdur. Qədim Roma respublikası dövründə digər iki komisiyanın meydana çıxması ilə əlaqədər siyasi əhəmiyyətini itirərək formal hüquqa malik olur. Səlahiyyətlərinə yalnız tayfa və ailələr arası münasibətlər, dini məsələlər daxil olmuşdur.
  • Senturiya komisiası — senturiyalar üzrə məclis və ya yığıncaq olub özündə patrisiyalar və plebeyləri mülki senz əsasında birləşdirir.Servi Tulli tərəfindən e.ə. VI əsrin ortalarında yaradılmışdır. Ilkin olaraq döyüşçülər yığıncağı kimi fəaliyyətə başlamışdır. Onların səlahiyyətinə müharibə və sülh, ali magistratın: pretorlar, konsullar) və magistratın seçilməsi və məhkəmə funksiyası kimi məsələlər daxil olmuşdur.
  • Triba komisiası (lat. comitia tributa) — Qədim Romada ərazi dairəsi - tribalara müvafiq xalq yığıncağı. E.ə. 287 ci ildə plebeylərlə patrisiyalar arasındakı qarşıdurma nəticəsində qanunvericilik funksiyası daha sonra məhkəmə, aşağı magistratların: kurullu EdilinKvestorları təyin etmək funksiyasını əldə edərək mühüm xalq məclisinə çevrilmiş olur.