Nəhcül-bəlağə

İslam İnanclar Allah Allahın varlığı və təkliyi Mələklər Müqəddəs kitablar Məhəmməd peyğəmbər (s) və Digər peyğəmbərlər İmamət Axirət Kəlimeyi-şəhadət Firuiddin Namaz qılmaq Zəkat vermək Xüms vermək Oruc tutmak Həccə getmək Xüsusi günlər Besət bayramı Ramazan bayramı Qurban bayramı Qədiri-Xum bayramı Quran Sünnə · Hədis Təsavvüf Tarix və şəxsiyyətlər Əhli-Beyt · Səhabə Şiəlik · Sünnilik · Xaricilik

Nəhcül-bəlağə(ər:نهج البلاغة) şiələrin ilk imamı və əhli sünnətin dördüncü xəlifəsindən nəql olunan məktublar,xütbələr və öyüdlərdir. Bunlar Seyyidi Rəzi adlı şəxsin tərəfindən Nəhcül-bəlağə adlandırdığı bu kitabda toplanıb yazılmışdır. Bu kitab ərəb dilində olan ən bəlağətli yazılardan biridir.

Struktur

Hz.Əlinin sözləri bu kitabda üç bölmədədir:

• Əmrlər və xütbələri.
• Məktub,və vəsiyyətləri.
• Hikmətli sözlər və qısa sözcükləri.

Nəhcül-bəlağə və adlı-sanlı şəxslər

Əbdül Həmid Katib (ərəb. عبدالحمید كاتب‎‎), Cahiz (ərəb. جاحظ‎‎), Qudamətibni Cəfər (ərəb. قدامة بن جعفر‎‎), İbni Əbil-Hədid (ərəb. ابن ابی الحدید‎‎), Xəlil ibn Əhməd Fərahidi (ərəb. خلیل بن احمد فراهیدی‎‎) Əli sözlərinin fəsahətin övmüşlər. Cahiz öz kitabı Əlbəyan vəl-təbyin (ərəb. البيان والتبيين‎‎) İbn Xəldun şəhadəti ilə onu ədəbiyyatın dörd strukturundan bilib, Əli sözlərinin birini nəql edib deyir: Əlinin fəqət bu ibarəti əlimizə çatsaydıda bizə kifatətidi və onu fəsahət və bəlağətinin göstərgəsidi və bununla əli fəsahətinin tanıması üçün daha başqa sözlərinə ehtiyac duyulmazidi.

Əli Əlcondi(علی الجندی)Qahrirə universitəsi elm fakultəsinin başçısı Əli ibn əbi talib şerlər və hikmətləri(علی بن ابی طالب، شعره و حکمه) kitabının önsözündə Əlinin nəsrinə görə yazıb:onun sözlərində özəl mahnı musiqisi kimi bir duyğu var, insanın ən dərinliklərinə əl çatır.mənzumə baxımından o qədər mənzum və şerə bənzərdir ki onu qafiyəsiz şerdə adlandırmaq olar.Şeyx Məhəmməd Əbdoh(شیخ محمد عبده) Misrin keçmiş müftilərindən, keçəri Nəhcül-Bəlağə ilə tanışmış, vurulub və ona açıqlamalar yazaraq misirli gəncləri onunla tanışdırmağa cəhd göstərmişdir.O, öz açıqlamasının önsözündə yazıb:

Ərəb toplumunda buna etiraf etməyən yoxdur ki Əlinin sözləri qurandan sonra ən şərif,anlamlı və dərin sözlərə sahibdir.

Nəhcül-Bəlağənin mənbə və sənədləri

Əllamə Əmini Əlqədir(الغدیر) kitabında 81 açıqlamanı nəhcül-Bəlağə üçün gətirmişdir.açıqlamalardan ən məşhurları İbni Əbilhədid Möötəzili Bağdadi(شرح ابن ابی‌الحدید معتزلی بغدادی),İbni meysəm Bəhrani(شرح ابن میثم بحرانی),Xoyi Şərhi(شرح خوئی),Nəhcül-Bəlağə Tərcümə və təfsiri(ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه)Məhəmməd Tağı Cəfəri və Məhəmməd tağı Şüştəri(محمد تقی شوشتری)-dirlər. İlk şəxs olaraq Əbuosamn bin Bəri Cahiz(ابوعثمان عمرو بن بحر جاحظ صاحب (بیان و تبیین)Hz.Əlinin qısa sözlərindən 100 dənəsin seçib (مطلوب کل طالب من کلام امیرالمومنین علی بن ابی طالب) kitabında toplamışdır. Başqa tarixçi və hədisçilərdə Hz.Əlinin sözlərini toplamışlar ki onlarda biri Qazi Məhəmməd binsəlamə(قاضی محمد بن سلامه) kitabi (دستور معالم الحکم و مأثور مکارم الشیم)-i yazmışdır.

Həmçinin bax

• Quran
• Səhifeyi Səccadiyyə
• Məhəmməd peyğəmbər
• Əli bin Əbu Talib
• Fatimə
• Fədək
• Əhli beyt
• Səqəleyn hədisi
• Fədəkiyyə xütbəsi

Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının ərəb qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: نهج‌البلاغه

Xarici keçidlər

• Məkarimi Şirazi saytı
• al-shia saytı 30 dildə
• Əlşiə saytı Dil--aztr
• Fatiməyə ad qoyulması