Nərd

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Döymə
Nərd daşı

Nərd — Şərq masaüstü oyun növü.

Nərd oyununun qədim tarixə malikdir.

Bu oyunun İranda meydana gəldiyi ehtimal olunur. Nərd oyunu qaydaları tarixən astroloji görüşlərdə (münəccimlik) izah edilmişdir. Buna bənzər oyunlar, hələ qədim Yunanıstanda və Romada, bir sıra qədim Şərq ölkəsində mövcud imiş. Amma indiki zamana nəzər salsaq, ən çox nərd oyunu Azərbaycanda oynanılır. Küçədə, məhlələrdə gəzərkən nərd oynayan insanlara, əsasən də qocalara az rast gəlmirik.

Azərbaycanda hələ qədimdən məlum olan, Xaqani, Nəsimi və digər klassiklərimizin əsərlərində adı çəkilən nərd oyununun 3 növü var: uzun, döymə, gülbahar.

Nərd oyunu 24 xanalı lövhə ― nərdtaxta üzərində 30 daş (15 ağ və 15 qara) və bir cüt zərlə iki nəfər arasında keçirilir. Hər oyunçu öz daşlarını atdığı zərlərin üst xallarına müvafiq olaraq, xanalar üzrə, rəqib daşlarının əks istiqamətində hərəkət etdirir. Bütün daşlarını son hissəyə yığıb, oradan daha tez çıxaran oyunçu qalib sayılır.

Nərdin 24 xanəsi günün 24 saatına, daşların ağ və qara olması gecə və gündüzə işarədir. Zərdə qarşı-qarşıya duran üzlərdəki xalları topladıqda 7 alınır ki, bu da yeddi planetin rəmzidir.

Beynəlxalq dərəcəli hakim, professor Xanlar Qurbanov bildirdiyinə görə, Bərdədə e.ə. III əsrə aid olan dana sümüyündən hazırlanmış zər əldə ediblər. Bu tapıntı da nərdin Azərbaycanın milli oyunu olduğunu sübut edir.

1990-cı ildən Azərbaycan Milli İdman Növləri tərkibində Nərd Federasiyası yaradılıbdır.

Mənbə[redaktə]