İlansoğanı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İlansoğanı
Blauwe druif vdg.jpg
Elmi təsnifat
Beynəlxalq elmi adı

İlansoğanı zanbaqkimilər fəsiləsindən çoxillik, soğanaqlı ot bitkiləri qrupu olan Muscari cinsinə verilən ümumi addır. Əsasən, Aralıq dənizi ölkələrində 60, keçmiş SSRİ-də 19, o cümlədən Azərbaycanda 9 növü yayılmışdır. Qrossheym ilansoğanı (M. grossheimi), qəşəng ilansoğanı (M. elegantlum), ağızcıqlı ilansoğanı (M. leucostomum) Azərbaycan florası üçün endemikdir. Çiçəklərindən efir yağı alınır və ətriyyat sənayesində işlədilir. Bəzi növləri dekorativ bitki kimi becərilir.[1]

Ümumi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Çiçəkləri müşk ətri verdiyi üçün bitki muskari adlandırılmışdır.[mənbə göstərin] Avropa, Asiya və Şimali Amerikada geniş yayılmışdır.[mənbə göstərin] Cinsin 2 növü gülçülükdə geniş istifadə olunur. Salxımşəkilli ilansoğanı (M. botryoides) hündürlüyü 20 sm-ə çatan çoxillik soğanaqlı bitkidir. Enli yarpaqları torpaqda topalarla yığılmışdır. Çiçəyi silindrik formalı, çiçəkləri göy ya da göyümtül-bənövşəyidir. Fırçaşəkilli ilansoğanı (M. racemosum) çiçək yatağı uzunsovdur, çiçəkləri tünd-bənövşəyi, bəzən qara rəngə çalır. Bu bitkilər bala soğanaqlarla çoxaldılır.[2]

Növləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә]. IV ҹилд: ЕлдәҝәзИтабира. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1980. С. 417.
  2. Tofiq Məmmədov, Gülçülük ensiklopediyası, Bakı, 2016.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

İlansoğanı:The Plant List saytında takson barədə məlumat. (ing.)