İti cığ

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İti cığ
Juncus acutus-Host.png
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Fəsilə: Cığkimilər fəsiləsi
Cins: Cığ cinsi
Növ: Juncus acutus L
Elmi adı
Juncus acutus L

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

İti cıq — Şimal yarımkürəsində tundradan tropiklərədək nəmişli yerlərdə rast gəlinir.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 30-100 sm və daha çox olan bozumtulyaşıl rəngli, sıx çimli bitkidir. Çoxsaylı gövdələri yumru, özəklidir. Uzunluğu təxminən gövdəsinə bərabər olan silindrik formalı nazik yarpaqları, bərk, ucları isə iti tikanlıdır. Yanlardan çıxan qonur-mixəyi və ya mixəyi rəngli çiçəkqrupu sıxılmış oval şəkilli süpürgəvaridir. Budaqcıqların ucunda 2-5 çiçək yerləşir Çiçəkyanı yarpağın ucu tikanlı,çiçəkqrupundan hündürdür. May-sentyabr aylarında çiçəkləyir və meyvə verir.

Mənşəyi və yayılması[redaktə | əsas redaktə]

İti cıq kserofil coğrafi tipinin Aralıq dənizi sinfinə və qrupuna aiddir. Atlantik Avropa və Aralıq dənizi ölkələrində, Şimali İran və Qafqazda yayılmışdır. Azərbaycanda iti cıq Abşeron, Samur-Dəvəçi, Kür-Araz və Lənkəran ovalıqlarında aranda bitir.

Ekoloji qrup və bitdiyi yerlər[redaktə | əsas redaktə]

Halomezofitdir, psammofit-litoral bitkilik tipində rast gəlir. Əsasən dəniz kənarı zolaqlarda, nəmli, şoran, qumsal yerlərdə çox vaxt edifikator rolunu oynayır. Xəzərin sahillərində cəngəllik əmələ gətirir.

Kimyəvi tərkibi[redaktə | əsas redaktə]

Flavonoidlərlə zəngindir.

Təsiri və tətbiqi[redaktə | əsas redaktə]

Xalq təbabətində tətbiq edilir. Diuretik təsirə malikdir, sidik kisəsi və qadın xəstəliklərində, eləcə də ishal zamanı istifadə olunur.

İstifadə olunan hissələri[redaktə | əsas redaktə]

Müalıcə məqsədi ilə bitkinin çiçəkləri və meyvələri istifadə edilir.

İstifadə formaları[redaktə | əsas redaktə]

Dəmləmələr.

Digər faydalı xüsusiyyətləri və istifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Alçaq çəpərlərin qurulması üçün istifadə olunur. Gövdələrindən həsir toxunur.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. Mehdiyeva N.P. «Azərbaycanın dərman florasının biomüxtəlifliyi». Bakı, 2011