Tofiq Məmmədov (botanik)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Tofiq Məmmədov
Tofiq Sadıq oğlu Məmmədov
Tofiq Məmmədov (botanik).jpg
Doğum tarixi: 10 fevral 1957 (1957-02-10) (60 yaş)
Doğum yeri: Dırnıs, Ordubad rayonu, Naxçıvan MSSR
Vətəndaşlıq: Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Elm sahəsi: Botanika
İş yeri: Dendrologiya İnstitutunun direktoru
Elmi dərəcəsi: Biologiya elmləri doktoru
Elmi vəzifəsi: AMEA-nın müxbir üzvü
Alma mater: Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutu
Təhsili: inşaatçı mühəndis
Mükafatları:
"Şöhrət" ordeni

Məmmədov Tofiq Sadıq oğlu (d. 10 fevral 1957-ci il Dırnıs kəndi, Ordubad rayonu, Naxçıvan MR) — AMEA Dendrologiya İnstitutunun direktoru, biologiya elmləri doktoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü (2006).[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Tofiq Məmmədov 10 fevral 1957-ci ildə Naxçıvan MSSR-in Ordubad rayonunun Dırnıs kəndində anadan olmuşdur. 1964-1974-ci ildə Ordubad rayonu, Dırnıs kənd orta məktəbində təhsil almışdır. 1975-1977-cı illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur.

1982-ci ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunu inşaatçı mühəndis diplomu ilə bitirmişdir. 1982-1986-ci illərdə müxtəlif təşkilatlarında elektrik, usta, iş icraçısı, şöbə rəisi, baş mühəndis, tikinti idarəsinin rəisi vəzifəsində çalışmışdır.

Əmək fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

T.S. Məmmədov 1986-cı ildə AMEA-nın Botanika İnstitutunda direktor müavini, 1996-cı ildən isə AMEA-nın Dendrologiya İnstitutunda direktor vəzifəsində çalışır. “Landşaft memarlığı” laboratoriyasının rəhbəridir. 2000-ci ildə namizədlik, 2004-cü ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 2007-ci ildən AMEA-nın müxbir üzvü seçilmişdir. Onun elmi yaradıcılığı və qarşılıqlı əməkdaşlığı nəticəsində Mərdəkan dendrarisi 2005-ci ildə Dünya Botanika Bağlarının, 2009-cu ildə Amerika Botanika Cəmiyyətinin üzvü seçilmişdir.

T.S.Məmmədov 24 kitabın (“Otaq bitkiləri ensiklopediyası”, “Ekoloji amillərə görə Abşeronda yaşılaşdırma”, “Abşeronun ağac və kol bitkiləri”, “Azərbaycan dendroflorası”-nın I cildi, “Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri” və s.), yerli və xarici mətbuatda dərc edilən 135-ə qədər elmi məqalənin və 6 patentin müəllifidir. 5 məqaləsi “İmpact factor” jurnalında dərc edilmişdir. O cümlədən, “Ekologiya”, “Gülçülük ensiklopediyası”, “Bitkilərin anatomiyası və morfologiyası üzrə izahlı terminlər”, “Ekoloji oyunlar”, “Bitki ekologiyası”, “Qazon və bəzək memarlığı” kitabları Azərbaycan Təhsil Nazirliyinin qrifi əsasında təsdiq edilmiş və ali məktəb tələbələri tərəfindən dərs vəsaiti kimi istifadə edilir. О, öz elmi araşdırmaları ilə təkcə Respublikada deyil, həmçinin bir çox xarici ölkələrdə də tanınır. 40-a yaxın nüfuslu Beynəlxalq Qurultay və konfranslarda – Avstriya (Vena, XVII Beynəlxalq Qurultay), Avstraliya (Melburn XVIII Beynəlxalq Qurultay), Yaponiya (Botanika Universiteti), İngiltərə (Oksford Universiteti), Amerika (Koliforniya Dövlət Universiteti), Fransa, İtaliya, Kipr, Çin, Türkiyə, İran, Russiya, Ukrayna və s. iştirak etmişdir.

T.S.Məmmədov Bolqarıstanın “Poleobotanika” jurnalının, MDB ölkələri üzrə Botanika Bağlarının Ekspert Şurasının, Türkiyə Kahramanmaraş Sütçü İman Universiteti Doğa Bölümləri dərgisinin ekspert kommisiyasının, Qafqaz üzrə Botanika Bağları Ekspert Şurasının, “Hortus Botanicus” jurnalının redaksiya heyyətinin üzvüdür. AMEA Dendrologiya İnstitutu Elmi Şurasının sədridir. Onun təşəbbüsü və fəaliyyəti nəticəsində 2006, 2010 və 2013-cü illərdə Mərdəkan dendrarisində Beynəlxalq Botanika konfransları keçirilmişdir. T.S.Məmmədov Bakı Dövlət Universitetinin “Botanika” və Odlar Yurdu Universitetinin “Tibbi biologiya” kafedrasının professorudur. Həmin Universitetlərdə “Bəzək gülçülüyü” və “Bitki ekologiyası” proqramları T.S.Məmmədov tərəfindən tədris edilir. 2004-cü ildən ona Odlar Yurdu Universiteti tərəfindən “professor” elmi adı verilmişdir.

Dendrologiyada rəhbərlik etdiyi dövrdə abadlaşdırılma işləri aparılmış, yeni laboratoriyalar və yüksək səviyyəli konfrans zalı yaradılmışdır. 2011-ci ilin axırlarında 2 yeni müasir laboratoriya fəaliyyətə başlamışdır. Son illərdə T.S. Məmmədovun təşəbbüsü ilə Dendralogiyanın kolleksiya sahələrində «Dendrari», «Mədəni bitkilər», «Dekorativ bitkilər», «Fond oranjereyası» ekspozisiyaları yaradılmışdır. T.S. Məmmədov Azərbaycanın bir çox rayonlarının, o cümlədən, Bakı şəhəri və onun ətraf qəsəbələrinin yaşıllaşdırılması və landşaft arxitekturasının qorunub saxlanılması üçün çox qiymətli tövsiyələr vermişdir.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

2005-ci ilin ekologiya sahəsində “İlin adamı” adına, Bakı Şəhər Icra Hakimiyyətinin fəxri fərmanına, eləcə də, Qafqaz Ictimai Birliyinin “Heydər Əliyev”, Araz Maarifçilik cəmiyyətinin “Y.H.Məmmədəliyev”, “H.Zərdabi”, “Z.Tağıyev”, “Ş.İ.Xətai” və s. mükafatlarına layiq görülmüşdür. 2 dəfə AMEA Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilmişdir. Onun rəhbərliyi ilə bir çox gənc alimlər hazırlanır.

T.S. Məmmədov fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün təqdim edilən 50-ə qədər dissertasiya işinin opponenti olmuşdur. 2014-cü ildən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət qulluğu Məsələləri üzrə Komissiyanın Dövlət qulluğuna (Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi tərəfindən) kadrların seçilməsi şöbəsinin ekspertidir. AMEA-nın müxbir üzvü T.S. Məmmədov 2013-cü ilin may ayında AMEA Biologiya və Tibb Elmləri Bölməsinin sədr müavini vəzifəsinə seçilmişdir. 2015-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Şöhrət Ordeni ilə təltif edilmişdir.

Məqalələri[redaktə | əsas redaktə]

http://dendrologiya.az/?page_id=685

Kitabları[redaktə | əsas redaktə]

http://dendrologiya.az/?page_id=112

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Ailəlidir, 2 övladı var.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Məmmədov Tofiq Sadiq oğlu" (az). science.gov.az. 2017. http://science.gov.az/forms/chlenyikorrespondentyi/133. İstifadə tarixi: 2017-04-05.