İxtira

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Scale of justice.svg

Intellektual mülkiyyət hüququ b·m·r 
Əsas institutlar
Müəllif hüququ
Bir-biri ilə bağlı hüquq
Patent hüququ
İxtira
Faydalı nümunə
Sənaye nümunəsi
Firma adı
Əmtəə nişanı
Əmtəənin istehsal edildiyi yer
Nou-hau
Xüsusi hüquq

İxtira mövcud olmayan materiya konstruksiyası və ya yeni xüsusi üsul olub, təsərrüfat üçün əhəmiyyətə malikdir. Yeniliyi tapanlara ixtiraçılar deyilir. İxtiraçı adını almaq üçün verilmiş problem həllinin ixtiraçılıq səviyyəsi olmalıdır. İxtira kimi qurğu, üsul, əşya, bitkilərin və heyvanların hüceyrələrinin quruluşlarının təsviri göstərilə bilər. İxtira sənaye mülkiyyəti sayılır. İxtiraçılıq hüququ patentlə müdafiə olunur. Bu hüquq müəyyən vaxta və əraziyə aid edilir.

İlk ixtiralar bu günkü insanların əcdadlarına aid edilir. Onlar təbiətdə gündəlik qidalarını əldə etmək üçün görülən işlərini asanlaşdırmaq üçün alətlər düzəltmişlər. İnsan başa düşəndən sonrakı, daş insan əlinin məhsuldarlığını kəskin artırır, onlar daş alətlərinə xüsusi forma verməklə daha yeni alətləır ixtia edirlər. Beləliklə, xəncərin ixtirası baş verir. İnsan intelliqenti zənginləşdikcə onlar təbiətdə mövcud olan qanunauyğunluqları kəşf etmiş və öz gündəlik problemlərinin həlli üçün sonsuz sayda ixtiralar etmişlər.

İxtira etməyi nə sənət, nə də elm kimi başa düşmək lazımdır. Bu əqli əmək olub, müəyyən problemi aşkar edib onun həllinin göstərilməsindən ibarətdir. Hər bir insan ixtiraçı ola bilər. Burada ideyaya malik olub, onu həyata keçirmək iradəsinə malik olanlar ilə başqaları fərqləndirilirlər.


Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının ərəb qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: ایختیراع