Şeyx Mənsur

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şeyx Mənsur
Şeyx Mənsur Uşurma
Sheikh Mansur.jpg
Doğum tarixi
Doğum yeri Alda, Çeçenistan
Vəfat tarixi
Vəfat yeri Şlisselburq qalası, Rusiya İmperiyası
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti Üsyan, siyasətçi
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Şeyx Mənsur - XVIII əsrin sonunda Qafqaz qaçaqlarının hərbi, dini və siyasi lideri; müridizmin yayıcısı.

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qafqazda müridizmin ilk yayıcısı 1760-ci ildə Çeçenistanda doğulmuş Şeyx Mənsur olmuşdur. O, istilaçılara qarşı cihad elan etmiş, on minlik qoşun yaradaraq 1783-cü ildə rusları Terek nəhri ətrafında məğlubiyyətə uğratmışdı. 1786-cı ildə Kabarda bölgəsinin bir hissəsini işğaldan qurtarmış, çərkəzləri də düşmənlər əleyhinə qaldırmağa müvəffəq olmuşdu. Rus komandanlığı Şeyx Mənsurun başladığı hərəkatdan vahiməyə düşərək, böyük qoşun dəstələri yaradır; iki diviziya, onlarla süvari polku, iki kazak alayı eyni vaxtda Mənsurun üzərinə yeridilir və Anapa döyüşlərində Şeyx Mənsur əsir alınır. Bu yenilməz mücahid Rusiya İmperiyasının çariçası Yekaterinanın əmri ilə 1794-cü ildə edam olunur. Bundan sonra İmam Mənsurun tərəfdarları dağılır və müridizm hərəkatı bir qədər səngiyir. Yalnız 1823-cü ildən sonra müridizm Dağıstanda və Çeçenistanda yeni zəmində dirçəlir və inkişaf edir.

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]