Şimal-Qərb keçidi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şimali-Qərb yolunun xəritəsi
Nyu-YorkTokio:
Şimal-Qərb yolu (qırmızı xətt) 14 000 km,
Panama kanalıından keçən yol (yaşıl xətt) 18 200 km

Şimal-Qərb yolu (ing. Northwest Passage) — Şimal Buzlu okeandan Kanada Arktik arxipelaqı ərazisindən keçməklə Şimali Amerikanın qərb sahillirəri istiqamətinə yönələn dəniz yol.

Atlantik okeanSakit okeanı Şimal Buzlu okeanı keçməklə birləşdirir[1][2]. Keçid Kanada Arktik arxipelaqına daxil adaların arasından keçməklə, keçid daxili alternativ yollar əmələ gətirir. Bunlar hamısı birlikdə Şimal-Qərb keçidini əmələ gətirir[3].

Şimal-Qərb dəniz yolunu tapmaq məqsədi ilə Flanklinin ekspedisiyası (1845-1847) uğursuzluğa uğramış və heyət üzvləri həlak olmuşlar. Ekspedisiyanın aşkarlanması və yoluntapılması məqsədi ilə bir çox dənizçilər və araşdırmaçılar, xüsusi ilə Eduard İnqfild, Con Pey, Frensis Mak-Klintok kimi səyyahlar fərqlənmişlər.

Keçidi ilk dəfə sudan sonuna qədər keçən ekspedisiya [4] Roald Amundsenin başçılıq etdiyi ekspedisiya 19031906 ci illərdə olmuşdur.

Sentyabr 2007-ci ildə Avropa Kosmik Agentliyi son 30 ildə yol üzərində yerləşən buzlaqların minimum həddə qədər əridiyini bildirmişdir. Bu isə Şimal-Qərb yolunun gəmiçilik üçün tam yararlı olduğunu bildirir. Kanada isə bu yolun onun daxili sularından keçdiyini bəyan etmişdir. Dünyanın mühün təşkilatları bu qərarı təstiqləyərək, yolun Kanadanın daxili sularında yerləşdiyini qəbul etmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Merriam-Webster Online Dictionary definition  (ing.)
  2. The Northwest Passage Thawed  (ing.)
  3. IHO Codes for Oceans & Seas, and Other Code Systems, including IHO 23-3rd: Limits of Oceans and Seas, Special Publication 23, 3rd ed. (1953), published by International Hydrographic Organization.  (ing.)
  4. Robert Mak-Klur 1850—1853 ci illərdə yolun yarısını buzların üzəri ilə keçmiş sonra isə digər ekspedisiya ilə İngiltərəyə qayıtmişdir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]