Şimali-Qafqaz Dəmiryolu İdarəsinin binası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Şimali-Qafqaz Dəmiryolu İdarəsinin binası
rus. Здание Управления Северо-Кавказской железной дороги
Здание Управления Владикавказской Железной Дороги 2.jpg
Ölkə Rusiya
Şəhər Rostov-na-Donu
Memarları А. P. Butkov, N. Valter
Memarlıq quruluşu Modern
Tikilmə tarixi 1913

Koordinatlar: 47°13′36″ şm. e. 39°44′48″ ş. u. / 47.2268861° şm. e. 39.7469194° ş. u. / 47.2268861; 39.7469194

Şimali-Qafqaz Dəmiryolu İdarəsinin binası - Rostov-na-Donu şəhərinin ərazisində, Teatralnaya meydanı ev 4 ünvanında yerləşən bina. Bina 1911-1913-cu illərdə modern stilində inşa edilmişdir. Şimali-Qafqaz Dəmiryolu İdarəsinin binası regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxil edilmişdir[1].

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən Vladiqafqaz (hazırda Şimali-Qafqaz) dəmir yolları idarəsinin uzun zaman öz binası olmamışdır. Onlar əsasən digər icarəyə götürülmüş binalarda fəaliyyət göstərirdilər[2]. XX əsrin əvvələrində idarə üçün yeni binanın tikintisi planlaşdırılmışdır. 1910-cu ildə müsabiqədə N. Valterin layihəsi qalib gəlmişdir. Sxemlərin hazırlanması və işlərin aparılması mülki mühəndis A. P. Butkov məşğul olmuşdur[3]. Binanın tikintisi məqsədi ilə Rostov-na-Donu və Naxçıvan-na-Donu şəhərləri arasında ərazi götürülür (hazır ki Proletar rayonu). Binanın tikintisinə 1911-ci ilin yayında başlanmışdır. Tikinti işləri 1913-cü ilin payızında yekunlaşmışdır. 27 oktyabr 1913-cü ildə binanın təntənəli açılış mərasimi keçirilmişdir[4].

Tikinti bitdikdən sonra bir dıra problemlər ortaya çıxmışdır. 1913-cü ilin payızında «Utro Yuqa» qəzeti payız nəşrlərinin birində burada olan nəmlik səbəbindən «Telefon xətlərinin işləməməsi» baradə məlumat vermişdir. Binada işləyənlər həmdə pis havalandırma ilə əlaqədar problemlər yaşandığını bildirirdilər. 1920-ci illərdə burada Şimali Qafqaz dəmir yollarının əlaqələndirmə dairəsi yerləşirdi. 1930-cu ilon ortaıarənda isə Voroşilov dəmir yolları, sonrakı illərdə isə Şimali-Qafqaz Dəmiryolu idarəsi yerləşidi. İkinci dünya müharibəsi zamanı binanın damı, pəncərələri və qapıları böyük zərər görmüşdür. 1948—1949 illərdə binada təmir işləri aparılmışdır. 2000-ci illərdə isə binanın fasadı restavrasiya edilmişdir.

Arxitekturası[redaktə | əsas redaktə]

Teatralnaya meydanında inşa edilən ilk bina olmuşdur. Dörd mərtəbədən ibarət olan bina modern stilində inşa edilmişdir. Eklektika stilinə aid elementlər belə mövcuddur. O ina edildiyi dövrdə yerləşdiyi ərazidə kiçik binalar arasında nəhəngi xatırladırdı.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Rostov-na-Donu". Rostov vilayətinin rəsmi saytı. http://www.donland.ru/Default.aspx?pageid=78746. İstifadə tarixi: 2013-09-28.
  2. Виталий Трифонович Сидоренко. "Ровесник железной дороги". Донской временник. http://donvrem.dspl.ru/files/article/m11/0/art.aspx?art_id=185. İstifadə tarixi: 2013-11-22.
  3. Вера Волошинова. "100 мест: Железнодорожный модерн". werawolw.ru. http://werawolw.ru/?p=4705. İstifadə tarixi: 2013-11-22.
  4. Александр Харченко (2013-11-14). "Рождение здания управления железной дорог". http://dom.161.ru/text/chronicles/724432.html. İstifadə tarixi: 2013-11-22.