Şizantus

Şizantus
Elmi təsnifat
Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superasteridlər Klad: Asteridlər Klad: Lamidlər Dəstə: Quşüzümüçiçəklilər Fəsilə: Quşüzümükimilər Yarımfəsilə: Şizantuskimilər Cins: Şizantus
Beynəlxalq elmi adı
Schizanthus Ruiz & Pav.
Şəkil axtarışı ITIS   30625 NCBI   24674 EOL   70973

Şizantus (lat. Schizanthus) — bitkilər aləminin quşüzümüçiçəklilər dəstəsinin quşüzümükimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Yunancadan tərcümədə cinsin adı "yarılmış gül" deməkdir. Bu, gülün yarılmış formada olması ilə izah edilir. Cinsdə 11 növ vardır. Gülçülükdə onların iki növündən istifadə olunur. Vizeton şizantusu (S.x.wisetonensis) lələkvari şizantusun və qrexema şizantusunun çarpazlaşdırılması nəticəsində alınmışdır. Bitkinin hündürlüyü 80 sm-ə çatır, çiçəkləri müxtəlif rəngli, formalıdır, zoğların uclarında salxımlara yığılmlşdır. Qrexema şizantusu (S.grahamii) əvvəlki növdən xırda, çəhrayı-bənövşəyi gülləri ilə fərqlənir. Şizantusun toxumlarını torpağa əkməklə çoxaldırlar. Cücərtiləri şitil edib başqa yerlərdə əkirlər, zəif cücərtiləri isə saxlayırlar. Onların müxtəlif rəngli çiçəkləri olur. Gül kompozisiyaları yaratdıqda bitkini kökü ilə çıxardır, sonra budayırlar. Şizantus dibçək bitkisi kimi istifadə edilə bilər.

Növləri

• Schizanthus alpestris Poepp.
• Schizanthus candidus Lindl.
• Schizanthus carlomunozii V.Morales & Muñoz-Schick
• Schizanthus coccineus (Phil.) J.M.Watson
• Schizanthus fallax I.M.Johnst.
• Schizanthus grahamii Gillies
• Schizanthus hookeri Gillies ex Graham
• Schizanthus integrifolius Phil.
• Schizanthus lacteus Phil.
• Schizanthus laetus Phil.
• Schizanthus litoralis Phil.
• Schizanthus nutantiflorus J.Chinga & Lavandero
• Schizanthus parvulus Sudzuki
• Schizanthus pinnatus Ruiz & Pav.
• Schizanthus porrigens Graham ex Hook.
• Schizanthus splendens Sudzuki