Ştefan Baniç

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ştefan Baniç
slovak. Štefan Banič
Štefan Banič.jpg
Doğum tarixi 23 noyabr 1870(1870-11-23)
Doğum yeri Smolenitse, Avstriya-Macarıstan (indiki Slovakiya)
Vəfat tarixi 2 yanvar 1941 (70 yaşında)
Vəfat yeri Smolenitse, Slovak Respublikası (indiki Slovakiya)
Vətəndaşlıq
Peşəsi İxtiraçı
Milliyyəti Slovak
İxtisası Paraşüt
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Ştefan Baniç (slovak. Štefan Banič, d. 23 noyabr 1870 Smolenitse - ö. 2 yanvar 1941 Smolenitse) — erkən bir paraşüt dizaynına patent alan Slovakiya ixtiraçısı.[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Avstriya-Macarıstanın (indiki Smolenitse, Slovakiya) Neştiç (mac. Jánostelek) kəndində anadan olan Baniç, Amerika Birləşmiş Ştatlarına köçdü və Qrinvil, Pensilvaniyada bir kömür mədənçisi olaraq işlədi. 1912-ci ildə bir təyyarə qəzasına şahid olduqdan sonra, Baniç 1913-ci ildə bir paraşüt prototipini hazırlamış və 1,108,484 Nömrəli ABŞ patentini almışdır.[2]

Digərlərindən radikal olaraq fərqli olan bu dizayn ilə (bədənə iliştirilmiş bir çətirə bənzəyirdi), Vaşinqtonda 15 mərtəbəli bir binadan və daha sonra 1914-cü ildə bir təyyarədən tullanaraq müvəffəqiyyətlə sınadığını iddia edirdi[3][4]. Patentini ABŞ ordusuna ianə etdi, ancaq indiyə qədər istifadə edildiyinə aid bir dəlil yoxdur.

Birinci Dünya Müharibəsindən sonra Baniç, Çexoslovakiyaya geri döndü. Baniç məmləkəti Smolenitseyə yaxın Kiçik Karpat Dağlarının ətəklərindəki Drini Karst Mağarasını kəşf etməyə kömək etdi.[4]

İrsi[redaktə | əsas redaktə]

1997-ci ildə ABŞ paraşütçüsü olan Slavo Mulik (Həmçinin bir Slovak olan) Ştefan Baniç Paraşüt Fondu-u qurdu[5]. Ştefan Baniç Paraşüt Fondu, Baniçin xatirəsinə, paraşütçü fəaliyyətlərində, promosyonlarından və ya qeyd etmələrində iştirak edən şəxslərə bürünc, gümüşqızıl medallar təltif edir.[6]

2006-ci ildə Slovakiya hərbi paraşütçülərin, Smolenitsedəki doğum yerinə bir xatirə lövhəsi yerləşdirdilər.[7]

Smolenitse yaxınlarındakı Trinava — Boleraz Aeroportu, Baniçin adını daşıyır.

Xarici Keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Məşhur Slovaklar - Ştefan Baniç". Heartofeurope.co.uk. 2009. Alındı 2014-02-09.
  2. "Patent US1108484 - Paraşüt"Google Patents. Google.com.au. 1914-06-03. Alındı 2014-02-09.
  3. "100 il əvvəl Baniç, paraşütü ilə əlaqədar bir patent aldı" ("Pred 100 rokmi získal Štefan Banič patenti na svoj Pada"), 24.08.2014, cas.sk (Slovak dilində)
  4. 4,0 4,1 "Ştefan Baniç, Dizayner, İxtiraçı" (Slovak dilində). Slovakiya Elmlər Akedemiyası, nekroloq. Alındı 2010-10-21.
  5. "Radoslav "Slavo" Mulik, nekroloq.
  6. ""11-ci illik Baniç Xatirə Buqi seti", 27 İyun, 2002.
  7. "Baniç: Praşütün İxtiraçısı", osobnosti.sk (Slovak dilində)