Əbdülməcid

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əbdülməcid
عبد المجيد اول
Sultan Abdulmecid Pera Museum 3 b.jpg
bayraq31-ci Osmanlı sultanı
2 iyul 1839 — 26 iyun 1861
Sələfi II Mahmud
Xələfi Əbdüləziz

Doğum tarixi 25 aprel 1823(1823-04-25)
Doğum yeri İstanbul, Osmanlı imperiyası
Vəfat tarixi 25 iyun 1861 (38 yaşında)
Vəfat yeri İstanbul, Osmanlı imperiyası
Dəfn yeri Sultan Əbdülməcid türbəsi
Atası II Mahmud
Anası Bəzmi-aləm Sultan
Həyat yoldaşı Sərvətsəza Qadınəfəndi
Tirimüjgan Sultan
Düzdidil xanım
Şevkəfza Sultan
Gülcamal Qadınəfəndi
Verdicanan Qadınəfəndi
Rahimə Piristü Sultan
Nükət-səza Qadınəfəndi
Mehtab Qadınəfəndi
Şayəstə Qadınəfəndi
Navəkmisal xanım
Gülüstü Qadınəfəndi
Uşaqları V Murad
II Əbdülhəmid
V Mehmed
Əhməd Kəmaləddin Əfəndi
Mehmed Burhanəddin Əfəndi
Səlim Süleyman Əfəndi
VI Mehmed
Fatma Sultan
Rəfiyə Sultan
Cəmilə Sultan
Münirə Sultan
Behicə Sultan
Səniha Sultan
Nailə Sultan
Mədiha Sultan
İmza
Commons-logo.svg Əbdülməcid Vikianbarda

Sultan Əbdülməcid — 1839-1861-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş Osmanlı sultanı. Sultan II Mahmudun oğlu.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1823-cü ildə anadan olmuşdur. Atası II Mahmudun 1 iyul 1839-cu ildə vəfatından sonra, hələ 16 yaşında ikən Osmanlı taxtına çıxdı. Sultan Əbdülməcid, taxta çıxdığında Osmanlı dövləti daxili və xarici böhranlarla qarşı-qarşıya idi. Osmanlı ordusu Nizipdə Məmməd Əli Paşa qüvvələrinə məğlub olmuşdu. İki gün sonra da xain Fevzi Əhməd Paşa Osmanlı donanmasını Misirə aparıb təslim etdi. İngilislər bu sırada Osmanlı taxtında dövlət idarəsində təcrübəsiz bir sultan olduğunu fırsət bilərək hərəkətə keçdilər. Osmanlı dövlətinə tam dəstək olmaq vədiylə Mustafa Rəşid Paşanı sədrəzəmliyə gətirtdilər. ParisLondonda səfirlik edən Rəşid Paşa, bu müddət içərisində aldadılaraq şantaj edilmişdi. Necə ki iqtidara gəlir gəlməz ilk işi Tənzimat Fərmanını elan etmək oldu. (3 noyabr 1839). Osmanlı dövlətinin məhv dövrünə hesablanmış Tənzimat Fərmanı dövlətə və millətə çox baha başa gəldi.

Sultan Mahmudun açdığı irəli mədəniyyət yolu üzərinə mane olan tənzimat adamları. Avropa elminin və texnikasının yerinə səthi təqlidlər üzərində dayandılar. Beləcə elm və texnikada irəliləmə dayandı.

Mustafa Rəşid Paşa və yetişdirmələrinin Osmanlı dövləti içində təxribatı qısa zamanda reallaşdırdığını görən İngilislər, Misir məsələsinin həllindən sonra Osmanlı dövlətinin başına yeni narahatlıqlar açmağa başladılar. Mustafa Rəşid Paşa, İngilis və Fransız dəstəyi ilə 4 oktyabr 1853-cü ildə Rusiyaya hərb elan etdi. Ancaq Osmanlı dövləti, Rusiya ilə döyüş edərkən, İngilislər, dünyadakı ikinci böyük islam dövləti olan Gürganiye dövlətini yıxdılar. Hindistan, İngilislərin müstəmləkəsi vəziyyətinə gəldi. Sultan Əbdülməcid qərblilərin islamiyyəti məhv hərəkətini çox gec anladı. Rəşid Paşanı vəzifəsindən uzaqlaşdırdı. 1853-55-ci illərdə Rusiya ilə olan Krım hərbi müvəffəqiyyət ilə nəticələnməsinə baxmayaraq, döyüş xərcləri xarici borclara səbəb oldu. Osmanlı dövlətinin döyüşü qazanmasında rol oynayan İngiltərəFransa, dövlət içində yeni islahatlar istədilər. Rəşid Paşanın yetişdirməsi Əli Paşanın İngilis və Fransız elçiləri ilə ortaq şəkildə hazırladıqları İslahat Fərmanı 1856-cı ildə elan edildi. Fərmanın tətbiqi bir çox yerdə böyük reaksiya verdi. 1858-ci ildə Ciddədə qiyam baş verdi. Əflak, Boğdan və Karadağda müstəqillik hərəkətləri başladı. Dövlətin içinə düşdüyü faciəvi vəziyyət səbəbiylə, kədərindən vərəmə tutulan Sultan Əbdülməcid, 25 iyun 1861-ci ildə vəfat etdi.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Hərəmxanası[redaktə | əsas redaktə]

Oğlan uşaqları[redaktə | əsas redaktə]

Qız uşaqları[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]