Əhmədli (Xətai)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Kənd
ƏHMƏDLİ
A-Baki.PNG
Xətai rayonu
Gerb
Gerb
Ölkə [[Azərbaycan]]
Koordinatlar 40°23′2″N 49°56′51″E / 40.38389°N 49.94750°E / 40.38389; 49.94750Koordinatlar: 40°23′2″N 49°56′51″E / 40.38389°N 49.94750°E / 40.38389; 49.94750
Əhalisi 10 700[1] nəfər (2012)
Saat qurşağı UTC+04:00
Xəritəni aç/bağla
Əhmədli (Xətai) is located in Dünya
Əhmədli (Xətai)

ƏhmədliBakının Xətai rayonunda qəsəbə.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Əhmədli qəsəbəsi (Kənd Əhmədli, Əhmədli kəndi də adlandırılır) qədim Bakıətrafı 40 kənddən biridir.

Qədim Əhmədli kəndinin tarixi 3 mərhələyə ayrılır.

Birinci mərhələ, 11-ci yüzilliyin ortalarında Şirvanşahlar dövlətinin Səlcuq İmperiyasının təsirinə düşdüyü dövrdən başlayır. Səlcuq sultanı Toğrul bəyin (1040-1063) hakimiyyəti zamanı Azərbaycan ərazisində məskunlaşmağa başlayan səlcuq tayfalarından bəziləri məhsuldar torpaqlar axtararaq Abşeron yarımadasına, eləcə də indiki Əhmədli kəndi ərazisinə gəlib çıxırlar.

Onlar burada yaşayış məskənləti salmış, mədrəsə, məscid, hamam və bir çox əhəmiyyətli obyektlər inşa etmişlər. Həmin məscid və hamam 20-ci əsrə qədər müxtəlif dağıntılara məruz qalsa da, dəfələrlə təmir və bərpa edilmiş və günümüzdə də fəaliyyətlərini davam etdirirlər. Bu dövrdə kəndin necə adıanması bəlli deyil.

Kəndin tarixinin ikinci mərhələsi, 16-cı əsrin əvvəllərində Azərbaycanda Səfəvi hakimiyyətinin yayılması dövründən başlayır. Məşhur səfəvi tayfalarından olan şahsevənlərdən Mahmud və Əhməd adlı iki varlı maldar qardaş öz tayfalarıyla birgə qış otlaqları tapmaq məqsədilə bu yerlərə gəlmiş və həmişəlik burada məskunlaşmışlar.

Tezliklə kənd əhalisi arasında böyük hörmət və üstünlük qazanan Şahsevənlər kəndi tayfa başçısı böyük qardaş Əhmədin şərəfinə "Əhmədli" adlandırırlar. Bununla razılaşmayan Mahmud böyük qardaşına qarşı çıxır və öz tayfasını ayıraraq kəndin digər hissəsinə köçürür. Mahmudun tayfasının yaşamağa başladığı ərazi isə, "Mahmudlu" adlanmağa başlayır. Lakin, çox cəkmədən bu iki hissə yenidən birləşir və kənd ağsaqqalları kəndin böyük qardaş Əhmədin adını daşımasına qərar verirlər. Həmin vaxtdan bu günə qədər Əhmədli kəndinin adı dəyişmədən qalmaqdadır.

Əhmədli tarixindəki üçüncü mərhələ isə, Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti illərinə təsadüf edir. Əhmədli kəndi 1936 – cı ildən şəhər tipli qəsəbə statusunu alır.

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Sahəsi 108 hektardır.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

1859-1864-cü ilə olan məlumata əsasən Bakı quberniyasının Bakı qəzasının Əhmədli kəndində 69 evdə 193 nəfəri kişilər, 173 nəfəri qadınlar olmaqla 366 nəfər şiə Azərbaycan tatarı yaşayırdı.[2]

Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsinin 1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumatına əsasən Əhmədli qəsəbəsinin 10.7 min nəfər əhalisi vardır.[1]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi: 2.5. 2012-ci ilin əvvəlinə iqtisadi və inzibati rayonlar, eləcə də şəhər yaşayış məntəqələri üzrə əhalinin cins bölgüsündə sayı (min nəfər)
  2. Списки населенных мест Российской Империи. По Кавказскому краю составленные и издаваемые Кавказским статистическим комитетом при Главном управлении Наместника Кавказского. LXV. Бакинская губерния. Списокь населенных мест по сведениямь 1859 по 1864 годь. Кавказскимь стататистическимь комитетомь при Главном управлении наместника кавказского. Составлен главным редактором Комитета Н. Зейдлицем. Тифлись. В Типографии главного управления наместника кавказского. 26 ноября 1870 г./Содержание: Спискок населённых мест Бакинской губернии. стр. 3

Vikianbarda Əhmədli (Xətai) ilə əlaqəli mediafayllar var.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]