Əkin çovdarı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Əkin çovdarı
}}
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:Birləpəlilər
Yarımsinif:Kommelinid
Sıra:Qırtıcçiçəklilər
Fəsilə:Qırtıckimilər
Cins:Çovdar
Növ: Əkin çovdarı
Elmi adı
Secale cereale L.
Sinonimlər
Secale fragile M.Bieb.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  42090
MBMM  4550
IPNI  ???

Əkin çovdarı (lat. Secale cereale) – qırtıckimilər fəsiləsinin çovdar cinsinə aid bitki növü.

Rogge aar Secale cereale.jpg
Rogge korrels Secale cereale.jpg

Çovdarın ilk dəfə E.ə.6500 illərində Asiyanın cənub-qərbində yetişdirildiyi sanılmaqdadır. Soyuğa ən dayanıqlı taxıl olan çovdar yüksək yerləri, qumlu və zəif torpaqları sevər. Rusiya, İskandinav ölkələri kimi qışları çox sərt keçən bölgələrdə belə yetişdirilər və payızda əkilib ertəsi il yay başlarında biçilər. Üstəlik buğda, arpa, qarğıdalıdüyü əkinçiliyinə əlverişli olmayan ən səmərəsiz torpaqlarda belə o biri taxıllardan daha yaxşı məhsul verər.

Ümumiyyətlə 1-2 metr yüksəkliyə çatan çovdarın görünüşü arpaya çox bənzər. Dənələri buğdaya görə daha incə uzundur. Daha çox çörəklik un və heyvan yemi olaraq qiymətləndirilən çovdarın içində karbonhidrat, zülal, kaliumB vitamini tapılar.

İstehsal və istehlak statistikaları[redaktə | əsas redaktə]

istehsalçı – 2005
( milyon metrik ton)
Rusiya Rusiya 3,6
Polşa Polşa 3,4
Almaniya Almaniya 2,8
Belarus Belarus 1,2
Ukrayna Ukrayna 1,1
Çin ÇXR 0,6
Kanada Kanada 0,4
Türkiyə Türkiyə 0,3
ABŞ ABŞ 0,2
Avstriya Avstriya 0,2
Dünya Cəmi 13,3
Qaynaq :
BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO)
[1]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]