Ələddin Abbasov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ələddin Abbasov
Ələddin Abbasov.jpg
Doğum tarixi 5 may 1922(1922-05-05)
Doğum yeri Gəncə, Azərbaycan SSR
Vəfat tarixi 14 iyul 2014(2014-07-14) (92 yaşında)
Vəfat yeri Gəncə, Azərbaycan
Dəfn yeri Gəncə
Vətəndaşlığı Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Peşəsi teatr aktyorukino aktyoru
Fəaliyyət illəri 1939–2014
Mükafatları "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 1971 "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 1958
I dərəcəli "Vətən Müharibəsi" ordeni — 1985 "Şərəf Nişanı" ordeni  — 1959
IMDb: ID 0007731

Ələddin Aslan oğlu Abbasov (5 may 1922(1922-05-05), Gəncə, Azərbaycan SSR14 iyul 2014(2014-07-14), Gəncə, Azərbaycan) — Azərbaycanın teatr və kino aktyoru[1], Azərbaycan SSR xalq artisti (1971).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Ələddin Abbasov 5 may 1922-ci ildə Gəncədə doğulub. On beş yaşında Gəncə DDT-nin nəzdindəki aktyor studiyasma qəbul olunub. İki il təhsil müddətində teatrın yardım heyətində çalışıb, repertuardakı tamaşalarda kütləvi səhnələrə çıxıb. 1939-cu ildən aktyor truppasının üzvüdür və yaradıcıhğı yalnız bu kollektivlə bağlıdır. Gəncə Dövlət Dram Teatrının səhnəsində xalq artistləri Əşrəf Yusifzadə, Rəmziyyə xanım Veysəlova,Məhəmməd Bürcəliyev,Sədayə xanım Mustafayeva, Zülfüqar Baratzadə, respublikanın əməkdar incəsənət xadimləri Yusif Bağırov,Həsən Ağayev kimi sənət korifeyləri ilə birgə çalışıb.

Ələddin Abbasov 13 iyul 2014-cü ildə 92 yaşında vəfat etmişdir.[2]

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

Yaradıcılığı romantik və realist aktyor məktəblərinin poetika göstəriciləri çərçivəsində formalaşıb. Lirik-psixoloji üslublu tamaşalarda məhəbbət qəhrəmanlarını da bacarıqla oynayıb. Xarakterik səs tembri, ifadəli sifət cifət cizgiləri, cazibəli səhnə görkəmi var. Aktyorluq təhsili yoxdur, lakin yaradıcılığı yüksək peşəkarlıq zəminində formalaşıb. "Mən ki gözəl deyildim" (İmran), "Özgə ömrü" (Ata), "Qatır Məmməd" (Məşədi Göyüş) və sairə bədii filmlərə çəkilib. Ən məşhur ekran rolu "Dəli Kür" əsərində Cahandar ağa obrazıdır.

Səhnə rolları[redaktə | əsas redaktə]

Aktyor yüzə yaxın personaja səhnə ömrü verib. Onların daha məşhurlarını iki qismə bölüb təqdim etmək olar:

Məkanın Melodiyası (2004).

Faciə və dram rolları[redaktə | əsas redaktə]

Aydın, Qurban, Fərhad, Baxşı, İbad ("Aydın", "Solğun çiçəklər", "Nəsrəddin şah", "1905-ci ildə" və "Almaz", Cəfər Cabbarlı), Xanmurad, Ziyad Şahsuvarov, Həsənzadə, Sahib ("Bahar suları", "Atayevlər ailəsi", "Sən həmişə mənimləsən" və "Mənim günahım", İlyas Əfəndiyev), Şükri Cəfəroğlu ("Qərq edilmiş daşlar", İlo Mosaşvili), Frayman, Hakim ("Kəllə" və "Demoklsin qılıncı", Nazim Hikmət), Kassio və Otello ("Otello", Vilyam Şekspir), Seyran (Namus", Aleksandr Şirvanzadə), Lembidt Pedaye ("Azmış oğul", Eqon Rannet), Mekxit ("Üç qəpiklik opera", Bertolt Brext), Ataman ("Anacan", Yusif Əzimzadə), Cəlal ("Komsomol poeması", İsgəndər Coşqun), Tərlan ("Bahar", Məmmədhüseyn Təhmasib), Qatır Məmməd ("Qatır Məmməd", Zeynal Xəlil), Aqabo Boqveradze ("Araba hələ aşmayıb", Otiya İoseliani), Qaçaq Nəbi ("Qaçaq Nəbi), Yazon ("Medeya", Evripid), kriont ("Antiqona", Sofoki), Anton, Səyavuş, Turxan bəy ("Şeyx Sənan", "Səyavuş" və "Maral", Hüseyn Cavid), Fərhad və Şiruyə, Eldar ("Fərhad və Şirin" və "Vaqif", Səməd Vurğun), Zaur, Yusif Sərrac ("Yadmdamı?" və "Ulduzlar gö-rüşəndə", Altay Məmmədov), Pərviz və Rüstəm ("Böyük ürək", İmran Qasımov və Həsən Seyidbəyli).

Komediya obrazları[redaktə | əsas redaktə]

Rövşən, Murad, Kəblə Muxtar, Camal ("Əliqulu evlənir", "Aşnalar", "Küləklər" və "Nişanlı qız", Sabit Rəhman), Həsənağa ("Göz həkimi", İslam Səfərli), Dövran ("Məzəlizadələr", Səttar Axundov), Silvio ("İki ağanın bir nökəri", Karlo Haldoni), Yevgeni Lukaşin ("Həmişə təmizlikdə", Emil Braginski və Eldar Ryazanov), Dəli Domrul ("Dəli Domrul",Altay Məmmədov).

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

  1. Bizi dağlarda axtarın (film, 1976)
  2. Dəli Kür (film, 1969)
  3. Dörd bazar günü (film, 1975)
  4. Əfsanəyə çevrilən adam. Ələddin Abbasov (film, 2013)
  5. Gəl qohum olaq (film, 2001)
  6. Gözlə məni (film, 1980)
  7. Xatirələr sahili (film, 1972)
  8. İşarəni Dənizdən Gözləyin (1986)
  9. Köhnə bərə (film, 1984)
  10. Koroğlu (film, 1960)
  11. Qatır Məmməd (film, 1974)
  12. Qətl günü (film, 1990)
  13. Qisas (film, 1991)
  14. Qocalar, qocalar... (film, 1982)
  15. Məkanın melodiyası (film, 2004)
  16. Mən ki gözəl deyildim (film, 1968)
  17. Nizami (film, 1982)
  18. Od içində (film, 1978)
  19. Özgə vaxt (film, 1996)
  20. Özgə vaxtın doğma anları (film, 2002)
  21. Papaq (film, 2007)
  22. Səmt küləyi (film, 1973)
  23. Torpaq. Dəniz. Od. Səma (film, 1967)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. İsmayılova, P. "Dəli Kür"də səhvlər var: Ələddin Abbasov: "Bu yaşda oturaq bir rol olsa, oynayardım": [Kino-aktyor Ələddin Aslan oğlu Abbasov haqqında] //Həftə içi.- 2011.- 6 yanvar.- S. 6.
  2. Kinomuzun Cahandar ağası əbədiyyətə qovuşdu: Gəncədə Xalq artisti Ələddin Abbasovla vida mərasimi keçirilib: [Gəncə Dövlət Dram Teatrının mərhum aktyoru] //Mədəniyyət.- 2014.- 16 iyul.- S.7.
  3. C.Cabbarlı adına Kirovabad Dövlət Dram Teatrının işçilərinə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 24 dekabr 1981-ci il tarixli Fərmanıanl.az saytı

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]