Əli Şamil

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əli Şamil
Əli Hüseyn oğlu Şamilov
Ali Şamil.jpg
Əli Şamil
Doğum tarixi 5 iyun 1948 (1948-06-05) (71 yaş)
Doğum yeri Basarkeçər, İnəkdağ kəndi
Vətəndaşlığı Azərbaycan Azərbaycan
Milliyyəti Türk
Elm sahəsi Folklorşünas
İş yeri AMEA Folklor İnstutunda xarici ölkələrlə əlaqələr bölməsinin rəhbəri
ali-shamil.tr.gg
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Əli Şamil (Əli Hüseyn oğlu Şamilov; d. 1948) — Azərbaycan folklorşünası, publisist. SSRİ Jurnalistlər İttifaqının üzvü.[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əli Şamil 1948-ci il iyun ayının 5-də Ermənistan SSR-in Basarkeçər rayonunun İnəkdağ kəndində anadan olub[2].

Ailəsi Azərbaycan SSR-in Şamxor (indiki Şəmkir) rayonunun Qapanlı kəndində yaşadığından 1954-57-ci illərdə oradakı yeddi illik məktəbdə, 1957-62-ci illərdə İnəkdağ kənd səkkiz illik məktəbdə, 1962-1963-cü illərdə Böyük Məzrə kənd orta məktəbinin doqquzuncu sinfində, 1963-65-ci illərdə Zod kənd orta məktəbində oxuyub.

1965-68-ci illərdə Sumqayıt şəhərində yaşayıb. 1968-73-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsinin gündüz şöbəsində oxuyub. 1973-cü ildə təyinatla Naxçıvan MSSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin, Naxçıvan MSSR Nazirlər Sovetinin Sov.İKP Naxçıvan Vilayət Komitəsinin orqanı olan “Şərq qapısı” qəzetində işləyib[3].

1973-cü ilin dekabrında jurnalistika fakültəsinin məzunu Əzizə Ağaəli qızı Şamilova (Hüseyinova) ilə ailə qurub.

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

“Şərq qapısı” (Sovet Naxçıvanı) qəzetində redaksiyanın tapşırığı ilə məqalələr yazmaqla yanaşı, hərbi vətənpərvərlik mövzusunda, tarixi mövzularda, SSRİ-nin müttəfiq və müxtar resbublikaları haqqında və b. mövzularda səhifələr hazırladıb çap etdirməklər yanaşı, Naxçıvanı tanıtmaq və təbliğ etmək məqsədilə hazırladığı səhifələri də muxtar respublikaların və muxtar vilayətlərin qəzetlərində çap etdirib. Onun hazırladığı “Elimizin söz boxçası” səhifəsi böyük oxucu marağı qazanmaqla yanaşı, muxtar respublikada folklor nümunələrinin toplanmasına marağı artırıb və rayon qəzetləri də xalqdan toplanmış folklor nümunələri çap etməyə başlayıb.

Xalq hərəkatının fəallarından olan Əli Şamil gizli dərnəklərin, AXC Naxçıvan Vilayət Təşkilatı məclisinin və idarə heyətinin üzvü seçilib. Kazım Teymurlunun və onun təşəbbüsü və təşkilatçılığı ilə Naxçıvan Vilayət Həmkarlar İttifaqları Şurasının orqanı “Ağrıdağ” qəzeti, AXC Naxçıvan Vilatət Təşkilatının orqanı “Varlıq” və “Günay” qəzetləri nəşr olunub. Muxtar respublikada güzli çap olunan bir qəzet, vərəqə və kitabçalara yaxından köməklik göstərməklə yanaşı, 1991-1993-cü illərdə AXC-nın orqanı “Azadlıq” qəzetinin zona müxbiri işləyib. 1992-ci ildə yerli hakimiyyətə müxalif mövqe tutduğu üçün “vəzifəsi ixtisara düşdüyünə görə” saxta bir əmrlə işdən azad edilib.

1993-cü ildə Bakıya köçmək zorunda qalıb. Bakıda təhsil alan Kırım tatarlarına, Axıska türklərinə, Qaqauzlara, Uyğurlara maddi və mənəvi dayaq göstərib.

1993-cü ilin oktyabrından Azərbaycan Ensiklopediyasında öncə “Uşaq Ensklopediyası” qrupuna (Onun rəhbərliyi ilə hazırlanan Uşaq ensklopediyasının üçüncü cildi 1999-cu ildə çap olunub), sonra “Türk dünyasının məşhurları” qrupuna rəhbərlik edib. “Türk dünyasının məşhurları” sözlüyünü (Ədalət Tahirzadə ilə birlikdə) çap etdirb və bir sıra məqalələrini yazdırıb.

2004-cü ildə Azərbaycan Ensiklopediyası Nəşriyyat Poliqrafiya Birliyinin direktoru pofessor İsmayıl Vəliyev işdən azad olunanda onu da ensiklopediyadan uzaqlaşdırıblar.

1998-ci ildən Azərbacan Milli Elmər Akademiyasının Folklor İnstitutunda çalışır. İnstitutun keçirdiyi yeddi “Ortaq türk keçmişindən ortaq türk gələcəyinə” Beynəlxalq Folklor konfransının, eləcə də 17-18 oktyabr 2009-cu ildə Türkiyənin Bolu şəhərində Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu Halk Kültürünü Araştırma ve Uygulama Merkezi (BAMER), Azerbaycan Respub­likası Milli Elimlər Akademiyası Folklor İnstitutu, Özbəkistan Respublikası Fənlər Akademiyası Dil və Ədəbiyyat İnstitutu, I. Uluslararası Köroğlu, Bolu Tarih və Kültürü Sempozyumunun, 1-3 Aralik 2011-ci ildə Quzey Kıbrıs Türk Cümhuriyyətinin Qazimağosa şəhərində AMEA Folklor İnstitutu ilə Doğu Akteniz Universitetinin təşkil etdiyi beynəlxalq sempozyumun təşəbbüsçülərindən və təşkilatçılarındandır.

2007-ci ildən AMEA Folklor İnstutunda xarici ölkələrlə əlaqələr bölməsinə rəhbərlik edir.

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

Ali Şamil

İndiyədək 10 müəllif kitabı, 6 tərtib kitabı, 200 dən çox elmi məqaləsi Azərbaycanda, keçmiş SSRİ-nin türk xalqları və topluluqları yaşayan respublikalarda, İran İslam Respublikasında, Kuzey Kıbris Türk Cümhuriyyətində, İsveçdə, Almaniyada, Albaniyada, Bosniyada, Polşada çap olunub. 20-yə yaxın ölkədə keçirilən 80-dan çox beynəlxalq Konfransda məruzə edib.

Məqalələri[redaktə | əsas redaktə]

  1. Sattarxan: hayatı, mezarı ve ona ilgimiz. Türk dünyası “Tarih” (İstanbul) dergisi, 1998, Kasım, sayı 143, seh.40-46. http://ali-shamil.tr.gg/Setterhan-d--.oe.l.ue.m.ue.%2C-gebri-ve-ona-ilgimiz.htm
  2. Əli Kamalinin toplayıcılıq və araşdırıcılıq fəaliyyəti. Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatına dair tədqiqlər. IX kitab, Bakı, 2000, səh. 220-226. http://ali-shamil.tr.gg/%26%23399%3Bli-Kamalinin-toplay%26%23305%3Bc%26%23305%3Bl%26%23305%3Bq-v%26%23601%3B-ara%26%23351%3Bd%26%23305%3Br%26%23305%3Bc%26%23305%3Bl%26%23305%3Bq-f%26%23601%3Baliyy%26%23601%3Bti.htm
  3. İstanbul darülfünunun məzunu - Əmin Abid. “Filoloji araşdırmalar”. XV kitab, Bakı, 2001, səh.70-82. http://ali-shamil.tr.gg/%26%23304%3Bstanbul-Dar.ue.lf.ue.n.ue.n.ue.n-m%26%23601%3Bzunu-%26%23399%3Bmin-Abid.htm
  4. Türk edebiyatı araştırmaçısı Emin Abid. “Türk dünyası” (Dil ve edebiyyat dergisi) (Ankara), 2002, güz, sayı 14, seh.253-265.
  5. Azerbaycan və Azerbaycanlılar meselesi. “Yüz yılda türk dünyası jeopolitiyi” toplusu, (Müzeffer Özdağa ermağan. Derleyen Prof.Dr. Ü.Özdağ, Dr. Y.Kalafat, M.SƏH.Erol). Avrasiya strateji araştırmalar yayınları. Ankara, 2003, sayı 21, cild IV, seh.139-146
  6. Colan Türklerinin kaderi. «Yüz yılda türk dünyası jeopolitiyi» toplusu, (Müzeffer Özdağa ermağan. Derleyen Prof.Dr. Ü.Özdağ, Dr. Y.Kalafat, M.SƏH.Erol). Avrasiya strateji araşdırmalar yayınları, Ankara, 2003, sayı 21, cild IV, seh.183-192.
  7. Teatr İnstitutunun dissident məzunları (Əzizə Şamillə birlikdə). “Mədəniyyət dünyası” toplusu (Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti), 2003, IV cild, səh.176-187. http://ali-shamil.tr.gg/Az%26%23601%3Brbaycan%26%23305%3Bn-m.ue.st%26%23601%3Bqilliyin%26%23601%3B.htm
  8. Halit Said: ömrünü ortak türk kültürüne adaylayan adam. “Yom”(Türk dünyası mədəniyyət dergisi-rüblük), 2007, sayı 6, səh. 60-74.
  9. Qarabaşlardan (Şumer) Qarapapaqlaradək (Türk) ilbaşı bayramı. “Dədə Qorqud” jurnalı, 2009-cu il, sayı 1(30), səh. 98-111. http://ali-shamil.tr.gg/Qaraba%26%23351%3Blardan--k1-%26%23350%3Bumer-k2--Qarapapaqlara--k1-T.ue.rk-k2--ilba%26%23351%3B%26%23305%3B-bayram%26%23305%3B.htm
  10. Türk halklarının istiklal savaşçısı Halid Seidin iki yönü. (2009) Проблемы лингвистики в роли культурной среды: история и современность. (Материалы Международной научно-практической конференции, посвященной 15-летию кафедры башкирского языка и 75-летию со дня рождения доктора филологических наук, профессора Р.Х.Халиковой. Федеральное Агентство по Образованию Государственное Образовательное учреждение Высшего Профессонального Образования Башкирский Государственный Педагогический Университет им.М.Акмуллы), Уфа, Издаельство БГПУ, cəh.84-100.
  11. Azerbaycan ve Kırım besteçisi Asan Refatovun Kültürümuzde yeri. Zeitschrift für die Welt der Türken / Journal of World of Turks, ZfWT Vol 1, No 1 (2009) seh. 83-92 http://www.dieweltdertuerken.org/index.php/ZfWT/article/viewFile/32/huseyinoglu, http://www.musigi-dunya.az/new/read_magazine.asp?id=931
  12. Türk Halklarının Birliği İçin Savaşan Bir Bilim Adamı veya Dilci Abdulla Şerifov. Turkish Studies Türkoloji Araştırmaları. seh. 2009-cu il, Volume 4/3 Spring 2009 seh.1160-1173, http://www.turkishstudies.net/Makaleler/498240172_h%C3%BCseyino%C4%9Fluali1315.pdf
  13. Azadlıqsevər uyğurlar üçün şəhid şair Lutpulla Mütəllip nümunəsi “525-ci qəzet” 14 sentyabr 2011-ci il, 166(3482), səh.4. http://old.525.az/view.php?lang=az&menu=7&id=33048&type=1
  14. Aldanmışların ömrü intiharla bitir: çuvaş şairi Mişşi Sespel kimi. “525-ci qəzet”, 31 yanvar, 2012-ci il. http://old.525.az/view.php?lang=az&menu=7&id=38697&type=1
  15. İnamını itirdiyindən ömrünü bitirən Qamzat Acıgəldiyev (26 yaşında ölümə sürüklənən noqay şairi), “Ulduz” jurnalı, 2012, sayı 4, səh.24-27
  16. Bekir Sıtkı Çobanzade’nın Türk Halklarının Kültürel Etkileşim ve Degişiminde Rolu. V Uluslararası Etkileşim ve Medeniyetler Kongresı, “Kültirel Etkileşim ve Medeniyetler İttifakı”, 19-20 Səyıp-Nisan-Апрель-April 2013, Баяндамалар жинаğы, Türküstan, səh. 267-276.

Kitabları[redaktə | əsas redaktə]

  • Türk xalqlarının tanınmış adamları (Ensiklopedik məlumat kitabı. Sözlük. Layihə. Ədalət Tahirzadə ilə birgə) “Azərbaycan Ensiklopediyası “ NPB, Bakı, 1998, 84 səh.
  • Tanıdığım insanlar. Birinci kitab, “Sumqayıt” nəşriyyatı, Bakı, 2000, 156 səh.
  • Dastanlaşmış ömürlər. “Səda” nəşriyyatı, Bakı, 2001, 96 səh.
  • Quzey Kıbrıs. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Nəşriyyatı, Bakı, 2001, 152 səh.
  • Burulğandan çıxmaq mümkündürmü. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Nəşriyyatı, Bakı, 2001,152 səh.
  • Aşıq İsgəndər Ağbabalı.(Xatirə, məqalə, məktub və sənədlərin işığında). (Əzizə Şamillə birgə). “Səda” nəşriyyatı, Bakı, 2006, 104 səh.
  • Uyğur, Qaqauz, Quzey Qafqaz Türklərinin folkloru və ədəbiyyatı, ”Nurlan” nəşriyyatı, Bakı, 2011, səh. 412
  • Aşıq İsgəndər Ağbabalı.(Xatirə, məqalə, məktub və sənədlərin işığında). (Əzizə Şamillə birgə). “Elm və təhsil” nəşriyyatı, Bakı, 2012, 148 səh.
  • Qırım sevgisi, QCİ “Qırımdevoquvpedneşir” neşriyyatı, Simferopol, 2012, 200 səh.
  • Axısqalı Xəstə Hasan. (Şeirləri və şeirlərinin yaranması haqqında söhbətlər). “Elm və təhsil” nəşriyyatı, Bakı, 2012, 248 səhifə
  • Türkçülüyün qurbanları, “Elm və təhsil” nəşriyyatı, Bakı, 2013, 164 səhifə
  • Colan türkmanları, “Elm və təhsil” nəşriyyatı, 2014, 142 səhifə[4]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Əli Şamil ilə əlaqəli mediafayllar var.